Оваа поетска збирка претставува лирски запис за животот во малото село Склитрон (Зелениче) во Западна Македонија (Грција) и за патувањето на иселувањето во новата татковина, Канада. Преку сеќавањата, местото и копнежот, овие песни им оддаваат почит на луѓето и на секојдневните мигови што обликуваа една генерација.
Напишана од Козма Јотис, оваа збирка го зачувува гласот на селскиот живот и искуството на напуштање на родниот крај — пренесувајќи го минатото напред додека се гради нов живот во туѓина.
ПРОЛОГ
Песните на оваа веб-страница
Имаат за цел да ги овековечат сеќавањата
Тие создаваат миг во времето
И влеваат чувство на носталгија
Оние напишани за да нѐ потсетат
На други времиња
Стари пријатели, стари маала
И заборавени чувства
Да нѐ насмеат и да нѐ расплачат
И да воскликнеме од радост
Оваа книга е исто така
Потсетник на фактот
Дека кога растевме
Многу од приказните што ги слушавме
Беа нешто повеќе од обични приказни
Тие беа доживеани искуства
Од нашите семејства
Искуства што ги обликуваа
Не само нивните вредности
Туку и нивниот карактер
Како и
Овие песни ќе бидат
Приказни и искуства
Што ќе се пренесат на следната генерација
И ќе помогнат да се зацврсти
Трајната врска меѓу бабата/дедото и внукот
„Жено, се јавија по телефон— доаѓаат малечките. Подготви го меленото месо, ќе правиме ќофтиња.“ Едното сака зелник со праз, другото со спанаќ. Убави црвени пиперки— нив ќе ги полниме. Потоа расчистивме малку простор за никој да не се повреди. Бабата лета од радост а дедото оди по неа. „Излези сега од кујната, оди донеси го виното и големата тепсија за зелникот со сирење.“ Дедото ги носи ...
Во една мала продавница за крофни , како што ја викаме овде, се собираат секоја сабота да зборуваат за милото село. Едниот едвај слуша, другиот го загубил умот, сите сега со снежнобели коси, со седумдесет години зад себе. Едниот има шеќерна болест, рацете му се тресат, а другиот, крупен и тежок, постојано оди во нужник. Едниот мисли дека е најмудар, зборува за Вијагра. „Прекрасно нешто!“ вели ...
Кога бев само мало дете. Една вечер седев крај вратата, дворот диво расцветан, а насекаде зелена трева. Оддалеку допираа гласови— луѓето си ги полеваа градините. Сигурно беше ноќ со полна месечина; темјанушките цветаа во воздухот. Ноќната утка жално викаше, како да беше ранета. Ѕвездите блескаа високо на небото како обесен дијамантски превез. Од врвот на планината почна да се крева месечината. Го ...
Поминаа многу години и побелевме и остаревме. Нашето убаво село никогаш не го заборавивме. Зелено село, мој Зелениче, не си како што беше некогаш. Толку многу ти се смени лицето додека бевме далеку од тебе. Се сеќаваме на вечерите кога улиците се полнеа со деца, а стариците на столчињата седеа заедно и си зборуваа. Твоите калдрмисани патишта сега се покриени со асфалт, а со столбовите на ...
Двајца браќа од Канада еден ден решија за последен пат да одат да го видат далечното село. Имаа неколку мали ниви и едно парче земја. „Ќе ги продадеме“, рекоа двајцата, „и ќе се напиеме ракија додека можеме.“ Ги оставија куферите во хотелот и тргнаа пеш надолу. Му се јавија некому на мобилен да кажат дека стигнале во селото. Застанаа пред старата куќа со отворени усти од чудење— покривот што ...
Долу се појави камена плоча, таму во дворот еден ден. Двајцата лукаво се погледнаа— и едниот веднаш го грабна железниот лост. Едниот креваше со лостот, другиот удираше со тешката алатка. Албанците гледаа и се чудеа: „Што бараат овде овие двајца будали?“ Бараа скриени златници да им ги дадат на децата и внуците. Но наместо злато под каменот, најдоа стомна со грав. Седнаа и се напија, како целиот ...
Каде одиш, тажен мој, низ овие тесни сокаци? Зошто си туѓинец, печалбару мој, со солзи на лицето? Каде беше толку долго, та нѐ беше заборавил— пак да ја видиш зелената планина, да се напиеш вода од изворот? Да прошеташ низ селото, пак да си ги видиш роднините— каде беше толку долго? Што те задржуваше далеку? Додека одеше по патот, ги слушна малите деца како велат: „Кој е оној старец со толку ...
Синоќа сонував, и пак се најдов во селото. Сите родители беа таму, сите предци и роднини. И нашите деца беа таму, заедно со внуците. Игравме на ридото рака под рака, како во старите години. Сите се прегрнавме со солзи во очите. Се сетивме на сѐ од порано— на страстите од минатото. А таму двајца браќа, сега веќе старци, кои со години не се виделе, пак се расправаа за земјата. „Како сон е“, реков ...
Последниот пат кога отидов во селото, да се простам со оние што ги знаев, и од истрошеното татково наследство да го продадам малкуто што можеше— Нашата мала дедовска куќа, плевната сега падната и гола, и ниската дворна ограда, некогаш градена со пот и грижа. Слегов во дворот како грлото да ми се затвори— ме стегна длабоко однатре, како да се давам во тешка ноќ. Грмушки и трње го полнеа дворот, го ...
Нејзините три сина заминаа во туѓина. Едниот отиде во Канада, другиот во Австралија, а третиот, најмладиот, отиде во Германија. Годините беа тешки во нивната убава татковина. Го оставаш своето место кога немаш надеж. Браќата се разделија, а и малите братучеди. Мајка им остана сама, скитајќи по нивите. Со еден пар позајмени волови ја работеше земјата, заедно со постариот брат кој исто останал сам. ...
