В недела, 16 октомври 2005 година, Канадско-македонското историско друштво го започна својот сезонски циклус на предавања со длабоко резонантна презентација од Д-р Кети Димитриевски. Наменето по нејзиното семинално дело, "Македонија... Ем Баба, Ем Невеста" (Македонија... и Баби и Невеста), предавањето обезбеди уникатно научно, а сепак духовно истражување на македонскиот идентитет. Работата на д-р Димитриевски е прославена за својот мултидисциплинарен пристап, со спојување на етномузикологијата со усната историја за да се покаже дека за народ кој често му е одземено формалното образование и политичкиот суверенитет, музиката била главното средство за историската вистина.
Ученицата и нејзината инспирација
Патот на д-р Димитриевски до станување врвен истражувач во македонската народна музика е доказ за универзалната моќ на културата. Американка по потекло, таа беше запознаена со традицијата преку својот сопруг, Јосиф, која е од македонско потекло. Она што започна како социјално дружење на заеднички танци се претвори во длабока академска страст. Таа се најде фасцинирана не само од сложените 7/8 и 11/8 временски потписи на музиката, туку и од суровите емоционални приказни вградени во текстовите. Оваа фасцинација ја доведе до завршување на докторска дисертација која ги третираше народните песни не само како забава, туку како примарни историски документи кој ја запишал родословијата на нацијата.
Опсегот на „Ем Баба, Ем Невеста“
Книгата и предавањето ја хроникираа македонската искуство низ неколку различни географски и временски пејзажи. Објавена во 2001 година, нејзиното истражување беше исцрпно, црпејќи од:
-
Регионални перспективи: Устни приказни од Македонија (Република), Пирин (Бугарија), Егеј (Грција) и Мала Преспа (Албанија).
-
Дијаспората: Увиди од живописните македонски заедници во САД и Канада.
-
Модерна методологија: Интеграцијата на раните интернет анкети и сведоштва, која беше пионерски пристап во доцните 1990-ти.
Врвно достигнување на нејзиното истражување беше вклучувањето интервјуа со „титаните“ на македонската народна музика. Присутните имаа можност да добијат увид од легендарни фигури како Александар Сариевски, Васка Илиева, и Петранка Костандинова—сите сега починати—како и славните Виолета Томовска. Овие уметници беа повеќе од изведувачи; тие беа чуварите на изворни (автентичен извор) песни кои го зачувале колективното сеќавање на народот.
Песни како „Неиспишана историја“
Сржта на предавањето на д-р Димитриевски се осврна на критична историска празнина: бидејќи Македонците немале формално образование на својот јазик до средината на 20 век поради различни окупации и забрани, нивната историја ретко била забележувана во државните архиви. Таа тврди дека народна песна стана „образовен алат“ на масите.
-
Борба и тага: Песните документираа Илинден побуна, поделбите од Балканските војни и болката на Печалба (мигрантска работна сила)
-
Радост и традиција: Музиката ги зачувала обредите на свадби, жетви и селскиот живот.
Со анализа на овие текстови, д-р Димитриевски покажа како македонскиот народ одржал континуиран културен низ од античко време до модерната епоха, и покрај надворешниот притисок за асимилација.
Импресивно заедничко искуство
Настанот во Историското друштво надмина типична академска лекција преку својот мултисензорен формат. По презентацијата, гостите се собраа околу Планински чај (Македонски планински чај), основа на село гостопримство, создавајќи атмосфера на „Муабет“ (заеднички разговор). Највозбудливо за многумина беше прикажувањето на снимени видеоинтервјуа. Гледањето на постари преживеани и мали деца како ја пеат истата традиционална песна обезбеди „жив доказ“ за генерациската континуитет што го опиша д-р Димитриевски.
Предавањето исто така служеше како повик за акција за зачувување на локалната историја. Канадско-македонското историско друштво го искористи настанот за да ја потсети јавноста на својот обемен Проект за усна историја, кој сместува повеќе од 50 ленти содржи стотици часови на интервјуа. Овие архиви, отворени за јавноста во неделните попладнева, продолжуваат да служат како важен ресурс за оние кои сакаат да ги истражат личните приказни на македонско-канадските првенци кои ги донесоа овие песни и традиции во нивниот нов дом.
