ДОЖИВОТНА ЈАМКА 95

ДОЖИВОТНА ЈАМКА 95

- Мисе чини дека не се работи само за премор, туку за извес- но растројство, - рече таа претпазливо.

- Немој да претеруваш! Што сизабележала, кажи Mu OTBOpe- HO. Акоиматаква работа, треба веднаш да се преземе нешто. Имам јаспријател психијатар. Ќе смислиме некако.

- Некој страв како да ro опседнал. Не се дели од пиштолот u кога спие. Мисли дека некој го следи. Дека некој ce готвида го убие.

Дека на работа има некој заговор против него. - Вера зборуваше забрзано.

Чичкото стана многу сериозен. Сета ведрина од лицето му исчезна.

- Кадеесега Раде?-прашазагрижено.

-- Тукушто замина на работа. И до сабајле е на работа.

Слободан веднаш се поврза по телефон со повисоките прет- поставени на Радета.

- Ослободете го Раде, внук ми, вечерва од работа, --го слуш- на Вера неговиот категоричен глас. -- Ќе му кажете дека чичко му го чека кај сестра му Вера. Треба нешто да ми помогне. Нека земе такси.

Раде дојде по петнаесет минути, преплашен.

- Штое, чичо, што се случило? Да не ти се заканува некој?

- Ајде, глупости, Раде. Зошто? Кому лошо сме му направи- ле? Нема врска. Туку, дојдов да ја видам сестра ти, навратив и да ве карам што не доаѓате кај нас. Па нешто ми се слоши. Некаква теш-котија во дишењето. Затоа те викнав да дојдеш. Да ме одведеш до дома. Да не возам сам. Туку, како да ми попомина.

- Сега добар ли си? Кажи сериозно... ако не, да викнеме док- тор, - Раде се вознемири.

- Кризата барем засега попомина. Не бери гајле. Доктори колку што сакаш. До каде си со куќата? Деновиве ќе поминам да видам, - Слободан се обидуваше да зборува уверливо.

— Датикажам право, ми се смачи и Off Hea, - призна Раде.

96 Драгица Најческа

- Па што трчаш? Направи пауза некое време. Ќе одиме на- скоро на лов, кај тоа нашето ловиште, од Владата, ајде да те собе- рам со мене.

Раде не можеше да поверува во ова што му го предлагаше ЧИЧКО му.

—He mu e местото мене соголемците! Само да те срамам.

- Зборуваш глупости. Зарем ти, како мој внук?! - Слободан го прегрна.

— A сумслушал дека итаму, на тие ловишта, ако сакаат неко- го даго ликвидираат, ќе наместат божем некој куршум случајно 3a- скитал...

- Сега дури ме загрижуваш. Од каде, жити бога, во твојата глава таква работа? Зарем веруваш во такви измислици?

- Верувам и не верувам, но ти, чичо, причувај се. И по колку дена седите на лов? - праша Раде нервозно мрдајќи со рацете, кои се чинеше не знае каде и како даги стави.

- Поедна недела, некогаши повеќе.

— Jac He можам толку долго време да ja оставам ни куќата, ни работата, - рече категорички Раде.

- За службата воопшто да не се грижиш, тоа е моја работа, а за куќата, jac да сум на твое место, бија оставил и таа малку да се од- мори. Освен ако не мислиш брзо да се жениш? Кажи, Веро, да не има некоја таква работа?

- Незнамништо. Гоје тајно жарче. Ништо не кажува. - Вера зборуваше воздржано, плашејќи се Раде да не ја открие позадината на оваа средба.

Чичкото како да смислуваше нешто друго.

-- Искористенлитие ланскиот одмор? -праша.

- Не целиот, - брзо одговори Раде, обидувајќи се да сфати што стои зад ова прашање на чичко му.

- Тогаш дај да одиме малку B село. Од кога не сум бил. A ова што ми дојде вечерва тешко, да не е некој абер да се побегне малку ДОЖИВОТНА ЈАМКА 97 од градскиов нечист воздух.

Раде молчеше. Беше свесен дека не може да го одбие чичко СИ.

— A кога мислиш? - рече.

— Бидисабајле дома, не оди на градбата. Ke тијавам. Со кола- Ta, со шоферот KE одиме.

— A работниците на куќата? - Раде се колебаше.

— Ќепратам човек да им каже да одморат неколку дена. Ајде сега да одиме. Ќе те отфрлам до дома.

-Амане,штомнети било добро... јас ќе возам до Kaj вас, Па ќе се вратам со такси.

- Не грижи сети, чичко TH € стар волк, печен по планините.

Челичен. А инавистина мие подобро.

Раде послушно тргна со чичко си. Вера не смееше ни со еден поглед да се издаде колку му е благодарна на Слободан.

-Кажиина MaMa да ми сејавиза една рецепта, сакам торта да правам, - му рече Вера на Раде.

—Koj e Toj среќен 3a кого ќе биде тортата? — ce пошегува Сло- бодан.

- Имветивна колешките од работа, па не ме оставаат на ми- ра. Поздрави ги дома, чичо. И ти, чувај си гоздравјето.

-- Добра ноќ, Верче. Па, те чекам наскоро да се видиме Kaj ме- не.

Утредента раното свиреше кола под самиот прозорец на Ра- дета. Низ сонот тој си помисли: кој е овој будала што се расвирил толку рано? Ho, вовториот момент рипна од креветот и ja здогледа колата од чичко му. Не му се веруваше. Набрзо се облече. Мајка му го виде во ходникот и го праша зачудено и загрижено - каде толку рано? Но тој не само што минатата вечер ништо што не и кажа од разговорите со чичко му, туку и сега едвај одговори.

-- Одам co чичо.

98 Драгица Најческа Мајка му одвај успеа од прозорецот да види како тој влезе во колата, и колата тргна. Ја препозна колата на Слободан. Но, што има потреба да кријат од неа дека некаде заминуваат заедно - се за- чуди. Ништо друго не можеше да смисли, туку веднаш и се јави по телефон на Вера.

- Знам, синоќа се договорија да одат малку да прошетаат.

Можеби до село да отидат, - рече Вера спокојно.

- До село, па зошто да не ми кажат? И јас ќе одев со нив, - се побуни мајка И.

- Мамо, па работата беше за тоа малку Раде да се одмори од се и сешто, - се изнервира Вера.

- Сакаш да кажеш и од мене?! - навредено реагираше мајка И.

- Ајде сега оставигитие муабети! - Вера ja укори.

- Доброде,добро, јасникогашне сумво право... И, колку Bpe- ме ќе останат? Ден, два? Илиќе се вратат до вечер? - праша Стеф- ка.

- Незнам,за тоа ништо не микажаа...

— A ти, од каде знаеш дека Ke одат, - Стефка сакаше се да раз- бере.

— Јассношти ro ддовикав Раде од работа кај мене, a и чичо, без Раде да знае. Нешто му наспомнав дека Раде е преморен. Тој дојде уште пред Радета. Всушност, тој им кажа на неговите претпоставе-ни да го ослободат од работа, дека за нешто му е потребен. Раде ко-га дојде, чичо веќе имаше смислено да му каже дека не се чувству-вал добро и мислел Раде да го одвезе со колата дома. Но дека, за среќа, сега му е подобро. - Вера во подробности и раскажуваше на мајка И.

- Икако дојде дотоа да одатв село? Токму B село нее добро.

Ако ro забележат брат ти дека има проблеми со здравјето? - рече загрижено Стефка.

— Ти, пак, мислиш дека чичо ќе го дозволи тоа. Јас се изнена- ДОЖИВОТНА ЈАМКА 99 див синоќа кога тоа му го предложи, но веќе понатаму не сакав да се мешам. Чичо му рече дека има потреба да одив село. A потоа дода- де дека попријатно би му било да не оди сам. Затоа, ако сака Раде да дојде со него. Раде како да се збуни. Потоа се согласи. Ho, jac He оче-кував дека тоа ќе биде уште денеска. Кој знае чичко ми колку се загрижил за да ги остави сите работи и да тргне веднаш со Раде на село. - Вера секогаш co голема почит зборуваше за ЧИЧКО И.

- Типремногу лошо да не сија претставила работата во врска со здравјето на Раде, - рече загрижено Стефка.

- Зошто, да нее пак добра? Колку побрзо се преземат мерки, толку подобро. За тие состојби некогаш многу брзо станува доцна, -- Вера одговори со навреден глас.

Мајкаи молчеше. Вера чувствуваше што се случува BO нејзи-ната душа. Сигурно ја притиска грижата -- зарем и на другото дете, на нејзиниот син, му се заканува лоша болест?

- Ајде мамо да прекинеме, долго го држам зафатен телефо- нот, ќе ме критикуваат, - Вера ја потсети мајка си.

- Наврати, - рече Стефка со неспокоенглас.

Вера слушна како ја спушти слушалката. Знаеше колку ие тешко, но KAKO да ИПОоМОГНе?

*x Kx Xx

- Чичо, да He гозгрешивме патот, - му рече Раде Ha чичко My кога забележа дека не одат по патот за да излезат надвор од градот, туку по една кружна улица на предградието.

Чичко му гласно се насмеа.

— A што мислиш - чичко ти излапел? Ајде, признај дека така си помисли. Си велиш, рано е за да биде поднапиен, а другото е - ра- строен. Не е во тоа работата. Туку треба да свратам кај еден прија- тел за даземам материјал што треба да го носам со себе.

Малку потоа запреа пред една средно голема куќа, но од по-

100 Драгица Најческа добрите предвоени згради. Чичко му излезе од колата и позвони на вратата од приземјето. Од прозорецот на горниот кат се подаде чо-век на возраст приближна на годините на Слободан. Упорно насто-јуваше да влезат внатре откако ја отвори влезната врата. Иако чичко му подолго откажуваше, сепак влегоа. На масата веднаш се појави пијалак, слатко, кафе, сокови, што ги донесе млада девојка.

- Коетие момчево? -праша домаќинот. - Добро обезбедува- ње сизел со себе.

Чичко му се насмеа. - Па и не е лошо, - брзо потоа додаде, — од брат мие,аи работи BO безбедноста.

- Со тешки криминалци се борам, - рече Раде брзо, како од- вај да Дочека и воздивна.

- Заремиматаквиво социјализмот? -шеговито додаде дома- ќинот, за кого Раде уште не знаеше никоје ништо работи.

- Каков социјализам! Да сте кај нас во милицијата, ќе мисли- те дека секој втор е крадец, убиец... Многу ги има. Ни затвори им помагаат, ни поправни домови. Колку има закоравени убијци, Ke TH го тргнат куршумот или ножот, како јаре ќе те заколат. Око нема да им трепне. Секакви изроди. Како мајка да не ги родила. По бу-ништата како да се никнати. - Раде сето тоа го изговори со таква жестина, речиси не земајќи здив, а лицето му се зацрвене како жар.

Извади шамиче да се избрише, инстинктивно чувствувајќи дека му тече пот.

-Точноедеканиешто сме подалеку од нив не сме свеснитол-KY затоа, — рече домаќинот. - Ho, да не претерувате малку, - додаде CO TUBOK глас.

- Немојте ивие како мајка ми. Зарем претерувам ako ви pe- чам дека секоја вечер некој ми оди по стапките, ме демне инаскоро ќе бидам ликвидиран. Но, нема така лесно да се дадам. Зошто но-сам со мене полн пиштол? AKO He се повеќе од двајца, нема да им ус-пее! Тие и од заседа знаат да нападнат, но ќе ги насетам. Ќе ги за-стрелам, око нема да митрепне.