Многу од луѓето што се родени овде, Канаѓани од прва генерација, како и оние што се иселиле од Егејска Македонија, не се запознаени со системот на гласање, со собраниската процедура и со претставувањето во денешна Република Македонија.
Павле Саздов, пратеник и сегашен претставник за Северна и Јужна Америка на „запишаните“ членови на заедницата што имаат право на глас на изборите во Македонија, даде многу сеопфатен преглед на политичкиот систем во Македонија една недела во април. Ни објасни како човек станува запишан (потребен ви е македонски пасош, како и потврда за местото на живеење, како на пример канадски пасош, а исто така и барање што се добива во разните канцеларии на генералните конзулати ширум светот). Републиката отвори неколку нови конзулати низ Северна и Јужна Америка и во светот за да им даде на луѓето можност да го остварат ова важно граѓанско право.
Македонската дијаспора избира тројца претставници. Еден претставник од Северна и Јужна Америка, еден од Европа и Африка и уште еден од Азија и Австралија. Тој рече и дека обично има околу 4 или 6 кандидати од разните политички партии во Македонија. Затоа што тој беше од партијата ДПНЕ, формирана пред многу години. Всушност, историјата на партијата вклучува и ВМРО, која беше револуционерната партија што
Всушност, во Македонија има голем број политички партии. Може да формирате партија со 10.000 потписи или со потписи од вашите колеги во Собранието. Некои од поголемите партии формираат одвоени партии што малку се разликуваат од сопствената идеологија. И бидејќи можете да се кандидирате додека сте на функција, како на пример додека сте градоначалник на општина, а потоа, ако навистина бидете избрани во Собранието, треба да одлучите која функција ја сакате.
Претседателот е во голема мера церемонијален, но неопходен. Ниту еден закон не може да се донесе без потписот на претседателот, слично како кај нашиот канадски Сенат. Трезвено второ размислување! Тој или таа може да биде избран од партија што не е тековно доминантната партија, но тоа обично не се случува.
Еден од присутните за време на прашањата праша за судството — дали судиите се именуваат или се избираат. Одговорот беше дека ги именува претседателот(?) доживотно.
Претседателот се занимава со образованието, културата, +++?????
Додека ја разгледував просторијата, сфатив дека многумина од присутните веројатно го знаеја сето горенаведено. Се надевавме дека ќе присуствуваат многу од нашите Канаѓани од прва и втора генерација со македонско потекло за да научат за она што се случува во Македонија — единственото парче земја на светот што гордо го носи ова име. Токму затоа се грижиме нашите предавања да бидат на англиски јазик, така што секој на кого му е потребно да научи за разни теми ќе разбере. И господинот Саздов ги пренесе информациите многу добро. Зборуваше за историјата на тоа како Македонија дојде до овој политички процес.
За жал, тој не можеше да зборува за разните идеологии на другите партии што се меѓу поголемите во Македонија — околу шест. Има од 33 до 70 различни политички партии, некои многу мали и формирани само затоа што некој имал 10.000 потписи за да формира партија. Неговата партија се смета за десно од центарот, а има и една што е лево од центарот (Комунистичката партија), додека Албанците, кои сочинуваат околу 20 отсто од населението во Македонија, имаат партии што се исто така и десно и лево од центарот. Очигледно, нема партии на центарот.
Беше споменато дека во дијаспората има приближно 300.000 Македонци. Можеби 150.000 само во регионот на Торонто. Сепак, на последните избори се запишале 1.200 души, што е околу 0,8% од населението. Се разбира, треба да се има предвид дека потекнуваме од три одделни региони (Егејска, Пиринска и Република (Вардарска). И колку и да се труделе, со отворањето разни конзулати во разни градови низ Канада и Соединетите Држави, да ги поттикнат и охрабрат луѓето што имаат македонски пасош (или што ги поминуваат сите пречки за да добијат таков), човек треба да биде посветен Македонец за да го вложи тој напор. Тоа сигурно е обесхрабрувачки за владата во Македонија, која на дијаспората ѝ ја даде оваа можност да гласа. Очигледно, не сите земји им го дале ова важно право на своите граѓани во дијаспората.
Настанот беше многу добро прифатен од присутните, и сè уште сметам дека вредеше; ако го пропуштивте, пропуштивте прилика да поставите прашања и да разговарате со пратеник на Република Македонија. Ова е многу сложен дел од светот и мислам дека е важно ние во Канада да знаеме повеќе за тоа за што или против што гласаат многумина во нашата заедница.
Има уште многу неодговорени прашања и факти што би било интересно да се дознаат во врска со изборниот систем. Колку пари обично троши еден кандидат за да се промовира додека настојува да биде избран? Дали има ограничување на износот што може да се потроши? Дали знаевте дека Македонија е рангирана на 34-то место во светот според вкупното владеење на правото и дека Македонија го има највисокиот удел жени пратенички на Балканот?
