Прелистајте Сите вести и настани од архивата, библиотеката и збирките на Канадското македонско наследствено друштво.
Во сабота, 26 август 2017 година, Канадско-македонското историско друштво ја прослави 150-годишнината на Канада во Пир 21 во Халифакс, Нова Шкотска, со откривање на плоча со која се одбележуваат над 125 години македонско доселување во Канада. Плочата ќе биде поставена во Канадскиот музеј на имиграцијата во Пир 21, на Ѕидот на почит „Вадих М. Фарес“.
По повод 150-годишнината на Канада, Едит Џорџ одржа впечатливо предавање во кое ја испреплете историјата на македонското доселување со локалната природна историја. Таа го поврза сопственото наследство — особено патот на нејзиниот дедо од селото Желево и неговата значајна улога во изградбата на Македонската православна катедрала „Св. Климент Охридски“ во Торонто — со 350-годишната приказна на еден голем црвен даб во нејзината населба. Поврзувајќи едно древно дрво во Охрид со заштитените стари дрвја во Канада, Џорџ ја нагласи итната потреба од зачувување на шумите и употребата на „Прирачникот за заштитени стари дрвја“ на Советот за урбани шуми на Онтарио. Настанот, збогатен и со патриотски музички изведби и иселеничка поезија, покажа дека заштитата на природните знаменитости е важен начин да се зачуваат усните преданија и човечките истории на заедницата.
Канадско-македонското историско друштво (Canadian Macedonian Historical Society, CMHS) годинашното Годишно собрание го претвори во длабоко трогателно културно доживување. Во посебна соработка со Македонскиот филмски фестивал (Macedonian Film Festival), на членовите им беше приредена проекција на впечатливиот документарен филм „Приказната за Василка“ (Story of Vasilka). Во режија на Џовани Принчигали (Giovanni Princigalli), филмот претставува врвно мајсторство во раскажувањето, преплетувајќи ги интимните семејни фотографии со ретки архивски снимки од Кинотеката (Cinémathèque) на Скопје за да создаде веродостоен и емоционално набиен историски запис. Проекцијата беше закажана …
Друштвото одбележа четврт век работа со гала вечер во Торонто.
Една недела во септември, Канадско-македонското историско друштво на Универзитетот во Торонто го приреди настанот „Заедно, Алекс... уште еднаш!“ во чест на извонредниот живот и наследство на д-р Алекс Гигеров. Беа претставени неговите повеќестрани придонеси како филозоф, историчар, адвокат по кривично право и уметник, со изложба на неговите живописни слики и примероци од книгата „Македонските чорапи на баба“. Семејството, пријателите и истакнатите гости, меѓу кои неговиот син — уметникот Андре Хејнс — и судијата Бери Стјуарт, споделија трогателни приказни за интелектуалната енергија на Алекс, неговото страсно застапување на македонскиот идентитет и неговите посебни „правила за живот“, со кои ги поттикнувал другите да живеат смело и да бараат правда. Прославата заврши со традиционално оро, олицетворувајќи ја неговата животна филозофија на „заедно“ — заедништво — и верувањето дека животот треба да се живее со боја, музика и верност кон сопствените корени.
Во еден топол мајски ден, Канадско-македонското историско друштво свечено отвори стручно уреден музеј во Канадско-македонскиот центар, наменет за чување и претставување на богатото наследство на македонската заедница. Под раководство на претседателката на комисијата Деспина Бурси, со стручна помош од Џејмс и Дена Николов, музејот располага со внимателно документирана збирка предмети што заедницата ги донира од 1991 година, меѓу кои носии стари повеќе од еден век, рачно шиени бебешки прекривки и предмети поврзани со традиционалните ора. Свеченото отворање, со благослов од митрополитот Методиј и во присуство на генералниот конзул Јовица Палашевски, беше значајна пресвртница во зачувувањето на историјата и занаетчиството од сите три дела на Македонија за идните поколенија.
Во април 2016 година, Канадско-македонското историско друштво организираше предавање на проф. Ендрју Росос за Методија Андонов-Ченто, првиот претседател на АСНОМ и клучна личност во „македонското прашање“ од 1946 година. Како „национален комунист“ што се залагал за обединета и суверена Македонија со уставно право да се отцепи од Југославија, Ченто бил отстранет од режимот предводен од Белград, затворен повеќе од една деценија и избришан од учебниците по историја сѐ до независноста на Македонија во 1991 година. Предавањето го проследи неговиот пат од замолчен политички маченик, чие име некогаш се изговарало само шепотејќи, до почитуван национален патриот, чие наследство денес е одбележано со истакнат споменик во Скопје.
Втората годишна прослава на македонското доселување во Канада се одржа во библиотеката во Ист Јорк во чест на разновидните професионални и лични достигнувања на македонско-канадските жени. Надминувајќи го наративот од почетокот на 20 век за доселувањето на „невести“, настанот претстави жени од различни краишта на Македонија што се истакнале во инженерството, медиумите, меѓународниот развој и уметноста. Меѓу говорничките беа Наташа Денковски, репрезентативка и магистерка по деловна администрација; Победа Пискачева, авторка на телевизиската емисија „Македонско издание“; режисерката Сандра Даниловиќ; модната дизајнерка Марија Лазарова Манчева; и стручњачката за развој Вера Белазелкоска. Попладневната програма заврши со главното обраќање на Александра Настеска, наградувана поборничка за одржливост и родова еднаквост, покажувајќи како овие жени ги надминале традиционалните семејни улоги, придонеле кон општествените промени и ги вдахновуваат идните поколенија и во македонската заедница и во поширокото канадско општество.
На 22 март 2015 година, Канадско-македонското историско друштво (Canadian Macedonian Historical Society) ја одбележа промоцијата на книгата на Димче Најдов, "Битола: 100 години разгледници" (Bitola: 100 Years of Postcards), во Македонската православна црква „Свети Климент Охридски". Претставено од мајсторот-уметник Георги Даневски, предавањето ја истакна прецизната потрага на Најдов во составувањето визуелна хронологија на Битола низ седум историски ери, што се протегаат од доцната Отоманска Империја и разорните влијанија на светските војни до модерната Република Македонија. Документирајќи ја архитектонската и општествената еволуција на градот преку разгледници, делото служи како "визуелна енциклопедија" што го зачувува културното наследство на "Градот на конзулите" и за локалната заедница и за македонската дијаспора во Канада.
На 23-тото годишно собрание на Canadian Macedonian Historical Society (CMHS), претседателот Tony Markovsky му оддаде почит на наследството на Gotse Delchev и го нагласи мандатот на организацијата да го зачува македонското наследство преку проекти за дигитално архивирање и ажурирања на веб-страницата. Најзначајните моменти од годината ја вклучија успешната дигитализација на две децении интервјуа и гостинското предавање на реномираниот етнограф Martin Koenig, кој разговараше за неговата соработка со Smithsonian Institution за зачувување на традиционалната македонска музика и народни ора од 1960-тите години. Гледајќи кон иднината, Tony Markovsky ја објави долгорочната цел за основање на постојан Canadian Macedonian Museum/Cultural Centre, истовремено охрабрувајќи ја заедницата да донира за да ги поддржи тековните напори на Martin Koenig за зачувување на наследството.
