Во едно впечатливо предавање за Канадско-македонското историско друштво (Canadian Macedonian Historical Society) на 18 мај 2008 година, историчарот Ристо Стефов ја опиша системската дестабилизација и конечната поделба на Македонија меѓу 1878 и 1913 година. Тој изнесе став дека судбината на Македонија ја одредувале „Големите сили“ и соседните монархии, кои им дале предност на економските коридори и територијалното проширување наспроти самоопределувањето на македонскиот народ. Користејќи културна пропаганда на „мека моќ“ преку странски училишта и цркви, а потоа искористувајќи го неуспешното Илинденско востание од 1903 година, овие надворешни сили преминаа од „ослободители“ во окупатори за време на Балканските војни. Излагањето заврши со Букурешкиот договор од 1913 година, документ потпишан без македонско претставување со кој се институционализираше поделбата на татковината на Егејска, Вардарска и Пиринска Македонија, со што започна еден век раселување и непрекината борба за признавање на македонскиот идентитет.