На 3 декември 1995 година, Канадско-македонското друштво за наследство (Canadian Macedonian Heritage Society, CMHS) организираше значаен настан во својата тековна серија предавања насловена „Македонска историја" (Makedonska Istorija), на кој настапи истакнатиот научник и палеолингвист професорот Ташко Белчев.
Предавањето на професорот Ташко Белчев започнува со сугестивно рецитирање на две песни од негов пријател и сомештанин од селото Пателе. Песните ги чита Стефан Букцев, а претставуваат дело на Томе Кацорев. Овие стихови претставуваат поетска синтеза на теориите на Белчев, преминувајќи од академското проучување на древните натписи кон духовна и национална афирмација на македонскиот идентитет.
Подолу е дадена целосната транскрипција и превод на песните како што се прочитани во видеото.
Песна 1: „Македонија“ (Macedonia)
Македонска транскрипција: „Македонијо! Земјо на библиското слово и сонцето вечно, ти си колевка на човештвото, на вистината извор бескраен. Твоите корени не се од вчера, ниту од шестиот век во магла скриени, туку се длабоко во исконот, во каменот и во коските на твоите синови. Ти си мајка на писменоста, на сите словенски народи учителка, со Светите Кирил и Методиј го осветли светот со божја светлина. Твојот јазик е жив оган, што низ вековите не згасна, туку гореше и кога те делеа, и кога те негираа. Македонијо, ти си вечност, ти си име што не се брише, ти си душата што за слобода и за вистина дише!“
Англиски превод: „Македонијо! Земјо на библискиот збор и на вечното сонце, ти си колевка на човештвото, бескраен извор на вистината. Твоите корени не се од вчера, ниту скриени во маглите на шестиот век, туку се длабоко во исконот, во каменот и во коските на твоите синови. Ти си мајка на писменоста, учителка на сите словенски народи, со светите Кирил и Методиј го осветли светот со божествена светлина. Твојот јазик е жив оган, што низ вековите не се изгасна, туку гореше и кога те делеа, и кога те негираа. Македонијо, ти си вечност, ти си име што не може да се избрише, ти си душата што дише за слобода и за вистина!"
Песна 2: „Гласот на Предците“ (The Voice of the Ancestors)
Македонска транскрипција: „Слушнете го гласот на каменот, врежан со знаци од антиката, тоа е нашиот код, нашата крвна група, нашата македонска вистина. Професорот Белчев ги разбуди буквите што со векови молчеа, за да ни кажат дека не сме дојденци, туку овдешни, свои на своето. Филип и Александар се нашиот крик, нашата сила и гордост, тие го носеа сонцето од Македонија до крајот на светот. Ние не сме гранка без корен, ниту народ без историја, ние сме наследници на слава, на писмо и на голема сторија. Нека знаат сите, и пријатели и душмани клети, дека македонскиот збор е свет, и вечно ќе свети. Ние сме овде, ние сме Македонци, и така ќе биде довека!“
Англиски превод: „Слушнете го гласот на каменот, врежан со знаци од антиката, тоа е нашиот код, нашата крвна група, нашата македонска вистина. Професорот Белчев ги разбуди буквите што со векови молчеа, за да ни кажат дека не сме дојденци, туку овдешни, свои на своето. Филип и Александар се нашиот крик, нашата сила и гордост, тие го носеа сонцето од Македонија до крајот на светот. Ние не сме гранка без корен, ниту народ без историја, ние сме наследници на слава, на писмо и на голема сторија. Нека знаат сите, и пријатели и клети душмани, дека македонскиот збор е свет и вечно ќе свети. Ние сме тука, ние сме Македонци, и така ќе биде довека!"
1. Тезата за јазичниот континуитет: дешифрирање на „тивките" вековиПримарната мисија на професорот Белчев беше да го премости јазот меѓу античка и современа Македонија докажувајќи дека јазикот никогаш не „умрел" ниту бил заменет; тој едноставно еволуирал.
- Побивање на теоријата за „празен Балкан": Официјалната историја честопати сугерира дека предсловенските населенија на Балканот биле целосно асимилирани или раселени. Белчев тврдеше дека јазичните докази — како имињата на местата (топоними) и имињата на реките (хидроними) — останале македонски во текот на римската и византиската епоха.
- Граматиката на натписите: Тој укажа на специфични граматички обележја во древните натписи, како употребата на членот и одредени падежни наставки, што повеќе се поклопуваат со современиот македонски отколку со другите словенски јазици. Тие ги сметаше за „јазични фосили" што докажуваат дека народот останал на местото додека политичките империи околу него се менувале.
2. Античка Македонија: етничката и јазичната разлика
Белчев посвети значителен дел од своето истражување на дебатата „македонски наспроти грчки", користејќи ја лингвистиката за да ги определи етничките граници.
- „Коине" како втор јазик: Тој тврдеше дека, додека древниот македонски двор го користел атичкиот грчки за меѓународна дипломатија и трговија (слично како што денес се користи англискиот), обичниот народ и војниците зборувале на својот мајчин македонски јазик. Тоа објаснува зошто древните хроничари забележале дека војската на Александар извикувала на јазик различен од оној на грчките платеници.
- Културен суверенитет: Белчев нагласи дека древната македонска религија и општествена структура — насочена кон „василевсот" (кралот), а не кон „полисот" (градот-држава) — создале единствен психолошки и културен идентитет. Тој тврдеше дека овој идентитет бил зачуван во фолклорот, песните и усните преданија што опстанале до средниот век.
3. Развојот на азбуката: од руни до кирилица
Палеолингвистичкото истражување на Белчев настојуваше да докаже дека кирилското писмо било „обнова" на древната писменост, а не пронајдок од деветтиот век.
- Врската со „Црноризец Храбар": Тој се повика на средновековниот монах Црноризец Храбар, кој напишал дека пред азбуката на Кирил и Методиј Словените користеле „црти и резки" (chrti i rezki) за да читаат и да гатаат. Белчев тврдеше дека тоа не биле примитивни знаци, туку разработен рунски систем.
- Стандардизација, а не пронајдок: Тој претпостави дека светите Кирил и Методиј биле јазични генијалци што ги зеле овие домородни „црти и резки" и ги усовршиле во литургиско писмо. Оваа теорија ги претвора светците од „учители на неписмените" во „чувари на древното знаење", давајќи му на македонскиот народ многу подолга историја на пишана култура.
4. Осврт на историската пропаганда и идентитетот на дијаспората
Во завршниот дел на предавањето, Белчев се сврте кон современата борба за признавање, обраќајќи ѝ се на публиката во Торонто за „политиката на историјата".
- Историјата како штит: Белчев тврдеше дека за мал народ како македонскиот, историјата е најмоќната форма на национална одбрана. Со докажувањето на своите древни корени, Македонците можат да го одбранат правото на своето име, на својата црква и на својата земја од претензиите на соседите.
- Интелектуалната должност на дијаспората: Тој ги повика Канадско-македонското друштво за наследство и неговите членови да станат „амбасадори на вистината". Тој тврдеше дека, додека Република Македонија беше под силен дипломатски притисок во деведесеттите години, дијаспората имаше слобода и средства да финансира истражувања, да објавува книги и да влијае врз западните академски кругови со оваа „нова" (но всушност древна) перспектива за македонската историја.