Canadian Macedonian Heritage Society Canadian Macedonian Heritage Society Станете член!

Жив атлас и семејна архива

Македонски градови

Истражете 30 градови во Северна Македонија преку истражени профили, интерактивна карта, современи фотографии и архива на историски слики.

Истражете триесет македонски градови преку обновени профили, општински податоци, локални личности, села, манастири, современи фотографии и ретка збирка стари снимки зачувана од едно македонско семејство.

Истражете ја картата
Градови
30
Села
1.036
Манастири
117
Стари фотографии
559
Фотографии
1.088

Атлас на градовите

Секое место има свое име.

Триесет рачно исцртани градски области, оставени онака како што биле нацртани. Секоја е означена и се отвора со допир, покажувач или тастатура.

Секое градско подрачје од старата карта е посебно означено и може да се отвори.

Сите градови · А–Ш

Триесет патишта до приказната.

Разгледајте ја збирката град по град. Бројките за населението доследно се однесуваат на градските населби од Пописот 2021.

Сите 30 града

Сите градови · А–Ш
Град Регион Жители Стари фотографии Фотографии Накратко
Берово (Berovo) Источен 5.850 9 20 Борови шуми, планински воздух и спокојот на Малешевијата
Битола (Bitola) Пелагониски 69.287 65 60 Градот на конзулите во подножјето на Баба Планина
Дебар (Debar) Југозападен 11.735 3 33 Западна крстосница обликувана од планини, вода и занаети
Делчево (Delchevo) Источен 9.644 2 19 Гостољубив источен град покрај Брегалница
Демир Хисар (Demir Hisar) Пелагониски 2.431 9 33 Мало пелагониско средиште обиколено со шумовити ридови
Гевгелија (Gevgelija) Југоисточен 15.156 6 59 Сончева јужна порта на Вардарскиот коридор
Гостивар (Gostivar) Полошки 32.814 14 35 Повеќејазично полошко средиште под Шар Планина
Кавадарци (Kavadarci) Вардарски 32.038 7 35 Винарското срце на Тиквешијата
Кичево (Kichevo) Југозападен 23.428 57 35 Град во планинска котлина на средбата на западните патишта
Кочани (Kochani) Источен 24.632 3 33 Оризови полиња, геотермални извори и долината на Брегалница
Кратово (Kratovo) Североисточен 5.401 8 20 Камени мостови и кули во стар вулкански басен
Крива Паланка (Kriva Palanka) Североисточен 13.481 6 32 Осоговски град на историскиот пат кон исток
Крушево (Krushevo) Пелагониски 4.104 12 59 Висок планински град на архитектурата, паметењето и летањето
Куманово (Kumanovo) Североисточен 75.051 35 35 Второто по големина градско средиште во Северна Македонија
Македонски Брод (Makedonski Brod) Југозападен 3.643 2 31 Мал град во впечатливата долина на Треска
Неготино (Negotino) Вардарски 12.488 15 34 Лозја и речни предели во средишниот Вардарски Регион
Охрид (Ohrid) Југозападен 38.818 48 59 Езерски град под заштита на УНЕСКО, со слоеви свето и граѓанско наследство
Прилеп (Prilep) Пелагониски 63.308 34 36 Тутунски крај, гранитни кули и средновековно паметење
Пробиштип (Probishtip) Источен 9.760 0 20 Источен рударски град под падините на Осогово
Радовиш (Radovish) Југоисточен 14.460 14 33 Југоисточен пазарен град под Плачковица
Ресен (Resen) Пелагониски 7.904 10 35 Овоштарскиот град на Преспа и Сарајот
Штип (Shtip) Источен 42.000 14 35 Источен културен центар на спојот на две реки
Скопје (Skopje) Скопски 422.540 98 62 Главен град на контрасти покрај Вардар
Струга (Struga) Југозападен 15.009 21 58 Поезија, мостови и Црн Дрим крај Охридското Езеро
Струмица (Strumica) Југоисточен 33.825 10 35 Жив југоисточен град на фестивали и плодни полиња
Свети Николе (Sveti Nikole) Вардарски 11.728 0 20 Главниот град на пространата рамнина Овче Поле
Тетово (Tetovo) Полошки 63.176 20 35 Полошко средиште на боите, занаетите и планинската култура
Валандово (Valandovo) Југоисточен 3.671 1 18 Медитеранска топлина, овоштарници и јужни предели
Велес (Veles) Вардарски 40.664 34 35 Град со стрмни покриви распослан околу Вардар
Виница (Vinica) Источен 8.584 2 34 Источен град поврзан со иконите од Виничко Кале

Македонија одблизу

Мала по површина. Огромна по наследство.

Македонија е мала балканска земја во која високите планини се спуштаат кон лозови долини, стари чаршии, манастирски патишта и трите големи јужни езера. Просторот е скромен, но историјата, јазикот, пределите и локалниот карактер се толку густо испреплетени што и кратко патување наликува на премин низ неколку различни светови.

Жители · Попис 2021
1.836.713
Квадратни километри
25.713
Градски архиви на страницата
30
Официјални градски населби
34

Население: Попис 2021

Земја што се чита во слоеви

Македонија лежи во средишниот дел на Балканот, на раскрсница меѓу дунавскиот простор, јадранското задгорје и Егејот. По тие патишта минувале трговци, војски, јазици и вери, но истовремено опстанале силни локални начини на живот. Камен мост, османлиски покрив со ќерамиди, модернистичка зграда од социјалистичкиот период и нова кафеанска тераса можат сосема природно да припаѓаат на иста улица.

Планините се правило, не исклучок

Најголемиот дел од земјата е планински или ридски. Кораб се издига до 2.764 метри на западната граница, а Шар Планина, Бистра, Пелистер, Галичица, Осогово и Беласица го делат просторот на јасно препознатливи котлини и долини. Токму тие венци објаснуваат зошто блиски градови развиле различен говор, кујна, градителство и трговски врски — и зошто пат од педесетина километри понекогаш води низ сосема нов предел.

Континентална земја обликувана од вода

Вардар е главната северно–јужна артерија на Македонија: ги собира притоките и продолжува кон Егејот. На југ, Охридското, Преспанското и Дојранското Езеро создаваат три различни езерски светови. Охридското е древно тектонско езеро со исклучителен ендемски живот; Преспа е висока прекугранична котлина важна за пеликаните и другите птици; помалиот и потопол Дојран со векови негува сопствени рибарски обичаи.

Пред пишаната историја

Археолошките наоѓалишта го следат населувањето од неолитските заедници и бронзенодобните височинки до пајонските и античкомакедонските средишта. Римската власт оставила патишта, бањи, театри, водоводи и градови како Стоби, Скупи, Хераклеја Линкестис и населбата под денешен Охрид. Овие места не се осамени урнатини: многу од нив стојат покрај обработени ниви, железнички линии и современи населби.

Охрид, писменоста и сакралната уметност

Средновековниот Охрид станал едно од големите средишта на словенската писменост и христијанското образование преку делото поврзано со светите Климент и Наум. Црквите во Охрид, Преспа, Нерези, Курбиново и на други места чуваат архитектура, фрески, икони и резбани иконостаси од светско значење. Тоа наследство и денес се живее преку слави, поклоненија, црковно пеење и семејно паметење, а не само зад музејско стакло.

Османлиски градови и културна преродба

Османлиските векови ја преобликувале градската карта со чаршии, амами, џамии, мостови, анови и занаетчиски маала. Во XIX век, градењето цркви, отворањето училишта, печатењето, трговијата и македонската културна преродба им дале нов јавен живот на многу градови. Конзулските улици во Битола, планинските куќи во Крушево, кулите во Кратово и старите чаршии во Скопје и Тетово покажуваат колку разновиден бил тој период.

Револуција, војни и современа држава

Илинденското востание од 1903 година, Балканските војни, двете светски војни и антифашистичката борба оставиле длабоки траги во семејствата и градовите. Првата современа македонска држава била конституирана на АСНОМ во 1944 година и станала република во рамките на Југославија. Независноста била прогласена по мирен пат во 1991 година; уставното име се сменило во 2019, а земјата влегла во НАТО во март 2020 година.

Луѓе и јазици

Пописот од 2021 година забележал 1.836.713 жители. Македонците се најбројната заедница, покрај значително албанско население и турска, ромска, српска, бошњачка, влашка и други заедници. Македонскиот, напишан на кирилица, е службен на целата територија; албанскиот исто така има службена употреба според закон, а турскиот, ромскиот, српскиот, босанскиот и ароманскиот остануваат дел од секојдневниот говор во одредени места.

Верата во секојдневниот предел

Православното христијанство и исламот се двете најголеми верски традиции, покрај католичкиот, протестантскиот, еврејскиот и бекташискиот живот, како и луѓето без верска припадност. Црковните камбани, повикот на молитва, манастирските слави, рамазанските вечери и семејните празници често го делат истиот град. Најискрената слика не е ниту совршена хармонија ниту вечна поделба, туку долга и сложена блискост видлива во маалата, храната и обичаите.

Кујната ја следи картата

Македонската кујна се менува со височината и климата. Истокот е познат по оризот, гравот, пиперките и овоштарниците; Тиквешијата по грозјето и виното; Пелагонија по житото, млечните производи и печените јадења; езерскиот крај по рибарските традиции; а планинските области по овчото сирење, компирот, медот, печурките и шумските плодови. Заедничката трпеза — салати, тавче-гравче, пити, скара, зимница и ракија — е еден од најјасните облици на домашното гостопримство.

Жив културен календар

Ората, повеќегласното народно пеење, дувачките оркестри, зурлата и тапанот, иконописот, резбата, филигранот, ткаењето и грнчарството се живи вештини, а не украсни потсетници. Струшките вечери на поезијата, Охридско лето и фестивалот на филмска камера „Браќа Манаки“ носат меѓународна публика, додека селските карневали, манастирските слави и градските празници го чуваат поблискиот, локален календар.

Македонија денес

Македонија е кандидат за членство во Европската Унија и го заврши пристапниот скрининг во декември 2023 година. Денешниот живот го обликуваат иселувањето, стареењето на населението, нерамномерниот регионален развој и тешката задача да се заштитат природното и културното наследство. Земјата сепак ја одржуваат големата дијаспора, силните семејни врски, универзитетите, независните уметници, малите стопанства и она спонтано гостопримство што посетителот лесно го претвора во гостин.

Стари фотографии

Не се од фотобанка. Немаат замена.

Старите разгледници и фотографии се срцето на Македонски градови. Оригиналите се зачувани без промени; за полесно гледање се користат внимателно зголемени копии, без додавање непостоечки детали.

Отвори стари фотографии

Македонија во детали

Дванаесет факти. Земја полна со изненадувања.

Краток избор на проверени податоци за луѓето, населбите, планините, езерата и заштитеното наследство зад картата.

  1. 1.781 населено место

    Пописот од 2021 година забележал 1.781 населено место во земјата; во 205 од нив тогаш немало ниту еден постојан жител.

  2. 1.836.713 жители

    Тоа е официјалниот број на резидентно население од Пописот 2021, одделен од граѓаните што биле евидентирани како отсутни во странство подолго од дванаесет месеци.

  3. Осум региони и осумдесет општини

    Статистиката ја дели земјата на осум региони, а локалната самоуправа е организирана во осумдесет општини, меѓу кои и посебниот Град Скопје составен од десет општини.

  4. Триесет и четири градски населби

    Пописот издвојува триесет и четири градски населби. Оваа архива чува подробни збирки за триесет од нив, во согласност со опфатот на првобитната семејна страница.

  5. Охридското Езеро е старо милиони години

    УНЕСКО го опишува како древно тектонско езеро што непрекинато постои приближно два до три милиони години.

  6. Повеќе од 200 ендемски видови

    Во Охридското Езеро живеат повеќе од двесте растителни и животински видови што не се среќаваат на друго место, меѓу нив риби, полжави, ракови и друг слатководен свет.

  7. Природно и културно наследство во едно

    Охридскиот Регион е заштитен од УНЕСКО и поради природата и поради културата — ретко мешано признание воспоставено во 1979 и проширено во 1980 година.

  8. Уште едно светско наследство

    Праисконската букова шума Длабока Река во Маврово е дел од прекуграничното светско наследство на УНЕСКО „Древни и исконски букови шуми“.

  9. Прекуграничен биосферен резерват

    Охрид и Преспа припаѓаат на биосферен резерват на УНЕСКО што Македонија го споделува со Албанија, прогласен во 2014 година за заедничка заштита на езерата, планините и локалните заедници.

  10. Над 260 видови птици во Преспа

    УНЕСКО наведува повеќе од 260 видови птици во Преспанскиот Регион — повеќе од половина од европските видови — а кадравиот пеликан е негов најпрепознатлив симбол.

  11. Кораб се издига до 2.764 метри

    Највисокиот врв во земјата се наоѓа на западната граница, а уште неколку планински венци надминуваат 2.500 метри и чуваат леднички езера и високопланински пасишта.

  12. Членка на НАТО од 2020 година

    Земјата стана триесеттата членка на НАТО на 27 март 2020 година, откако во Вашингтон го депонираше инструментот за пристапување.

Извори