1941 ГОДИНА - Part 01

1941 ГОДИНА

1. Искажување на учесници во НОБ и научни работници За состојбите во македонската партиска организација за времето 1940-1941 година да ги согледаме искажувањата на одредени учесници, како и на одредени научни работници:

“По создавањето на поголем број организации на СКОЈ во првите денови на мај беше формиран и Покраински комитет на СКОЈ. Речиси во сите поголеми претпријатија, фабрики, работилници, установи, средни училишта и по маалите беа образовани по една или повеќе илегални организации на СКОЈ.

Во јуни 1940 година во Скопје, во куќата на Цветан Димов, се одржа Покраинско советување на СКОЈ, на кое имаше претставници и од други места. Есента 1940 година се одржа и Градска конференција во околината на Стара-Нова Бања, која траеше целата ноќ. На конференцијата, во присуство на околу

40 членови на СКОЈ.

Спрема досега расположивите податоци во текот на 1940 година во Скопје се поткренати 17 економски акции од кои 12 штрајкови и 5 тарифни акции и други помали такви. Некои траеја подолго време, во Папатеодоси 50, во делницата “Балкан" 20 и во фабриката “ Вардар" 14 дена.

И напредното женско движење бележи натамошно засилување и идејно оформување. Покренатата акција од страна на КП за образување на женска снабдувачка задруга во летото 1940 година даде позитивни резултати, зачленети се 150 жени, раководени од актив на комунисти. Преку разни форми на активност за вклучување во општествениот живот, за нивните права.

КП во Скопје во 1940 година почна интензивно да работи и на село. “Селската самопомош" една таква подружница е образувана во селото Синѓелиќ, Петровец, Бунарџик, Катланово и др.

Напредното студентско движење на факултетот и воопшто македонското студентско движење во ова време се нареди на Југословенското рамниште.

Посебно се за одбележување излетите што беа организирани на 2 август 1940 година по повод на Илинденското востание на неколку места: Шишево, Матка, Нерези и Сарај.

Меѓу позначајните акции се и демонстрациите во јануари 1941 година, за време на престојот во Скопје на претседателот на владата Драгиша Цветковиќ и министерот за просвета Антон Корошец. При нивната посета на Филозофскиот факултет и на еден собир, тие беа пречекани со демонстрации од студентите и монополските работници, кои го изразија незадоволството од политиката на власта.

Првпат во таа година (1940) се почна со масовни пишувања на актуелни пароли по зидовите на куќите во разни делови на градот од страна на членовите на КП и СКОЈ. Беа растурени голем број летоци и прогласи во над илјади примероци. Во 1940 година се растурани летоци меѓу мобилизираните војници, со протест поради необезбедување на нивните семејства. Во 21 полк војниците откажаа да земат храна, ги истурија казаните и бараа да ги пуштат дома или да одат во војна. Притоа беа казнети 24 војници.

Состојбата и дејноста на КП и рботничкото движење и големата активност што беше спроведена, покажуваат дека револуционерното движење не беше разединето, случајно, изолирано, дека сето тоа не се акции на одделни личности и групи туку на движење на широките слоеви на народот, со широка поддршка, дека сето тоа се раководеше од еден центар, односно од КП и дека се дејствуваше според еден разработен систематски план. Поврзаноста на КП со работничката класа беше толку цврста и широка што апсењата и теророт не можеа да го спречат растежот на КП и РДД. Неколкуте апсења што беа извршени од страна на полицијата не се проширија како порано туку благоврмено беа локализирани, благодарение на доброто држање на комунистите пред полицијата и добрата организација и конспирација.

Обимноста на економските акции ги изведоа УРС-овите синдикати и учеството на рботниците во демонстрациите под раководство на комунистите, во 1940 година, покажаа дека беа залудни обидите на режимот и владата Цветковиќ-Мачек, преку ЈУГОРАС, како режимски синдикати, да го затапат осгрилото на УРС на Југославија. Дејноста по синдикална линија мина непосредно во рацете на КП, преку комисии и илегални синдикални одбори.

1. Работничкото и револуционерното движење во Скопје, како и работничкото движење во Македонија, што се одвиваше во рамките на Југославија во 1940 и 1941 година, се карактеризира со интензитет и со широчина во организирањето и дејноста. Тоа е време кога сосема се отстрануваат сите туѓи влијанија во работничкото движење, во Комунистичката партија, кога се ослободуваат организациите и комунистите од застарените тесни организациони форми во работата и дејствувањето кога се разбива обрачот на илегално-политичкото дејствување.

2. Покрај тоа во Скопје дејствуваа покраинските раководства на КП, СКОЈ, Црвена помош; работеше илегална техника - со други зборови место од каде се раководеше и даваше тон на работничкото и национално-револуционерното движење во Македонија.

3. Комунистичката партија со својата програма и дејност, што беа насочени во интерес на широките слоеви и на националните интереси на народот, се издигна во единствена партија, со авторитет и влијание во масите, што и овозможија да се стави на чело на борбата на работничката класа и на народот во Македонија.

4. Во јакнењето на организационото, идејното и политичкото единство и на влијанието на народот, значителна улога одигра легалниот, илегалниот и револуционерниот печат (на македонски јазик) и марксистичката литература". !“!

“Основните животни намирници од сите краишта најмногу беа поскапени во Македонија. Така додека во Белград тие изнесуваа 10-15%, ЈБубана 16%, Загреб и Сараево 25%, нивниот процент во Македонија изнесуваше од 25-40% (1940 год.). Во ова време животните трошоци најбрзо пораснаа особено за исхраната и облекувањето, при што некои артикли поскапеа од 100-300%. Лебот, поскапе за 50%. Истовремено додека номиналната заработувачка бележеше покачување од 12%, реалната заработувачка покажуваше опаѓање.

Уредбата за минималните надници, според која работничките надници беа покачени од 22,5 на 32 динари, ни од далеку не ја подобрија лошата состојба, бидејќи таа уредба во Вардарскиот дел на Македонија никој не ја спроведуваше. Грото од работниците примаа надници помали од 32 динари така што тие, во споредба со 1939 година, беа паднати за 40%. Bo фабриката за конзерви “Факир" надниците на работниците се движеа и до 8 динари.

Борбата на скопските комунисти за преземање на синдикатите беше остра и долготрајна. Во 1940 година, таа доби уште поголеми размери и беше решителна за постигнување на поставената цел. Во таа борба синдикалните раководства беа преземени постапно и преориентирани на антифашистичка и револуционерна позиција.

Крупен успех скопските комунисти постигнаа и со придобивањето и вклучувањето на работниците од турската и албанската народност во класната борба. Во поголем број производствени организации, каде што работеа тие и во културните и спортските друштва што членуваа, партијата играше раководна улога.

Борбата на скопското работништво во 1940 година 147 Д-р Велимир Брезовски, “Скопје Bo HOB 1941 roa.”, Скопје 1973 година, стр. 15-25.

Акцијата на монополските работници, штрајкот на работниците во индустријата на килими, штрајкот на работниците во фабриката “ Вардар", акција на влечкарските работници, штрајк на работниците во фабриката за керамиди, штрајк на работниците во фабриката за конзерви “Факир", штрајк на работниците во фабркиката “ Папатеодоси", акција на дрводелските работници, штрајк на работниците на Антон Ручигај, акцијата на берберско-фризерските работници, акцијата на млинските работници, штрајк на чевларските работници, акција на шивачките работници, акција на металците.

Сите овие крупни акции и револуционерни настани на скопското работништво како и целата работничка класа во Македонија во 1940 и 1941 година, беа сигурен знак за успешното поврзување на Партијата со широките работни слоеви и за нејзиното оспособување да ги предизвика и предводи народните маси во борбата за извојување на економски, политички и национални права и слободи.

На забраната на класните синдикати, и покрај политичкиот терор, работничката класа реагираше преку низа протести, собири, демонстрации и штрајкови, до кои дојде ширум земјата.

LK КПЈ u ПИК КИМ издаде прогласи за стапување во еден цврст борбен фронт". +

“Меѓутоа, екипата Цветковиќ-Мачек беше само едно продолжение на предходните монархофашистички режими, овој пат со уште понагласена фашистичка компонента, како во надворешната така и во внатрешната борба. Натисокот над Универзитетот се засилуваше, неговата автономија се почесто се загрозуваше, а со студентите-раководители на протестите и штрајковите се пресметуваше најжестоко. Така, по штрајкот организиран на 28 мај 1940 година за одбрана на автономијата на Универзитетот, со одлука на факултетскиот совет од скопскиот филозофски факултет беа истерани тројца студенти без право на полагање испити и запишување во следните два семестри.

148 Д-р Орде Ивановски, исто, стр. 30-43.

Почетокот на отпорот на фашистичката агресија, што нашите народи го почнаа на 27 март 1941 година, студентите од скопскиот филозофски факултет, го пречекаа подготвени.

Почнатите местимични протести на средношколците, студентите и работниците се претворија во масовни демонстрации какво Скопје не паметувало дотогаш (се смета на тие демонстрации учествуваа 15.000 граѓани).

Тројцата говорници што беа исфрлени од демонстрантите, а кои го повикуваа народот на отпор, беа од редовите на студентите (Филимена Михајлова, Антон Колендиќ и Благој Корубин).

Може да се рече дека тие демонстрации беа прво борбено крштевање на мнозина подоцна решителни борци во Народноослободителната борба. Благој Корубин зборуваше на македонски јазик". !“ “Во последната учебна година спроти војната - а за неа станува збор овдека - Партиската организација (ќелија) на Филозофскиот факултет во Скопје ja достигна цифрата од 15 или 16 души, од кои осуммина Црногорци, три-четворица Срби и три-четворица Македонци. Сите тие беа студенти на овој факултет: тринаесет мажи и три жени. Освен нив, на факултето имаше уште три-четворица студенти партијци, членови на други ќелии и партиски организации" 50 “Скопските комунисти, исполнувајќи ја задачата што пред нив беше поставена по советувањето од 22 јуни 1941 година во врска со подготовките за вооружена борба, сметајќи ја борбата против окупаторот во својата земја и како интернационален долг, тие во текот на јули и август 1941 година, развија широка акција за собирање на оружје и друг воен и санитетски материјал. Од редовите на скопските комунисти во Јули и август 1941 беа формирани подготвителни или диверзантски групи кои редовно изведуваа воена обука. Некои од овие беа формирани со определена задача од чисто разузнувачки карактер, која успешно Ја извршуваа. Во ова време особено голема активност е развиена околу изработката на разни 149 Д-р Десанка Мижовска, исто, стр. 50-52.

50 Благоја Корубин; исто, стр. 57.

0С1 фСТ-ст1 "Ато “о12И “РЕОНРПИЧ РХЕРГ тт (Њ61 10 исвДоп и ичопѓец грн и охем 1210п1 и КоПоп ен исреф инеРа оптеаќаижоап оШом.) оч оноддзоп вр “р(инопохБИЈ он годоо енпџотипоооп2о-онПоаЕН ргенДЏоноипКкоаоа руоп 1.о01ХЕеф пПО,, СЕМ - ПОП РраОо ре НОПРПЕИ УП ен тодрПЛОАП раќнокопо д9 он ОН). .етеГиЈТеј| гдисинеЛо ил от “пПопиаТ и екотичЧ “оШох") оч Дотепќло оижхоТеткќо витоап иипедионоиоп инаозреи ОП 2ПТОП “енипоЈ |561 12Ќтив иДота ЕН одотепКмо витоап “ипотоп и изрџлоап ен оТоНРАЏКТ2РА и рЕЧЌТооЕРЕ ОНОИ2даОо1И "ехоТелКо ожем поен тоимоноП ови Ен ете(идотоиИ тежехиап ЕГеп о1итзиноипедоорпоч и тодотепкуо грн олибоиен игодпорн "поен ТоиЖоНОПоЖРИ ен р20НО220П рнедитнопхе о0ШтоОО оНОо2ОП иох рН “ИИиПеАТоНОоИоП оимоНноПНИКИ г90 ПОИдОП Го По иипмхе 2ТИНГеЕЕНЕОЦ ПО ЕН готизРИ Гех 129089 РТенооДоо онопотооп БГ имГелипоп “тоаотепкло еизапцо тозонпо теат20РЕ ОТ РП Поп рии иох иипме и инопоа 22 грлеџ99 оЧ оН90090 “отиорИ Гом диножопопоРа оходотепкхоијне 2аШеареоо 99 и ТодотепКУо ЗПраќБИПООгРд 99 ИОМ ен “иИдиоо2 и иипнодофноч онраќжапо и инпќат “инванипооп -ИипонНР19092 :ИихаОТО ТОП ИиХБИТИПОП и рРЧЌТоНОоАЦО 99 ПоЛПО ихонНесиИЈТеп ен онрДдииаоф ге ичаотоптоп гтиноовн ГеачојТ "Тезоох ихвитипоп и дипнекочх - инитоает2 ин2оч велоЕгн 99 Долоп 1оиИнЗоч рН ОПоБ ЕН "неАеинелдо атоо 10дотоп оч тотониук "еехеан 29 олон он и аотоп тоинооч Го рраќНЛат. 21ИИПУе ОЧ РПКАТ рГоХоОЈНРЕОНИК рН оЛИиаоНоЕН -онемќхое о1оп99 По енреАТо етени“итоапо ген “ЧепаТеч| етехоа ен еТенисио оЧ РУБИИЌШ ЕНПО оЧ недипик отоо Гом “ЛАолоп ноон оч оГоониж охон рПКАат етемотнеедонНИ ен о1ИиЧонНоНЕ “ИИПХЕ ИНПоГ ОП 2ЧГ1 ЗИАО РН ОТ9НРЧАП2ЧБИ РН ОТ2 ав 01 "иИПХР иамхел, оа оЈШК иношаавеи 99 ТохинП ка од |561 192Ќт1а По2ЗИ ен 1о(Геам поап о|7 тгеГидотеи ночиеоиочо РНИБИПОХ РИОПОЈОП ено оЕ 9 ОПрУ ПО “РШКТР МЈ ОН Коа Х ре ТохИНП АА он еГипхе емотнредоник ртенап енопочеи 9 (561 12Ќтир ЕН 1оЖоТоВОП ОЈ г ИПИНГИТООРА инедикфкиеч инуе(иПоцо очЧ ине“КтТоОоОРавБиИ род иозх гатопоао имолнеедонип година до денот на конечната победа, некои публицисти - па и политичари - извлекоа погрешни заклучоци, давајќи ненаучни, невистинити - дури навредливи - процени за силата и дејствувањето на партиската организација, особено во 1941 година. Во тој поглед најдалеку отиде редакцијата на

“Историски архив КПЈ" во предговорот на својата свеска VII, издадена 1951 година, каде доследно пишува: “...партиската организација во Македонија... мала, слаба, дезорганизирана и дезориентирана од Методија Шаторов (беше) на опашката на масите 1941 година..." Меѓутоа, историската вистина е поинаква.

Во деновите на разгромот на стара Југославија и окупацијата во Скопје постоеше и делуваше Комунистичка партија во следниот состав: 160 активни членови на Партијата, 100 кандидати за членови на Партијата, 400 активни членови на СКОЈ, Местен комитет на Партијата и на СКОЈ, Покраински комитет на КПЈ за Македонија (постои во ова време ПК на КПМ м.з.), Покраинска техника на Партијата итн. Освен овие, во Скопје имаше и: околу 2.000 симпатизери, мажи и жени опфатени со разни организациони форми.

Во големите Мартовски демонстрации Партијата не само што ги истакна своите пароли, кои ги изразуваа народните желби и интереси, туку истовремено и првпат по обзнаната од 1921 година јавно и манифестационо истапи како Комунистичка партија.

Факт е дека во моментот и во деновите на окупацијата, ни во Скопје ни во цела Македонија не постоеше ниедна политичка партија, организација или група - освен Комунистичката партија.

Како се држеше во тие судбоносни денови, со какви пароли настапуваше, какви акции водеше - накратко: каква беше политичката линија на КПМ?

Веднаш треба да се нагласи дека е забележливо кај поголем дел од написите што се занимаваат со ова прашање, дека во нив најмногу внимание се обраќа, дека во подробности се разрботуваат цитати од одделни летоци и “окружници" на Покраинскиот комитет од тој период. Летоци и директиви - па дури и ракописи и концепти кои никогаш до никого не биле упатени - во кои Шарло или покрај него и [IK - ги спроведуваше или провлекуваше своите капитулантски, велико-бугарски ставови. И врз основа на така одбраните “историски документи" се пишува историјата за 1941 година во Скопје и Македонија.

А се заобиколуваат, се забораваат или се премолчуваат несоборливи факти за бројот на потфатите и акциите, за многубројните вооружени акциифакти кои зборуваат за отпорот, подготовките и почнувањето на првото организирано вооружено востание.

А токму тие факти, тие многубројни херојски акции се неоспорен доказ - доказ на практиката над фразите - дека летоците, “ писмата", “директивите на Шарло и луѓето околу него немаа никакво влијание врз животот и работата на КП, комунистите, скоевците и симпатизерите, како и врз се пошироките маси на граѓаните на Скопје и Македонија.

За подготовките и почетокот на големите и масовни Мартовски демонстрации Шарло немаше ни поим, зошто токму од 25 до 27 март и не беше во Скопје, како ни другите членови на ПК, така што демонстрациите се водени од нас - партиското раководство од факултетот, Месниот комитет на Скопје и врз основа на договор со другарот Лола Рибар — член на LIK од Белград". °° “Како што е познато, првата информација за потпишувањето на Тројниот пакт, што значеше капитулација пред силите на нацифашизмот, радиото ја објави на 25 март во првите емисии утрото. Тоа утро појдов на работа. Близу до Камениот мост го сретнав тогашниот секретар Ha ПК КПЈ за Македонија Методи Шаторов-Шарло, кој извесно време имаше увид во работата на редакцијата на весникот “Наша реч", легален орган на ПК. По првите информации низ градот почнаа првите демонстрации со учество на ученици, на кои во првиот момент од редовите на 12 Д-р Антон Колендиќ, исто, стр. 141-150.

esl

201 “did ‘orom “Muovany Helo! се!

“онеЧ“кШИп ee иништек ин|Гоаоќтоник инопафоап год "охинхол, р1ехоИЈ. еп и елонпопоп ошоо Melo |, "топотеГиАпон ен о12(ЖКао rrerddu от orudelAdy по Гожон eI геншкио WA ULUH ‘drreradir 99 еп dom о1т2(Жао BOY раи1јмодИП BE OLBHINALLD WENOH IMBIONUH MUI IHU)

01013) 04 чичопау BlUIry LOUHAWOM LOUHEIddLd BHITOIOII BH LOLOWH BH — IIOL HOY HOUND ee и NAAT “изшки ‘uedredinm ен dHedngoo ee udelAdr по OLRHIMALD 9eWH у B[UITHHAW и udogarrogdd eHM1O9ORAY HUREH [OL ен HHRAQOD BE OLRHEOI 9 ик оно) "LeedARh OI BY рошени 99 ихГопио “о(ЖКао omwgewoe иом По “ни ипинаоние “идопифо nHadoedd топ копот od :о1А ongedeg moda зиво ЌухоАП и “опепоап 99 err edow dbkAdo 0199 ехо uldelrd dLOHEWdaI eH eiedaelg(),, owadoroudox el eHIOTO]] "UdOEUTBIINUD BH И AMAL ‘ULOUHAWOM BH OWRD OH dWaRaAddHIdI el eanixodur ee "оГ(ЖКао ен orouedrngoo owedueuderAnor or ell и oweducrne1do elf OWGBHROI ALU) ‘MOHEhdUEBR-90WH]] нето“ 900Hd1I Bf UW ‘LOLUWOM LOUHOJJA BH eAUIMOJUY BH еноноо dg

‘doryAdronu

490 WM иох BH ‘UMION MMhUHLOgRd mxourdelr топ 0d и ноооно ди el тото АУЕф BH ноаз0 ‘eaHINOdUY ee] ‘unrogodgor og ouedlge( онаозри eduenHe.1do 29 er vgadL exo eanmxodur aunudn “оти LOMMOHUEBANO][ 00 (очтоточ 0LOMILALIANE(] BH ехо OHOOHY0) eddd elOW mag [ox “MurHerd() OXerq ПО MUITHIOY,, (Се ofIoN)) он пио он L7-S7 по водоте|П ито ипАал чипнопоју © “еао ИипЛат OJ MUINIITY Held?) . eHed1d етеГоао eH eHMWEE ио Голоо и 4онотева yoredy roumeH ИШАаре роЈ, 07) ,. jeroged еЕНа“ИН 9 vO], :udogoaro ик огае “(11 MIT BH 21изрПТОЈАп 04 оШтраќШиИп ОЈ OMEN енедДопо гетенисГон и erelwoe ен elunecuredMONWOY BE ‘LONEUITR] aurodir иподеп QLUHEOHIO ил изГечќоонеи “оЧТ 20 LEWIS Bl онниЈ хе роодт оитзинКИКОох UHRLORH ИиНГевЕнЕ AIOHW JUL ОЧ РХОП OHIIOUIN о120Ч9 G0JJHEU OI AW orrde[[] ЕН "MHOWEH 99 ртеоГоТ 209 “QLUITEJ0M) BH 0413kA 09 ‘A1dgeH oH ‘doryeded UMRULOUIBHOUITRH vedelr WH e[umeenHeIdo R1eNhHUHIOR И QAI Lomond)

неколку радиоапарати, гештетнер, големи количество хартија и друг материјал.

Скоевските групи уште од првиот ден на окупацијата почнаа да пишуваат пароли по зидовите, пароли против Хитлер и нацизмот, за СССР, а подоцна и против бугарските окупатори.

Група скоевци самоинцијативно, но во духот на општата линија на Партијата - дека треба да се бори и да се преминува кон директна вооружена борба против окупаторот, изведе крупна акција: палење на германски транспортен авион од типот Јункерс 52, кој присилно се спушти на едно поле. За таа акција

- во тие први месеци многу се зборуваше, фалејќи ги младинците - херои.

Организацијата Црвена помош, подоцна наречена Народна помош, набргу стана мошне масовна. Оваа организација, под директно раководство на Партијата, се разви во голема активност и презеде низа добро организирани акции. Меѓу нив треба да се споменат акциите на солидарност спрема српските семејства кои беа протерувани од Македонија со малтретирање, потоа заземање и помош на восните заробеници, посебно акции за Евреите итн.

Посебно треба да се истакне мошне храбрата и смислена акција за навлегување во воените магацини на тогашно Ханриево, каде што беше складирано запленетото оружје на бившата Југословенска војска. И покрај германските стражари, група млади комунисти изнесе толку неопходно оружје, бомби, муниција итн.

По иницијатива на механичари и машинобравари комунисти и симпатизери беше организирана работилница за изработка на бомби, поправка на оружје итн. Оваа работилница функционираше во текот на целата 1941 година.

Месниот комитет формира неколку ударни групи кои вооружени преземаа или обезбедуваа многубројни акции. Овие ударни групи воведоа вежби и систематски подготовки - учење на ракување со оружје, усвојување на основни воени знаења итн. Ударните групи изведоа повеќе успешни акции, како навлегување во складиштата за динамит на “ Алатини", голема саботажа кај Ложилницата, каде е уништена локомотива, предизвикан метеж во сообраќајот и паника кај Бугарите и Германците; обид за атентати над полицајци и агенти, ликвидирање на конфиденти итн. (Конфиденти: повереник, поузданик, поверлива особа M.3.)

Потоа - и покрај засилениот, отворен терор од окупаторот-активноста на Партијата порасна значително... поврзување со селата, создавање на првите партиски групи, масовно земање оружје, демонстрации, летоци по повод прославата на Илинден;

штрајкот Bo II машка гимназија, протестите и демонстрациите на жени итн.

Кога се зборува за Скопје во НОВ во 1941 година треба остро да се подвлече историскиот факт дека на една страна се наоѓаше Покраинскиот комитет со своите опортунистички, великобугарски, капитулаторски Шарловистички ставови или компромиснопомирливи гледишта и политика спрема тие ставови и практика, а на другата страна беше членството, Месниот комитет и активните партиски организации, херојскиот СКОЈ, многубројните симпатизери и раздвижените маси кои работеа, се бореа и преземаа семожни акции за развој, проширување и успех на вооруженото, народно востание.

Што се однесува до работата на ПК накратко го наведувам она што можев да го проверам и утврдам: 1) целосна неактивност на сите сектори, 2) незадоволство на многу организации од ПК,

3) ПК неја познава состојбата и силата на организацијата (на пример случајот со демонстрациите во Скопје)". (види фуснота

152) (152 Д-р Антон Колендиќ, исто, стр. 141-150.) (Колендиќ ги прифатил обвинувањата од Драган Павловиќ протиф ПК “Многубројните политички и воени акции: протести, бојкотирање на разни окупаторски мерки и акции (одбивање на средношколската младина да учествува во помпезните прослави што ги организираа окупаторските власти);

испишување а пароли, истакнување на црвено знаме на

791-091 "did ‘olom ‘widg0oen)) derHRONAIY кеј ст "“(енипол ТФ6ША сс eH недиидоф 2 rorodr(y) ‘rodro mionecnrden romano) и Heduwdod omog ижГоат. 21имотнеедонип ПО BHUYOI [§¢] LOAI4R MAJIN BH HUEOION РТедОТа og "е(ИПИНКИ O4LIORUIION OHO9EU и HQIWOQ BHULAIJY “ oudq,, eden corediumwodmAn HOO ‘UMIMATL AMITONOH ‘UITOLIIHII ()7 AIfOMO инзарорн BOQ Wadd ox1edy oHguierrdd ре BLMUIRIND ИНоОН UHERd 0d OID BRIAIdIE ou] "di 008 тен По енижол. он ипилиф и иџоипеу ‘UEOITIOND тео elf еГеопоќ онриќтоии urenndy ен “ипе|(идотек HHEUEOITIOND 09 рТеГИПрЕИНЕЈЈАо BH ОТоНрЧЌПОЕН2 И РЕШКТеД - инипе те оТИХБИНП АА 0d 0LdHeaA1dIrdeH BOQ ИПКОТ dLmMdLHRedoanY eH иипхе инГеренеГЕН "ипќат muorHeedoany edundod err ‘rokige BH LOMOLOROII 0d ‘B[MOMWON BHO4 BLRMOHURMNO[ и MY] | edoreH OI хозитиап тоиаолон и OLOFLOHIITh BH dUHMKOIronded 010Hdgdoq

‘reludaoren HO0Q и d[xAdo eH онедиоо2 — LoTRdI 04 BXUHXIL BHOO4 оп BLOQRd ee eUAdI и eHedUWdod Omg BHUTTO [6] инХГ пази BH LOMIL Of

‘uradro имонреил реп и ипќат mioineedoaurr en онеДдииаоф ee MIAO инозаноп £30 © ‘exdlod erexodellg og vioged и LooH[OY exhedAHeAced ен odereducnne.ldo ee ‘urddro имонреитарп и ипќат uxoLHeedoguY eH oga1o[or и duedundod ee :идоллоо оп QLUFOHIIh BH BHRIAXIOTRE MHOMAEEn воо HOY BH ‘UITOHEBLI0) UAL owed exdrro LooHMAdE ‘germ Hood LomOHuEedMO[ ген ordaedundod or 29 ‘rokige и UIA ‘WHAT OLUTION BH LONAL Od ‘B[MOMWON еноон BLEMOHUEBANO] |

‘10dorenAMdo читоап допто ugornd unsed eH ИПОТ2ЕРЕ И AMAL “оинр1204 OHXAdO0049 ре о1ИМЧОТОШТОП рН ИПОЈ2КРЕ ИЧАЏп OWRD LehBHE oH ‘nue имонесДдочип niAdr и 2Г(ЖАдо en о1онрдиооЗ (76-A[( Houde Hordomonedr LomoHeWdII BH О1о0Напгп SOLUUITed LOHONWII ‘few nady ен rowed! ен LoderlHIN 0d РПРА ТЕ BIEXOUEUEHT

“Во отпорот против бугарскиот окупатор значајно место зазема подготвуваната демонстрација на Илинден. Спроведувајќи ja директивата на ШИК, МК подготви план за помасовно организирање на демонстрации - беше извршен распоред на членството на КП и СКОЈ, беа подготвени пароли и сл." 155 “Да спомнеме дека camo Bo 1940 година, под раководство на партиската организација во Скопје, беа организирани и спроведени 17 штрајкови, во кои учествуваше речиси целата работничка класа.

Значи, до моментот на окупацијата, партиската организација во Скопје доживуваше бурен развој. Тогаш таа беше веќе јака организирана политичка сила која броеше 160 члена, околу 100 кандидати за членови на КП и околу 400 членови на СКОЈ.

Во своите сеќавања, под наслов “Дејствата на Воената комисија при Покраинскиот комитет во 1941 година", Бранислав Шикиќ вели:

“Воената комисија при ПК требаше да се формира при крајот на Јуни 1941 година. Претполагам дека Покраинскиот комитет одлуката за формирање Ја донел веднаш по 22 јуни. По два или три дена Шарло ми закажа состанок на еврејските гробишта.

Присутни: Шарло, Коце Металец и Ѓуро Лековиќ-Горски, (се однесува за ЈБуобомир Лековиќ - 6.m.) Шарло ни соопшти дека во овој состав се формира воена комисија при ПК". (Бранислав Шикиќ: Дејствата на Воената комисија при Покраинскиот комитет во 1941).