Дел 31 – Младотурското востание Се чини дека христијаните не биле единствените - Part 09

Беше разработена и нова борбена стратегија и беа воведени тајни вооружени групи во речиси секое село, град и град во неговата јурисдикција. Беа создадени и мали разновидни вооружени единици за инвазија на српските и грчките окупирани делови на Македонија и за извршување на разни мисии, атентати и терористички активности.

Се проценува дека во периодот од 1925 до 1928 година само во српскиот окупиран дел на Македонија се забележани 149 вооружени инциденти во кои загинале 43 функционери, а 76 биле ранети, 90 цивили биле убиени или ранети, 25 војници и жандарми биле убиени и 23 ранети, а 9 борци на ВМРО загинале и 15 се ранети. (Ванче Стојчев. „Воена историја на Македонија“. Воена академија. Скопје, 2004. Страна 531)

ВМРО под раководство на Михајлов, по атентатот на Александар Протогеров на 7 јуни 1928 година, направи необичен пресврт и стана „држава во држава“. Михајлов не само што ја презел контролата врз ВМРО и нејзиното воено крило туку и наметнал свои правила на целото цивилно население под негова јурисдикција. Тој воведе наплата на даноци и спроведе програма за регрутирање за регрутирање цивили во неговите воени и милициски формации. Всушност, ЦК на ВМРО под власта на Михаилов отишол до таму што создал воени и судски правила за администрирање на целиот регион под влијание на ВМРО и направил напор да го внесе целото цивилно население во своите милициски формации.

Правилата и личните интереси на Михајлов беа поддржани и спроведени од неговата милиција, која тој ја всади во речиси секој населен сектор од неговата јурисдикција. Помалите формации се состоеле од група од околу 30 лица кои, по потреба, можеле да се комбинираат со други мали групи за да формираат поголеми формации. Во 1927 година, само во Неврокопско, 7.390 луѓе се приклучиле на милицијата на Михајлов, од кои 5.853 биле вооружени. Михајлов дури вработувал студенти во својата разузнавачка служба, а сето тоа го плаќало од даночните пари што ги собирал од македонскиот народ.

Со извршување на вооружени мисии и атентати, Михајлов се обиде да им покаже на европските сили дека македонското прашање не е решено, барем не додека целата македонска територија не биде припоена кон Бугарија. По 1929 година, Михајлов се обидел да го задуши повторното воспоставување на пријателски односи меѓу Бугарија и Кралството Југославија.

Всушност, за да ја одржи контролата над својата јурисдикција, Михајлов ги прогонуваше сите што му се испречија, вклучително и комунистите, анархистите, федералистите, членовите на ВМРО (Обединета), Земјоделската партија и сите лица кои изгледаа сомнителни. Михајлов е одговорен за убиството на многу истакнати Македонци меѓу кои Ѓорче Петров, Димо Хаџи Димов, Владислав Ковачев и Арсени Јовков.

За жал, наместо да ја подобри состојбата на македонскиот народ, убиственото дивеење на Михајлов целосно го дискредитираше Македонското ослободително движење и неговиот углед во странство. Европската јавност не го одобри ваквото однесување и повика на ограничување на ваквите активности. Искористувајќи ја ситуацијата, грчките и српските режими први реагирале со преземање строги мерки против македонското население во нивните области.

Откако европското јавно мислење се сврте против него и беше отсечен од грчките и српските окупирани делови на Македонија, Михајлов брзо стана одговорност на бугарските интереси.

За време на државниот удар во Софија на 19 мај 1934 година, новата влада ја презеде власта во Бугарија и меѓу другото нареди да се запрат сите активности на ВМРО и Михајлов во бугарската држава. Всушност, оваа нова влада ги прогласи за незаконски сите македонски организации, здруженија и весници. Евиденцијата, имотот и оружјето на ВМРО биле конфискувани од бугарската полиција. Меѓу запленетите материјали имало 10.938 пушки, 7.767 бомби, 637 револвери, 47 митралези, 15 автоматски пушки, 3 минофрлачи, 701.388 куршуми и 21.339.421 лева (бугарска валута). (Ванче Стојчев.

„Воена историја на Македонија“. Воена академија. Скопје,

2004. Страна 532)

Откако беше принуден да ја напушти Бугарија, Михајлов најде засолниште во Истанбул, Варшава, Берлин и Загреб и беше поддржан од политичките фракции во Италија, Германија, Унгарија, Хрватска и други места каде што се бараа атентатори.

Михајлов беше заслужен за планирањето на атентатот на југословенскиот крал Александар во октомври 1934 година во Марсеј. Кралот бил убиен од Владимир Георгиев Черноземски, член на ВМРО на Михајлов.

Додека десното крило ВМРО водеше насилство и терор, левото крило се договори во 1924 година да ги обедини сите други фракции на ВМРО под името ВМРО (Обединети) со што беше призната од Коминтерната и прифатена како партнер во Балканската комунистичка федерација. Во 1925 година.

Признавањето на ВМРО од страна на комунистите, особено од балканските комунистички партии, имплицираше дека постои македонски народ со македонска свест и се бори да се ослободи и да создаде независна македонска држава. Идеологијата на Гоце Делчев, заедно со платформата на Крушевската република, беше усвоена како дел од платформата на ВМРО (Обединета), додека самата ВМРО (Обединета) го зацрта својот пат да ја ослободи и обедини Македонија.

Ова требаше да биде социјалистичка револуција под влијание на Коминтерната каде што требаше да се создаде балканска комунистичка федерација во која Македонија ќе се обедини во нејзините етно-географски граници и ќе стане рамноправна членка меѓу другите балкански земји. Барем ова беше планот на почетокот.

Многу Македонци ова го сфатија како добар план и можност конечно да ги остварат своите соништа. Со прифаќањето на скудните барања на ВМРО (Обединети) и признавањето на македонскиот народ како идентитет со потреба да се ослободи и да создаде своја држава, комунистите станаа многу влијателни врз македонскиот народ, вовлекувајќи многумина во своите редови.

Морам да нагласам дека ВМРО (Обединета) не била комунистичка организација. Таа беше национална револуционерна организација како и нејзиниот илинденски претходник која се бореше за ослободување на цела Македонија. Повеќето Македонци кои се приклучија на комунистичките партии во нивните земји го направија тоа затоа што во тоа време немаше македонска комунистичка партија.

Тие им се придружија на комунистите не затоа што беа „идеолошки верници“ на комунизмот, туку затоа што комунистите беа подготвени, барем во принцип, да им помогнат да ги постигнат своите цели, да ја добијат својата независност и да создадат своја земја.

Создавањето на балканска комунистичка федерација би значело дека сите луѓе на Балканот ќе коегзистираат како нации на една земја под влијание на една партија, нешто како југословенскиот модел кој постоел подоцна. За жал, не сите комунистички партии во балканските земји беа задоволни со таа идеја, иако тие првично ја одобрија.

Бидејќи немаше македонска комунистичка партија, македонските сопартијци беа интегрирани во комунистичките партии на земјите во кои живееја. За жал, поради поитни и поважни грижи, на македонските прашања им беше посветено мало или никакво внимание. Со други зборови, овие партии повеќе се грижеа за сопствената земја отколку за Македонија, особено во националистичките земји како Грција, Србија и Бугарија.

Имало и други фактори кои влијаеле на способноста на ВМРО (Обединета) да работи во различните окупирани делови на Македонија. Факторите како што се присилната асимилација и репресија го нанеле данокот врз македонскиот народ на окупираните територии. Исто така, немаше комуникација меѓу помладите македонски генерации кои сега се поделени и окупирани од непријател решен не само да го избрише нивниот национален идентитет туку да ги искорени нивниот јазик, култура и се што е македонско.

По нејзиното прифаќање од страна на Коминтурната, ВМРО (Обединета) основала ограноци во сите три дела на окупирана Македонија. Огранокот основан во бугарска окупирана Македонија издаде неколку публикации, вклучително и една за Македонците во Грција кои сакаат да го зборуваат својот мајчин јазик во јавноста и во училиштата. Во 1935 година јавно даде храбра изјава дека Македонците кои живеат во Грција, Србија и Бугарија не се ниту „славофонски Грци“, „чисти Грци“, „Срби“ ниту „Бугари“, тие се едноставно Македонци;

народ со минато, сегашност и иднина, не како крпеница на царските држави туку како независна македонска нација која со децении се бореше за стекнување на сопственото право на самоопределување.

Бугарите, за жал, не гледаа исто и почнаа да ги апсат водачите на ВМРО (Обединети). Најтешкиот удар го доживеа во 1936 година кога околу шеесетина истакнати лидери и активисти беа уапсени и изведени на суд. На нивното судење групата беше обвинета дека отворено изјавила дека се Македонци кои се борат за воспоставување на македонска нација. Групата не ги негираше обвиненијата, и покрај тешките казни што требаше да ги добие. Нивниот храбар став наиде на широк одек кај македонските маси во Бугарија и им помогна да ја подигнат националната свест за нивниот проблем. Судењето заврши со тешки казни за сите. Судени во отсуство беа и членовите на ЦК на ВМРО (Обединета) Димитар Влахов, Владимир Поптомов и Методи Шаторов, кои во тоа време работеа во странство.

Кон крајот на 1925 и 1926 година ВМРО (Обединета) со помош на комунистите започнала да формира ограноци во српскиот окупиран дел на Македонија. Набргу по основањето на филијалите во Велес, Куманово, Штип, Скопје, Прилеп, Кавадарци, Струмица, Гевгелија и други места, тие почнаа да добиваат весници и публикации како „Македонско дело“ (Македонско дело) и „Балканска федерација“ (Балканска федерација). од штабот на ВМРО (Обединета) во Виена.

Седиштето со седиште во Виена беше ангажирано во обемна издавачка дејност, печатејќи и дистрибуирајќи различни публикации низ Македонија, Балканот, Европа и Америка.

За жал, борбата на ВМРО (Обединета) за независна Македонија не беше добро прифатена ниту од српските власти, а и овде на ВМРО (Обединета) и беше тешко да дејствува, особено по диктатурата од 6 јануари 1929 година. Откако беше откриена тајна печатница, српските власти се посомневаа и уапсија група од 49 лица во Велес. Ова буквално ги исфрли публикациите, вклучувајќи ја и светски познатата публикација „Македонско дело“ (Македонско дело). Припадниците на ВМРО (Обединети)

кои беа уапсени добија тешки казни и беа затворени.

Малку подолго и требаше на ВМРО (Обединета) да се етаблира во грчката окупирана Македонија, но со помош на Комунистичката партија на Грција (КПГ) се вкорени и таму.

КПГ имаше револуционерна платформа и застана зад обединувањето на цела Македонија и за нејзино вклучување во федерацијата на балканските народи како рамноправна членка.

Тоа беше од огромно значење за привлекување на македонскиот народ во неговите редови.

Набргу по етаблирањето во грчка окупирана Македонија, ВМРО (Обединета) стапи во контакт со Централниот комитет на ВМРО (Обединета) во Виена. Тоа е направено преку Димитар Влахов, водечка личност на ВМРО (Обединета)

личност и преку Неделко Поп Неделков, познат македонски револуционер.

Наскоро преку Солун беше воспоставен канал за дистрибуција за примање и дистрибуција на весниците „Балканска федерација“ (Балканска федерација) и „Македонско дело“ (Македонско дело), како и разновидни пропагандни материјали испратени од централната организација во Виена. Друга дистрибутивна врска била направена преку Албанија која вклучувала тајно транспортирање на тешки и опасни материјали, што во 1934 година довело до смрт на Ѓорѓи Кронцелчев во Солун од грчката полиција.

Веднаш по Петтиот конгрес на КПГ, беше договорено да се одржи конференција во Воден во март 1934 година. избран. На чело е именуван Андреа Чипов, познат македонски револуционер, комунистички функционер и кандидат-член на ЦК на КП на Грција, а за водачи Христо Галабов, Михаил Кљонев и Алеко Тенекеџиев. Седиштето на организацијата е основано во Солун заедно со мала печатница што се користела за објавување летоци и друг пропаганден материјал.

Признавањето на македонскиот народ како посебна македонска нација од страна на Коминтерната и КПГ во голема мера придонесе за успехот на ВМРО (Обединета) во грчката окупирана Македонија, што ја поттикна да постави барања за отворање македонски училишта, за употреба на македонскиот јазик. во јавниот живот и за другите национални и културни права за македонскиот народ.

Доказ дека овие барања се поддржани од лидерите на грчката комунистичка партија може да се најде во следнава изјава дадена од Склавенас, водач на парламентарната комунистичка група, во грчкиот парламент на 25 април 1936 година:

„Прашањето што владата го игнорира во нејзините декларации е давање еднаквост и на локалното население и на националните малцинства кои живеат во Грција. Ова главно се однесува на македонската нација. Секој што патувал низ Македонија, особено во оние окрузи кои се населени со збиени маси Македонци, сигурно го почувствувал особениот притисок што се врши врз нив. Строго им е забрането правото да имаат свои училишта, да го користат македонскиот јазик и да практикуваат сопствени обичаи. Таквата состојба го натера македонското население да се организира и да води борба за остварување на овие права, борба во која не можеме, а да не ги поддржиме“. (Историја на македонскиот народ, Скопје:

Македонски прегледни изданија, 1979. стр. 310)

Изјавата како горенаведената ги надминува одредените ставови на раководството на КПГ во тоа време. За време на Шестиот конгрес на КПГ, одржан во декември 1935 година, беа дадени предлози слоганот „обединета и независна Македонија“ да се замени со слоганот „целосна еднаквост за малцинствата“. Оваа промена беше оправдана поради промената на составот на населението во грчката окупирана Македонија како резултат на тоа што таму се населиле малоазиските колонисти.

Околностите кои беа поволни за ВМРО (Обединета) само пред кратко време брзо станаа неповолни, особено по доаѓањето на власт на диктатурата Метаксас во август 1936 година. Новиот режим ги прогласи КПГ и ВМРО (Обединета) за нелегални и ги воведе големите -масовни апсења, гонења и интернирања за двајцата. Меѓу погодените од ова беа Андреа Чипов, Лазо Трповски, Христо Галабов, Трифун Хаџијанев, Алеко Тенекеџиев, Фоти Урумов и Коста Думов. Така нагло згасна и животот на ВМРО (Обединета) во грчка окупирана Македонија.

Дел 41 - Македонско учество во пред Втората светска војна Пред почетокот на Втората светска војна ситуацијата во окупирана Македонија беше мрачна. Откако ја презеде контролата врз грчката влада, диктаторот Метаксас ја потисна целата политичка опозиција, ги прогласи за незаконски сите политички партии и ги затвори лидерите кои нема да му се заложат за лојалност. Медиумите исто така беа силно цензурирани. Потоа му објави војна на македонскиот народ напаѓајќи ги нивните синдикати, лидери и прогласувајќи ги штрајковите за нелегални.

Како и самиот воен човек, Метаксас посвети голем дел од финансиите на државата на модернизирање на грчката армија и во жива и воена опрема. Во сферата на образованието, тој ја препишува грчката историја за да ги поддржи сопствените идеологии, изјавувајќи дека имало три големи периоди во историјата: класичен, византиски и неговиот сопствен режим, кој тогаш бил познат како „режим на четврти август“. . Тој создаде Национална младинска организација за зближување на децата од различни општествени класи и обезбеди воена обука за момчиња и домашни вештини за девојчиња. Иако режимот на Метакса беше идеолошки сличен на оној на Шпанија и Италија, Грците во тоа време беа многу лојални на Британија.

За да ја одржи контролата врз неговото кралство, грчкиот крал Џорџ II ја претвори Грција во диктатура. Во 1936 година, генерал Метаксас, министер за војна, беше назначен да ги преземе грчките работи.

Иако постоеја некои изгледи за основни човекови права за македонскиот народ во грчката држава на почетокот на 1920-тите, тие перспективи изумреа бидејќи Грција ја заостри контролата врз македонското население со спроведување на порепресивни и расистички политики на асимилација. На 18 декември 1936 година Владата на Метакса донесе правен акт за „Активности против државната безбедност“ и со овој чин илјадници Македонци беа уапсени, затворани и протерани од нивната татковина. Меѓу другото, Метаксас на 7 септември 1938 година со законскиот акт 2366 го прогласил македонскиот јазик и им забранил да го зборуваат со изрекување високи парични казни и затвор.

Во 1938 година, австралискиот автор Берт Биртлс во својата книга „Прогонетите во Егејот“ напиша: „Во името на „хеленизмот“ овие луѓе (Македонците) се постојано прогонувани и апсени од најфантастични причини. Начинот на Метакса да го всади соодветниот националистички дух кај нив е да ги смени сите мајчин имиња на места во грчки и да ја забрани употребата на мајчиниот јазик. За да се покаже најмал отпор кон едиктот - затоа што и ова е опасност за безбедноста на државата - селаните и селаните се протерани без судење.

(Стр. 112, Џон Шеј, Македонија и Грција Борбата за дефинирање на нова балканска нација)

Слична била ситуацијата и во Југославија, особено откако кралот Александар се прогласил за диктатор на Југославија во 1929 година, го суспендирал уставот и го поделил неговото кралство на таков начин што Србите ќе бидат мнозинство во сите области. Тој, исто така, ги укина синдикатите и ги отстрани личните слободи. Српската окупирана територија Македонија беше наречена „Јужна Србија“, а македонскиот јазик беше забранет да се зборува во јавноста. Историјата на Македонија беше ревидирана во корист на Србија и презимињата на луѓето беа изменети за да звучат српски.

Имињата на местата исто така беа сменети и заменети со српски. Меѓутоа, за разлика од режимот на Метакса, во доцните

1930-ти, југословенските режими почнаа да ја опуштаат својата цврста контрола и дозволија неофицијална и ограничена употреба на македонските дијалекти да се зборува на улиците на Македонија и во претставите и драмските клубови.

Во Бугарија настаните следеа сличен тек како во Југославија и Грција. Во мај 1934 година беше наметнат воен удар, укинат е уставот од 1879 година, а политичките организации и синдикатите беа потиснати. Во 1935 година, кралот Борис III, во бескрвен државен удар, ја собори старата диктатура и ја замени со своја кралска. Бугарските влади од почетокот на Бугарија во 1878 година официјално и категорично го негираа постоењето на Македонците, тврдејќи дека сите Македонци се Бугари. Илјадници Македонци, кои низ годините се обидуваа да изразат различни ставови, беа затворени или прогонети.

Тврдењето дека Македонците се Бугари беше искористено за да се оправдаат насилните асимилаторски акти и да се ускратат на Македонците нивните основни човекови права. Уште од своето основање во 1878 година, Бугарија е опседната со поседување на Македонија и предизвикува огромни страдања за македонскиот народ.

Падот на Царската руска империја, распадот на Хабсбуршката Австро-унгарска империја и пропаста на Отоманската империја отстрани три од Големите сили од внатрешното балканско влијание. Додека Британија играше помалку активна улога, Франција и Италија се обидоа да формираат конкурентни сојузи на Балканот, но немаа воена моќ да ги спроведат. Од друга страна, балканските влади за првпат имаа можност да ги прилагодат меѓусебните односи и да склучат сојузи за заштита на нивните заеднички интереси. За жал, нивната омраза еден кон друг и стравот од губење на Македонија секогаш ги раскинуваа таквите сојузи и повторно им дозволуваа на странците да играат улога во нивните внатрешни работи.

Понижувачкиот пораз на Германија во Првата светска војна, заедно со нејзината економска состојба во 1930-тите, доведе до нов вид на германски радикализам. Хитлер ја искористи ситуацијата и ја претвори во своја полза. Хитлер, на краток рок, исто така, на германскиот народ му го даде она што најмногу го посакуваше, работа и надеж за подобра иднина. За жал, на долг рок, тој им донесе катастрофа не само на германскиот народ, туку и на многу други народи, вклучувајќи ја и Македонија.

Како што се појави нов светски поредок од Првата светска војна, почнаа да се формираат нови сојузи. На едната страна стоеја партнерите на Оската, првично составени од Германија, Италија и Јапонија. Како што изби војната, се приклучија и Албанија, Бугарија, Романија, Унгарија, Финска и Тајланд. Од друга страна се појавија сојузничките партнери составени од Британија, Советскиот Сојуз, САД и Кина. Како што војната напредуваше се повеќе и повеќе народи им се придружуваа на сојузниците, вкупно околу педесет пред да заврши војната.

Во септември 1940 година Германија, Италија и Јапонија потпишаа договор за соработка. Ова во основа ги идентификуваше нивните намери во однос на меѓусебните сфери на влијание, дефинирајќи ги нивните политички, економски и одбранбени стратегии, како и нивните обврски едни кон други. Договорот стана познат како „троен пакт“.

По избувнувањето на војната на Балканот, првата што падна во рацете на силите на Оската беше Албанија. Со ултиматум доставен до албанскиот крал Зогу, на 23 март 1939 година, италијанските трупи слетаа во Албанија и ја окупираа нејзината територија на 7 април, наидувајќи на мал отпор. Набргу по консолидирањето на контролата во Албанија, на 28 октомври 1940 година, Италија и објави војна на Грција. Сепак, се покажа дека Грција е тешка за пораз и предвидливоста на Метакса во вооружувањето на неговата држава се исплатеше.

Официјалната историја ги пофалува Грција и грчките војници за нивната храброст и борбен дух, но занемарува да ги спомене придонесите и жртвите што Македонците ги направија за да ја зачуваат Грција безбедна. Македонците беа првите кои беа испратени на првите борбени линии во Албанија, преземајќи го целиот товар од офанзивата, како и зимскиот студ. Повеќе Македонци страдале од гангрена отколку од италијански куршуми и бомби. Неподготвени за ниските температури, многу мажи ги загубија прстите на рацете, нозете, екстремитетите, па дури и животот поради смрзнатини. И храната беше во недостиг. Храбрите македонски војници мораа да се борат против гладот исто како и Италијанците. Тие го направија ова за да ја заштитат земјата која одби и сè уште одбива да ги признае.

Сите нивни жртви беа залудни, бидејќи шест месеци подоцна, на 6 април 1941 година, германската војска маршираше во Грција. Повторно Македонците се бореа храбро, но тие не беа натпревар за добро обучената, добро дисциплинирана германска армија.

Кога Германците стигнале во Атина, грчката влада капитулирала, а војниците на албанскиот фронт останале сами на себе. На некои им беше кажано да одат во Епир и да се регрупираат, а се очекуваше да го направат долгиот пат пеш. На другите ништо не им било кажано и биле оставени да шетаат по селата. На крајот сите тие беа земени од германски патроли, разоружани и испратени дома. На војниците што се вратија им беше приреден херојски пречек. За жал, за оние кои беа ранети, изгубија прсти, прсти и екстремитети поради смрзнатини, немаше обештетување или благодарност за нивната загуба и болка.

Германската инвазија беше добредојдено олеснување за војниците од италијанскиот фронт, но во исто време претставуваше непријатна неизвесност за тоа што ќе се случи следно. Никој не беше сигурен како ќе реагираат новите напаѓачи. Македонскиот народ, имајќи доволно претходно искуство со окупација, го очекуваше најлошото. Како што би покажала историјата, сепак, новите освојувачи биле мешан благослов за македонскиот народ.

По избувнувањето на војната во Европа, Бугарија се здружи со силите на оската и на 1 март 1941 година се приклучи на пактот предводен од Германија. Влегувањето на германските трупи во Бугарија ја стави Југославија во тешка положба. За да се избегне германскиот гнев, на 25 март 1941 година, југословенскиот регент, принцот Павле, исто така се приклучил на пактот предводен од Германија. Ова не му се допаднало на младиот крал Петар кој со помош на југословенската војска извршил државен удар и го соборил Регентот. Ова значеше дека Хитлер мораше повторно да преговара за односите со Југославија. Хитлер сметаше на Југославија да му дозволи премин за да ја нападне Грција. Новата ситуација го налути Хитлер и наместо да преговара, тој ја потпиша директивата број