Metodija Shatorov Sharlo (Political Views)
1941 ГОДИНА - Part 02
Воената комисија во овој состав функционираше до септември 1941 година. Таа беше орган на Покраинскиот комитет и нејзината дејност се однесуваше за целото подрачје на Македонија. Меѓутоа, интересно е да се одбележи дека таа вршеше улога и на воен штаб за Скопје бидејќи посебен местен штаб не постоеше се до септември 1941 година.
53 Д-р Миле Тодоровски, исто, стр. 179.
Првата диверзантска акција во Скопје е извршена на 5 Јуни 1941 година. При тоа беше запален еден германски транспортен авион ЈУ-52, непосредно до војниот аеродром. Истата група уништи и еден германскни воен камион среде улица во градот.
Преку разни диверзантски акции биле набавени: десетина пушки, два пушкомитралези, еден сандак со муниција, 30 рачни бомби, 6 револвери, над 1.000 килограми динамит, поголемо количество детонатори, фитил и друг материјал. Според искажувањето на одделни учесници и организатори на НОБ, утврдено е дека динамит и друга воена опрема биле испраќани во Прилеп, Титов Велес, Битола, Штип, Куманово, Кавадарци и Неготино.
Во врска со пренесувањето на динамит и друга воена опрема од Скопје за Прилеп, еве што пишува Вера Ацева: “По првиот состанок на Месниот воен штаб, во последните дни од месец Јуни неколкупати се испраќани курири во Скопје да донесат динамит." На 22 август собраните диверзантски групи на теренот спроти селото Злокуќани заминаа на планината Водно и се улогорија во шумата над селото Горно Нерези. На 23 август на истиот терен дојдоа преставници на Воената комисија Периша Савелиќ и ЈБубомир JlexoBuk-I'opcku, соопштувајќи ja директивата на ПК за формирање на прв партизански одред, во чиј состав влегоа сите членови на порано формираните диверзантски групи.
Цветско Узуновски во својот напис под наслов “Прилог кон вистината" објавен во “Политика пишува: “Ha втори август 1941 година дојде до масовни демонстрации против бугарскиот окупатор во Скопје, Битола и Прилеп што ги организира Партијата".
Боро Трајковски, еве, како ја опишува првата акција на Скопскиот одред: “Ha 26 и 27 август 1941 година.... Акцијата ја изведовме успешно на рудникот Радуша. Запленивме околу 370 килограми експлозив и извесно количество каписли, фитил и друго".
Техниката на Покраинскиот комитет беше сместена на улица 335 бр. 17 во една мала приземна куќа во Скопје. Во неа илегално работеше на печатење агитационо-пропаганден материјал Боро Петрушевски-Папучар. Меѓутоа, бугарскиот окупатор во почетокот на септември 1941 година ја откри и ноќта помеѓу 8-9 септември со многубројна војска и полиција изврши блокада на куќата. Боро кој набрзина ја спакува техниката и без да се колеба отвора оган со револверот што постојано го носеше со себе. По разбивањето на блокадата, уште истата ноќ Боро успеа да се искачи на Водно, во реонот каде што се наоѓаше Скопскиот партизански одред и да му се придружи.
Меснтото партиско советување што се одржа на 22 јуни 1941 година имаше огромно значење за натамошното НОРД во Скопје, јасно се произнесе и донесе одлука, покрај протестите демонстрации, штрајкови и слични видови отпор, да се пристапи и кон организирани подготовки за отворена вооружена борба против окупаторот и домашните предавници.
Непосредно по советувањето, партиската организација презеде итни мерки за спроведувањето на одлуката за вооружена борба.
Собирање оружје и друга воена опрема, спроведување обука за ракување со оружје, вршење саботажи и диверзантски акции.
Во текот на Јули и првата половина на август беа формирани и дејствуваа во градот и околината пет вооружени диверзантски групи... Во споменатиот период се пристапи и кон организирање на тајни магацини за складирање на оружје и работилници за изработување на разни мини, пеколни машини и други диверзантски средства". 156 “И во Скопје, како економско-политички и културен центар на Македонија се засилува борбата на работничката класа и прогресивните сили. Во летото 1940 година започнуваат значајни револуционерни истапи и раздвижувања во редовите на работничката класа, кои продолжуваат дури до 6 април 1941 56 Митре Непадовски, исто, стр. 192-205.
година. Поголемиот број од овие економско-политички акции беа организирани и раководени од КП.
Во Скопје, речиси сите покрупни фабрики и работилници беа опфатени од овој револуционерен бран на штрајкови и други политички акции. Особено значаен овој штрајкачки бран беше во 1940 година. Немаше ниедна бранша, ниедна категорија работници, да не беше зафатена од тие истапи и акции:
текстилците од фабриката “Вардар", шивачките, берберско-фризерските работници, столарските - сите беа во едно силно раздвижување. Посебно забележливи и долготрајни беа штрајковите што ги водеа металските работници од фабриката “Папатеодоси" и металската работилница “ Ручигај", кои траеја над 50 дена.
Овие штрајкови и акции сами по себе зборуваа за успешното поврзување на Партијата со широките работни маси и за нејзината способност, не само да ги раздвижува овие маси, но и да ги предводи решително во борбата за извојување на економско-политички и национални права и слобода.
На 26 март 1941 година, под раководството на партиската организација во Скопје, се организираа масовни протестни демонстрации против потпишувањето на Тројниот пакт. По сите улици на Скопје се демонстрираше со исфрлување на пароли: “Долу предавничката влада", “Долу тројниот пакт", “Поарно гроб одошто роб", “Сакаме сојуз со Советскиот Сојуз" и сл. Во овие демонстрации зедоа учество околу 12 до 15 илјади младинци, студенти, работници и граѓани. Во Скопје ова беше најмасовна демонстрација, во целиот тој предвоен период.
На 27 март 1941 година, демонстрациите продолжија. Овој пат со камења и со стапови демонстрантите се нафрлуваа на полицијата која се обидуваше да ги растури. Со камења ги искршија прозорците на италијанскиот и германскиот конзулат.
Во многубројните судири со полицијата беа повредени голем број полицајци и демонстранти, а повеќе од 10 демонстранти беа затворени.
Во првите денови на мај (1941) 5идовите на скопските улици беа испишани со пароли против окупаторската власт и нејзините полициски мерки.
Кон крајот на јуни работниците што работеа на весникот “Целокупна Б"лгарија", организирани од партиската единици на Печатницата, стапија во штрајк. Причината за тоа не беше само што работниците беа многу ниско платени, туку, и пред се, омразата и гнасењето што го чувствуваа овие работници спрема се она што се печатеше во тој весник".
“Спроведувајќи ги задачите набележани уште на Петатата земска конференција на КПЈ во врска со масовното и поактивно вклучување на жените во напредното движење, BO [IK на КПЈ за Македонија во април-мај 1941 година е формирана посебна Женска комисија.
Скоевската група доби задача во сите класови, почнувајќи од У-те нагоре, да формира воспитини групи. Набргу се формирани воспитни групи во У, VI, VII и VIII клас, така што во Женската гимназија во 1940 година имаше околу дваесетина воспитни групи.
Така, кон крајот на 1940 година беа зачленети во задругата над 150 жени, предимно домаќинки, а еден дел работнички и студенти". O°
“Во 1939 и 1940 година, во навечерието на историската и револуционерна 1941 година, турската и албанската народност се здобија со прва организација на СКОЈ и КПЈ, а на 1 септември 1940 година првпат во својата историја се здобија — оформија партиска кандидатска единица".
“Во почетокот на август (1941) Роберт Гајдиќ отишол кај Видовски и предложил неговата работилница да служи за
| правење и попрвка на оружје". 60 57 Димче Хаџи-Митревски, исто, стр. 207-213.
18 Марија Јовановиќ, исто, стр. 233-236.
139 Проф. Мустава Карахасан, исто, стр. 240.
10 Драгоуб Богојевиќ, исто, стр. 272.
“Како прв истап на партиската организација во Скопје, полицијата бележи пишување на пароли по 5идовите на некои куќи - како што беше паролата за СССР напишана а 2| мај 1941 година. Во истиот месец полицијата забележува дека работничките слоеви покренале акција за организирање на штрајк, под формата на барање за зголемување на надпиците.
На 17 Јуни одржан состанок за подготовки на штрајк од страна на тутунските работници, полицијата ги открива и ги упасува.
По оваа акција бугарската полиција бележи дека била засилена комунистичката пропаганда кај сите бранши на работниците.
Се растурале комунистички летоци, се одржувале состаноци по приватните куќи, се организирале групни екскурзии, на кои поистакнати стари комунисти им зборувале на работниците за Советскиот Сојуз, против бугарската власт и др., и ги повикувале да се борат за зголемување на надниците и намалување на работното време.
Во месец август полицијата открила состанок кај манастирот Св. Пантелеј на кој присуствувале околу 30 работници. Друг кај
“Marka”, присутни околу 40 работници. На состаноците е зборувано како да се организира младината за штрајкови, саботажи и др. Веднаш по нападот против СССР е објавен леток кој е растуран низ градот. Во летокот се велича Советскиот Сојуз. По него растуран е летокот “Реч на Сталина" во кој се укажува на опасноста од фашистичките поробувачи.
На крајот на јули 1941 година, беше растуран леток во Скопје, со кој КП ги повикуваше Македонците, Турците, Албанците и Власите, како и останатото население, масовно да излезат на свечената прослава на Илинденското востание и да демонстрираат против новите поробувачи на Македонија.
Според податоците на полицијата, членовите на Восниот штаб на Скопје донеле одлука да се снабдат со експлозив од рудникот “Радуша". Во првиот напад, заплениле 4 ранци експлозив и еден ранец со капсули, во вториот групата запленила 8 ранци со динамит и екразин, од кои | ранец co капсули.
Откривање на складиштата за оружје и боен материјал. Едно складиште е откриено се запленети: 2 пушкомитралези, 9 српски пушки, 75 пакети динамит, 3 суви бетерии, 4 шаржери со муниција за митралези, 8 пиштоли, 9 кутии со капсули, доста екразит и друг воен материјал.
Второто складиште е откриено и во него се запленети неколни машини и големо количество експлозивен материјал, капсули и друго.
Третото складиште е откриено и пронајдени се: експлозивни материјали, капсули, фитил, | српска карабина, конспиративен материјал и друго.
Четвортото складиште е откриено кај Козле, во еден дол, во некои лозја. Пронајдени се 4 часовници за неколни машини, околу 7 кгр. динамит и друг материјал.
Покрај овие складишта, полицијата ја открива во Скопје и работилницата на Серафим Видов, во која е конструирана една радио-предавателна станица со радиус од 30 км. за предавање со Морзсова азбука". 16!
“И на крајот, ако ми дозволите, мене мие жал што HE е овде другарката Вера Ацева, по суштински во нашето гледање нема разлика. Вера вчера се изјасни против формулацијата во моето излагање - дека Шарло не е дораснат за дадената ситуација.
Овде проблемот е терминолошки. Друго е кога говори еден политичар во еден политички дијалог. Тој може да се послужи со соодветна терминологија. А друго е кога еден научен работник ги изнесува своите научни достигања. Еден научен работник не може да каже - Шарло е Бугарин, како што тоа го рече вчера другарката Вера. Уверен сум дека и таа не мисли така. Зашто ако се рече за Шарло дека е Бугарин, тоа треба да се докаже. А на сите ние познато дека Шарло е роден во Македонија (Прилеп) и дека растел тука, се декларирал како 6! Боро Митровски, исто, стр. 326-332.
Македонец. Можеме да потврдиме за Шарло дека му била поблиска концепцијата на БРП (к) и сл.". 162 “Cera да преминам Ha Toa зошто е јасно дека Шарло свесно одел а оваа работа. Прво, другари, ако се чита писмото на Методија Шаторов-Шарло, нашишано по распуштањето на Покраинскиот комитет и неговото сменување од секретар на ПК КПЈ за Македонија во 1941 година до новиот ПК, ако ce чита внимателно и ако се гледа со политичко око, ќе се види дека тој длабоко во душата е Бугарин. Тој говори за Македонија, но говори во поттекстот - бугарска Македонија, бугарски Македонци. Не го спомнува зборот бугарски, но тоа му е во душата. Целото негово дејствување преку летото 1941 година, како секретар на ПК, е подредено на тоа Македонија да биде составен дел на Бугарија. Јас лично го познавам, сум работела co него, сум била член Ha ПК, па според тоа можам повеќе и да судам". 163 “Bo јуни 1940 година другарот bajo ни соопшти дека треба да формираме ПК на CKOJ. Bo ПК влеговме: bajo, Беќо Башиќ и jac. На првиот состанок бевме само ние тројцата. Секретар беше bajo. Тој зборуваше за целите и задачите што стоеја пред [NK на СКОЈ, дека треба да се оди и во другите градови во Македонија, каде да се формираат месни комитети на СКОЈ, и постојано да одржуваме врски со нив. Во месец октомври ja одржавме Првата месна конференција на СКОЈ. Беа присутни 20-30 души.
Во почетокот на 1941 година имавме скоевски групи во средните училишта, како и меѓу работниците и во маалите. Така меѓу средношколската младина имаше: Во Прва машка гимназија - пет групи со 40 скоевци; Втора машка гимназија-четири групи со 23 скоевци; Женска гимназија - 10 групи со 70 скоевци; Великата медреса - три групи со 14; Иса-беговата медреса - една група со 5 скоевци, Среднотехничкото училиште - една група со 7 скоевци; Учителската школа - две групи со 7 скоевци; Трговската академија - две групи со 8 скоевци; Младинското (трговско) училиште - две групи со 9 скоевци,; или вкупно - 30 групи со 183 скоевци.
12 Михајло Апостолски, исто, стр. 377.
163 Вера Ацева, исто, стр. 379.
На Филозофскиот факултет меѓу студентската младина имаше една група со 50 скоевци. Надвор од Факултетот постоеше студентска група со шест скоевци.
Ако направиме една повторна пресметка - до месец април 1941
164 година, имавме 48 групи co 269 скоевци". 6 “Исто ми е познато дека Ha 26-ти март околу пладне веќе беше донесено решение, барем од нашата организација - тоа го знам само за Факултетот: да се излезе вечерта на демонстрации. A ние се подготвувавме веќе за вечерта, со решение на партиската организација. Чија заслуга било тоа: на Месниот комитет ли била таа заслуга, на врските на месниот и ЏПартиската организација на факултетот, на Покраинскиот ли? - тоа најдобро го знаат, секако, другарите што тогаш биле во тие раководни органи и, ако треба малку да се каже за заслугата на таа организација... На 26-ти вечерта од корзо тргнаа демонстрациите - и таму кај станицата и на други места доаѓаа секаде групи организирани од Партијата, од Скоевската организација.
Демонстрацијата не беше така хомогена: имаше официјални демонстрации, и имаше вечерта и организирани од Комунистичката партија и работничката класа. Не беа мислам и идеолошките позиции и политичките позиции хомогени - ниту пак емоционалните одлики на определени сили во тие демонстрации". 165
“По одржувањето а Месното партиско советување во месноста Козле на 22 јуни 1941 година, на кое е донесена одлука за започнување на вооружена борба против окупаторот, на 28 јуни кај еврејските гробишта беше формирана Воена комисија при Покраинскиот комитет во состав Методија Шаторов-Шарло, Бранислав Шикиќк-Бруно, Коце Стојановски-Металец и ЈЊубомир Лековиќ-Горски. Таа истовремено вршеше улога и на Местен воен штаб за Скопје.
а Илија Јакимовски, исто, стр. 394-397.
6 Благоја Корубин, исто, стр. 401-402.
На 3 јули 1941 година Воената комисија пристапи кон формирање на диверзантски групи во градот како први вооружен облик на борба против окупаторот. Редоследот на формирањето на диверзантските гурпи не е утврден, но се знае дека од 3 јули до 22 август постоеја 5 такви групи кои мошне успешно дејствуваа во градот и околината.
На 22 август 1941 година беше формиран Првиот скопски партизански одред. Местото на формирањето на Одредот беше спроти селото Злокуќани, крај реката Вардар, во месноста “Чифлик -Скопско. Всушност, тоа е првата партизанска единица формирана во 1941 година во Македонија". !““ “Како што е познато, скопската партиска организација во текот на 1938-1939 и 1940, до 1941 година, се создаваше, калеше и Јакнеше преку низа политички и штрајкачки акции, така што во 1941 година во Скопје имаше над 130 членови да КП и над 300 скоевци. Колку беше големо влијанието и авторитетот на партиската организација во Скопје покажаа и демонстрациите од 27 март 1941 година. Мене не ми е познато дали некаде во други градови, освен во Белград, имаше така оргаинзирани и масовни демонстрации, во кои партиската организација беше вклучена активно и ги раководеше.
Веднаш по окупацијата се одржа проширен состанок на Месниот комитет на кој ни беше пренесена директивата за засилување на будноста. Понатаму беше дадена директива комунситите да не држат никакво оружје, зошто тоа може да значи упропастување на кадрите, зашто поради тоа можат да бидат стрелани".
2. Дејноста на Воената комисија при Покраинскиот комитет во 1941 година “Сакам да се осврнам на рефератот на Драгоњуп Богоевиќ и Велимир Николов, според искажувањата на Серафим Видовски, 6 Длександар Крстевски-Парто, исто, стр. 406.
17 Bore Кузмановски, исто, стр. 410, 411, 412.
под наслов “Работата на првата рботилница за оружје во Скопје
1941 година".
Прво, по мое мислење рефератот, ваков каков што ни е претставен, има недостатоци по многу прашања. Имено, организирањето на оваа работилница претставуваше една од најважните задачи на Воената комисија при Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија. Меѓутоа, од рефератот произлегува дека работилницата била организирана наполно без врска со Воената комисија. Нешто повеќе, од рефератот произлегува дека Шикиќ, кој тогаш беше член на Воената комисија при ПК, бил само еден од преводачите на стручниот материјал што служел за организирањето на работилницата.
Со ваквиот приод на авторите кон оваа мошне важна документација се намалува улогата на партиската организација во Скопје. Можеби тоа произлегува оттаму што тогаш Шарло се наоѓаше на чело на Партијата во Македонија. Меѓутоа, се губи од предвид дека е наполно погрешно работата и ставовите на Шарло да и се препишуваат на Партијата во Македонија и на скопската партиска организација во целост, зашто ако било така, Партијата во Македонија и скопската партиска организација не би биле во состојба успешно да ја организираат и раководат НОБ и Револуцијата до нејзииот крај".
Воената комисија при Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија дејствува од крајот на јуни до почетокот на септември 194| година.
Комисијата беше посебен орган на Покраинскиот комитет за работата по воена линија. Не ми е познато дали, кога и каде биле формирани воени комисии при месните комитети на Партијата макар што за тоа се зборуваше во комисијата како потреба. Меѓутоа при Месниот комитет на Партијата во Скопје, до постоењето на воена комисија при ПК не била создадена посебна воена комисија туку задачите во скопската партиска организација по тој сектор ги вршеле членовите на воената комисија при ПК, а во самиот Местен комитет по воена линија беше задолжен ПЏериша Савелик. Претполагам дека Савелиќ по воена линија беше непосредно врзан со Шарло кој бил претседател на воената комисија при ПИК.
Воената комисија при ПК требаше да се формира при крај на Јуни 1941 година. Претполагам дека Покраинскиот комитет одлуката за формирање Ја донесе веднаш по 22 јуни, нападот на Хитлеровска Германија на Советскиот Сојуз. Неколку дена по овој датум другарката Споменка Шикик, која во тоа време беше (заедно со Милева Сабе) задолжена да води сметка за одржување на станот снабдувањето со храна и други потреби на секретарот на [IK ми рече дека приквечер треба да се сретнам близу старата Дирекција за шуми (во сегашната улица “Орце Николов"), со Методија Шаторов. На оваа средба Шарло ми соопшти дека е формирана воена комисија во која како резервен офицер влегувам и јас и првиот состанок треба да биде утврден во шест часот Ha поњанчето при пиланата “Tpecka’”.
Утреден мојата партиска келија “интелектуална" имаше состанок во мојот стан. Секретарот на келијата беше тогаш Страшо Пинџур. Состаниокот почна во 3 по пладне и многу се отегна така што почнав да се грижам дали на време ќе стасам на поњанчето пред “Tpecka”. Работата беше во тоа дека келијата не смеела да знае за воената комисија и овој состанок. Ми олесна кога Пинџур погледна на часовникот и рече дека состанокот е завршен. Така ми остана време точно да стасам а закажаното место. Не малку се чудев кога след малку на поњанчето се појави и Страшо Пинџур. Тој ме праша дали Шарло ме повикал тука и кога му потврдив ми рече дека е дојден по иста работа. Меѓутоа, кога поминале предвидените десет минути и никој друг не дојде ние се растуривме. Тоа беше и последниот пат кога се видов со Пинџур. Оттука заклучувам дека во првиот состав на воената комисија при ПК требаше да влезе и Пинџур.
По два или три дена Шарло ми закажа состанок на еврејските гробишта. На тој состанок кој почна во 3 часот се најдоа, освен мене, Шарло, Коце - металецот и Ѓуро Лековиќ-Горски. Шарло ми соопшти дека во овој состав се формира воена комисија при ПК. Комистијата се конституира така, што Шарло беше претседател, Коце задолжен за работа и врска со наши луѓе во оТеТТ оз “РИИ ОТ О01Ш хОНР12092 НОПЗ РН РО1. 09 РУ2Да оЧ| "п2ТПО ихонесИЈТеп ен отедивинеЛдо ре и ошечќаоое 99 рте(изикох ој Јп и етеГиЈАе|| ен ин“ононЕ И ИПЕООМ5 “ИПКАтТ 21ИхоТНРЕоОНИГ рН 2нрЕ“ЌБИОО ОН2ОЧ опотан ио иох идопифо инадоеоа ен онечКиончиаП ре “оШох оч р1епинеопож иап еГипевинЕелао рхоИитТРп ртеож2зарЛКо поп вр. ре 019Но012Идозм и “ХАПеон оЧ ор тип рЕ Ѓичпо2ап од Трр. гооп ИО “олиноЕон РН оНоОЖИНГ ре ипотепоп тедооиап 99 РП ТОоНИЕЕН ре “ипин|оН ихоОеЌо иомон 09 оТимода ре “итрДепе ОИПеЏ ЕН 2нрДиоо2 “РПИНРТ20ИТед рНОИЗИИО рН оНРрЕКТООРАњИ Ре РШКПоД ТоХИНП а оч чиеошшохо оро ре р1.ро(ИПХЕ оНрДиеинеЛАОо ре “ИНИШЕИ ИНОШУЕП И ИОКОО “ИБРЕЌТРПК рН РЖТООРДБИ “5(ЖКао ген онедиоиап 09 ртроГо1.202 ре “ШОУ ОН иноПЕПЕО2 вод Гом ипќат изхотнесДоник олиат ре ОТоЈКаАП Клои “оЈиБЕПЕЕ ЕН о10нраќтавнчси ре оптенеаноРа гге(изикохч ипоне1209 олиоа2 ЕН ичхоаотипоу Сеер|г и ошечќа12ЌзИАП хонет.209 Гом ен р “оПТеЕП РН РТООРА рГоХ2ИТЏРПИТНР 09 рХОДа оа (11М УШ ЕН ОТОКОИП ОП зптедилХиоит 99 рГ(ипох РНПРК1УоПоТ1НИ РТГРШЕН ОЧ РТОЖ ТОНОГ ПО енет одаи еле|изиком рхоП ИЌо ноаКти") "иако? грн ХОЈоОБОП ии 1оЌлар РН ГеДЏу оч ошоо хонр1202 ТОИНПоИОО|Т "еШиИооат 2злимоГоЛво Ќпомо рраќжапо 99 отипонЕе1209 “хиИвоОПИБКОИЈ оГе|1 ген 1онНЕ12 оЧ РЖА ПО 99 Гом “ноп2 ново "ипонеТо02 идитов ошеџи еге(изикох оно 20П 012049 ЕН 012 Ида ре "ИБРПЕЕ 2ИЧ0 ЕН О10НРЕКШЛЧсиИ ре 019нвДиИпоатноУ и отонечќтовоаДПо ов теедижелне 99 РЕГ онподоопон раќне1о2оП 99 И ртеГ(ИОИКОУ РЕН оЈИЧОНОИЕ ЕН "оЈЌАЏП и онраќЕЌОО ОНООЛ Ре рТо0 “ипоОТеПОП рН онедиоиап “илмоГоОО ика и -омо “ИО “ИипоПИП “ИШКЦ) 2Г(ЖКао 09 онраЌУРа он еГиЛТеп ен ојиЧ“оНоПЕ И ИПКОТ о1имо1нНРЕдоНИП ен онрчкќЕЌОО “ИПЌал имолнредовИГ рН онрдиеинеЛДо “еиодпо еноон еЈќап и е(ипинки “ипинипо иноов 1реиКќедноап от зИи1. онноаЕН “оТИЧОЕОН РН 2НоОЖИЧГ ре ПА инсоа - ИПОТРПОП РН онрдиоиап “илмоГоо иЈХаП и ожезм “ХАпеон оч иЈќап ихкинеопож ен оне ТИП ре Дооиап Јан и итеАепе “ИБе“КЌТрРПКЌ ИнБИААЖОПО РН емтооваи “аисопиомо и еГ(ипиНКиИ “оГЖКао ген онрДИОИАП :иеЕПеЕ охеу теренКирт оп 99 РЕтр|И2ЗИКОЧУ П2А "еоОжЖКИо рТенГеШпточроо ре орГр ипќат ижотнеедовит ре им2ао | “емоГон рмоТелко
0L1 od urddro armoHeeuLdell BH LHRIYHEWOX HOgRILI BE LHRITHENOX ode UMOAO0 1 ениопо 92 он BLR[MOMIWOM он IMBIONUH ‘BOLAIIN 'm10do 1-хиаожој|г оа 1 ивет оп 99 err duox)) og rorodro ен 1HerHENOoN ре doge omoq "дотмкатони Hood Hagel ре ропиапоап OW оној "идолжкатони иноочн Годо кополоп ош BH dHedAXr Генеи ©OL 09 роди оч и е(инопохе|Ј епоп син ипќат и идоситешкио и ипнипеџи “рле(иЛТеп ен OLUFOHIIh BH OLOHRIARAQO Ре и dOOE ене.) ‘waodro имонрсилТеп edunwdod 992 еп aun по оШож) od ипќат IdLHeedognr d1UdL BH QHREARAQO OLOHIO0E Поп “РУАШТО 9д0НоОП 99 ere[MOUWON 09 12Ќлир BH LONOLOhOU и UIA[ eH rofedy HOY ибелќап оИНО BH РТРПИНПИТООРА он чоп Ген 99 илепозочоп BOL 09 емоди og "гаКќтедотик етенБЌАто онотТ2Иаох и ижолап ен exL0gRdEH udu mowon wedge Wu err ре IAA и гпинет2 eHwdudnounred СИНИПЕИ UHOIMNEII ‘UQWOQ ‘UhedAIrBlIA BH eledLOgRdEn eH Yugoudiunu]y оќаготод и midgoorug wudedd)) eomdd el orm ereroged wedurrodino ef er ичетооп 39 UN BLE[MOMWON Of "РНПОПОП BE QWMXOIMIO el err eoddL eLOQRd B13) BOL Uredeg "ULOUIBHOUITEH QLUMOIIdD eH dhxAdo oxex elurdey| eremeH e 01ugd)) eH оџпоп охем ожехиап el err ете(ипхе MIKULUION OLOUJOX O01 ио BOL LOJOLBIANO © mondo oxex AMAL [0g ode гето ол HQ он TOodeH LOMMOHOIINEN преод 29 ug Amel [ox roradr( ‘ondodroen mxoHenogdd опио ohodo] | 09 отоинопозЕН ‘OHALAOIIO ихкитипоп OIfUQ OH LOLHOWOW 04 dHedAded100 отоволон ULO топтоап LO[OW 09 JIHIRILIOD 29 OH (MIT eH omaIrduN) drudelAdr exo onod un order] ‘dogoaro en онедитоизни OHB[OLIOII OLOOW BH ‘UIFIOH MAL 4X ОЈ "OWBNOhOII er еле © рТе(ИПеЌТИО 00 OBHEONBE 90 BY OHIBLOTOII ИПО IX WED Гол. иозжои ехо Y[[ По drudelAdrr 00 udogoior 99 err РОЗА vol ee exor onad un [0] ‘wodro mionesuiden eduenneido 90 ex ee ‘eroged eel oll ‘AWel wero el del gmxorrddi A ereHlod rod enue)
Utilisez les flèches gauche et droite pour tourner la page.
Imprimé depuis https://macedonianhistory.ca/fr/narrative/metodia-shatorov-sharlo-mac/14 le 29 octobre 2026