ПЕТРОВСКИ СТАНА ПЕТРИДИС, ГУШЕВСКИ - Part 05

„Македонките беа затворени затоа што одбија да дозволат Фредерика да им ги земе децата. Поради тоа, дури и жените во доцна бременост биле праќани во затвор. Многу бебиња се родиле во затвор. Жените доживеале екстремен ужас…“ Катерина Мирчевска, која користела неколку грчки извори во својата книга, вели дека „Иницијативата за собирање деца дојде директно од самата кралица Фредерика. Таа беше сопруга на кралот кој го презеде грчкиот престол по смртта на неговиот брат во 1947 година. Идеите ги добила откако го посетила женскиот затвор на улицата „Темистокле“ во Атина. Таму затекнала жени обвинети дека се комунисти кои ги отслужуваат затворските казни заедно со нивните деца. Некои од овие жени беа осудени на смрт, па таа им ги зеде децата за да ги спаси.

Оваа практика ја продолжила извесно време пред да ја официјализира во периодот од јуни 1947 до август 1949 година, до кога ДАГ била поразена. Вкупно успеала да собере повеќе од 30.000 деца од селата во егејскиот дел на Македонија, Тракија, Епир, Тесалија и Стара Грција и ги сместила во нејзините пансиони и во детските домови специјално подготвени за нив...“ Мирчевска смета дека програмата на ДАГ за собирање на децата е еден вид противтежа на проектот на грчката влада што го спроведе кралицата Фредерика, која насилно ги зеде првенствено македонските деца, кои подоцна беа воспитани и образувани во големиот грчки (Мегали Идеа) национален дух. .

Еве што рече Мирчевска, „Целта на овој проект според кралицата Фредерика беше „да ги спасиме нашите деца од северните провинции и да не дозволиме да бидат изнесени надвор од грчките граници и образовани како непријатели на Грција“…

Мирчевска смета дека „програмата за евакуација на деца“ на ДАГ била користена од грчката влада како моќна пропагандна алатка против комунистите. Грчката влада ја нарече својата програма „педомазома“ (на грчки, педи=дете, мазома=собира), која звучеше похуманитарно од нејзината колешка „евакуација на деца“.

Вака напиша Мирчевска, „Акцијата наречена „хуманитарна“ беше се освен хуманитарна. Напротив, грчката влада, грчката полиција, грчката армија и грчките единици на т.н. Маи упаднаа во домовите на луѓето во селата и насилно ги одземаа децата од нивните мајки. Тоа беа главно македонски деца.

Откако биле однесени, децата биле привремено сместени во најблиските собирни центри, а подоцна префрлени во домовите за деца. За еден месец во Грција беа изградени 50 детски домови, популарно наречени домови и интернати на кралицата Фредерика. Повеќето беа лоцирани во и околу Атина каде што беа сместени 20.000 деца…“ Според Мирчевска, „Најефективниот метод што се користел за едукација на децата се состоел во забрана на секаков вид контакт со нивните семејства. На децата не им беше дозволено да имаат посетители или да пишуваат писма. Воспитно-образовниот процес и компонентите на наставната програма за учење се одвиваа според строго однапред утврден дневен план со активности кои децата ги преземаа во детските домови и интернати. На децата не им било дозволено да имаат часовници или календари. Нивните дневни активности беа регулирани со ѕвонче. Децата беа облечени во грчки униформи и секогаш одеа марширајќи, дури и кога одеа во кино или шетаа по парковите…“ Според Мирчевска, која проучувала грчки извори за да ги добие овие информации, „Методите за воспитување на децата биле диктирани од самата кралица Фредерика, која била нова во Грција. Таа беше Германка и потекнуваше од германското кралско семејство на војводата Ернесто Август. Заедно со нејзините браќа, принцот Хајнрих и принцот Кристијан, Фредерика пораснала и се школувала во духот на германската нацистичка младина. Таа ја користеше истата идеологија и методи за воспитување на македонските деца во своите детски домови...“ Според Сократ Пановски, „Додека повеќето од децата кои беа евакуирани во социјалистичките земји завршуваа различни курсеви во училиштата и универзитетите, децата во кампот на Фредерика добиваа само основно образование. Ниту еден од нив не го продолжил образованието надвор од основното училиште. Според грчкиот историчар Димитрис Сервос,

„Американската мисија која во тоа време и помагаше на Грција, истата мисија која и помогна на Грција да ги собере децата, подоцна посредуваше во програма која им овозможи на богатите американски и грчки семејства без деца да ги посвојуваат овие деца за големи количини. пари. На почетокот овие богати семејства плаќаа од 4.000 до 5.000 долари по дете, но подоцна цената се искачи на 10.000 долари по дете“…

Користејќи ги сопствените мемоари на кралицата Фредерика како извор, Ристо Кириазовски напишал: „Собирањето деца на страната на грчката влада започна веднаш по формирањето на Кралското доброволно здружение во јули 1947 година.

Планираното масовно собирање започна во март 1948 година, кога Привремената демократска влада на Грција (партизанската страна) ја започна својата програма за евакуација на деца. Во колекцијата на деца од грчката влада, лично управувана од кралицата Фредерика, се вклучија и грчката армија, локалните грчки власти, грчката полиција, како и грчките образовни и други организации. Планот беше да се соберат од 10.000 до 12.000 деца. Само во март беа собрани 6.000 деца. Со поддршка од американската мисија и Специјалниот комитет на ОН за Балканот, на почетокот на март 1948 година, грчката влада објави дека се направени сите подготовки за собирање на 14.000 деца од Егејскиот дел на Македонија и Пелопонез...“ Според изјавите на кралицата Фредерика, биле собрани 24.000 деца. Според други извори, само од егејскиот дел на Македонија биле собрани 14.494 деца. Вкупно грчката држава изгради 54 детски домови во Солун, Лерос и Кифисија. Ова беа само неколку места во Грција каде што македонските деца доживеаја брутална денационализација и асимилација под надзор на кралицата Фредерика…

СЕСТРАТА ГО НАЈДЕ БРАТ ПО 54 ГОДИНИ Сандра Цветаноска го пронашла својот брат Ѓорѓи откако пораснала во домовите за деца бегалци во Полска.

Сандра Цветаноска од Скопје 54 години подоцна го пронашла својот брат Ѓорѓи во Австралија; откако биле разделени и таа завршила во детските домови во Полска. Таа имаше фотографија од него. Нејзиниот брат Ѓорѓи се препознал кога ја видел фотографијата. Ќерката на Сандра Цветаноска му ја дала фотографијата на македонскиот весник „Денес“ да ја објави.

Ѓорѓи веднаш се распрашал и дознал дека Сандра живее во Скопје. Веднаш ѝ се јавил за да и каже дека се уште е жив и здрав, живее во Австралија и дека сака повторно да ја види.

Малата Сандра имала само 2,5 години кога била евакуирана со децата бегалци од нејзиното село Штрково, кое се наоѓа во близина на Лерин, и била однесена во Полска и сместена во домот за деца бегалци во Шчечин, каде што останала до својата 19-та година. Кога го напуштила домот за деца, почнала да работи како фризер. Кога семејствата од егејскиот дел на Македонија почнаа повторно да се обединуваат, мајките и татковците почнаа да ги бараат своите деца насекаде. За жал никој не ја бараше Сандра. Единствениот роднина за кој знаела дека има дека е жив бил нејзиниот вујко. Ја замолил да дојде во Скопје и да живее со него и неговите пет деца.

Вака кажа Сандра кога од својот брат слушнала: „Срцето ме болеше. Пораснав во детски домови без мајчинска љубов. И сега, после сите тие години, кога го слушнав гласот на брат ми, почувствував вистинска љубов“. Сандра ја раскажа својата приказна во македонската радио програма „Три пати зет“ во Мелбурн кога отишла да го посети својот брат.

Сандра продолжи: „Психолошките рани што ме болеа сите тие години додека живеев сама почнаа малку да зараснуваат кога се омажив и имав свое семејство, кога се родија син ми и ќерка ми.

Но, тие рани никогаш не можеа целосно да зараснат, бидејќи не ја знаев судбината на мајка ми и брат ми. Кога ја напуштив Полска и отидов во Скопје, престанав да ги барам бидејќи се плашев дека ова ќе отвори нови рани и нема да можам да ги поднесам. Во исто време бев лут и разочаран бидејќи моите родители ме оставија сама. Бев во Полска и цело време никогаш не ме бараа, ниту ме прашуваа дали воопшто сум жив. Но, мојата ќерка Лидија не размислуваше како мене. Таа ми рече:

„Сигурно не си паднал од Марс и немаш никого; имаш семејство и би требало да можеш да дознаеш повеќе за тоа...“ Вака ни кажа Сандра кога разговаравме со неа три години откако го запозна својот брат, што очигледно многу ја допре нејзината нежна душа. Главниот фактор што ја довел Сандра кај нејзиниот брат во Мелбурн е неговата фотографија направена во Скопје кога тој бил мало момче. Фотографијата ја добила од еден нејзин братучед од страната на братот на нејзината мајка.

Пред многу години нејзиниот вујко спомнал дека имаат фотографија од нејзиниот брат Ѓорѓи, но не и ја дале дури многу подоцна.

Еве што рече ќерката на Сандра, Лидија за тоа: „Првото нешто на што помислив е да ја испратам фотографијата во Австралија.

Си реков дека повеќето од егејскиот дел на Македонија отишле во Австралија. Се обратив до Агенцијата за иселеништво и ми помогнаа да стапам во контакт со Ицо Наидовски, уредник на македонското радио. Му ја испратив фотографијата и тој ја објави во македонските весници со образложение дека „сестра си го бара братчето“, а „мајка им се вика Цвета“.

Додека Ѓорѓи се шишал, неговиот бербер Борис му раскажал за приказната што ја читал во весникот каде „сестра од Македонија го барала својот брат“ и во исто време Борис му ја покажал фотографијата. Кога Џорџи ја видел фотографијата, се препознал и извикал: „Тоа сум јас!“ „Бев сигурен во тоа“, рече Ѓорѓи, „бидејќи мајка ми ми ја даде истата фотографија пред една година. Истрчав дома и го вратив во берберницата и ги споредив двете. Не се сомневав дека малото момче сум јас...“ Ѓорѓи заплака кога дозна дека има сестра во Скопје. Тој рече дека мајка му никогаш не му кажала дека има сестра. Не можеше да разбере зошто мајка му го чуваше тоа во тајност од него. Кога ја притиснал, мајка му почнала да плаче и му рекла дека нема една туку две сестри. Таа му кажа дека за време на Граѓанската војна во Грција, партизаните ја зеле неговата најстара сестра Сандра и и рекле дека ќе ја вратат за неколку недели. Но, таа никогаш не била вратена... Мајка му кажала дека татко му ја зел Слободанка, другата сестра, со себе и побегнал во Југославија некаде по завршувањето на војната. Му кажала и дека и таа избегала од Грција и отишла во Југославија во 1952 година. Таа и Ѓорѓи завршиле во Трст. Две години подоцна емигрирале во Австралија и оттогаш таа никогаш немала никаков контакт со Македонија.

Вака рече Ѓорѓи на македонското радио во Мелбурн кога ја раскажуваше својата приказна: „Кога го слушнав гласот на Сандра почувствував удар во моето срце. Тоа беше болно за мене бидејќи 50 години никој не ми кажа дека имам сестри. Се чувствувам тажно што не пораснав со нив…“ Еве што рече ќерката на Сандра, Лидија за нејзиниот вујко Џорџи, „Кога ни се јави на телефон, беше исклучително возбуден; многу плачеше. Тој објасни дека никој во целиот негов живот не му рекол дека има сестри. Тој инсистираше да се видиме што е можно поскоро. Ги добивме нашите визи и јас, заедно со мајка ми, отидовме во Мелбурн Австралија каде конечно ги запознавме него и баба ми…“ Вака рече Сандра за средбата: „Немам зборови да ја опишам нашата средба. Кога го прегрнав брат ми, ми беше топло. Во исто време чувствував болка во срцето затоа што мајка ми ме напушти. Како можела да заборави на сопствените деца? Не можам да разберам како не можела да му каже на својот син дека има сестри и дека е роден во Македонија. Сè уште имам голема грутка за тоа во моите гради. И денес сè уште ја чувствувам исцрпеноста од средбата со брат ми и мајка ми.

Кога се вратив од Австралија бев примен во болница каде што поминав 20 дена за да се опоравувам…“ Сандра продолжи: „Имам прекрасен брат, но не можам да го кажам истото за мајка ми. Не зборував со неа додека бевме на гости, бидејќи таа заборави на мене и на сестра ми Слободанка.

Таа немаше објаснување зошто ги оставила своите деца. Кога ја прашав за тоа, таа погледна надолу во земјата и никогаш не ме погледна во очи. Веројатно се срамела од тоа што го направила.

Таа плачеше и се заколна дека нè бара, и дека и недостасуваме;

дека се срамеше од својата одлука, но не ѝ верував на нејзините солзи бидејќи, ако сакаше, можеше да не најде. Со текот на годините стареев. Сега имам 63 години и тука е прашањето дали некогаш повторно ќе го видам Ѓорги; дали ќе имаме шанса да живееме заедно како брат и сестра, како нормално семејство...“ Приказната што Сандра ни ја раскажа за себе и нејзиното семејство е типична трагична егејска приказна. Ова е она што го дознавме откако направивме сопствено истражување. По завршувањето на Граѓанската војна во Грција, мајката на Сандра Цвета побегнала во Битола. Таткото на Сандра Васил и нејзината сестра Слободанка завршија во Белград. Во тоа време Сандра веќе беше евакуирана со децата бегалци и живееше во дом за деца во Полска. Нешто подоцна, мајката и таткото на Сандра се најдоа и продолжија да живеат заедно во Југославија.

Тогаш се роди нивниот син Ѓорѓи и се крсти во црква во Скопје. Подоцна мајката на Сандра го оставила својот татко и се омажила за друг маж, Македонец од Пиринскиот дел на Македонија. Таа ја напушти Југославија со овој човек и прво замина во Италија, а оттаму во Австралија. Таткото и сестрата на Сандра, исто така, емигрирале во Австралија и завршиле во Перт. Нејзиниот татко не знаел дека Џорџи е во Мелбурн, Австралија.

Сандра продолжи: „Од најраните денови татко ми и кажа на сестра ми Слободанка дека има брат и сестра. Ја видов околу триесет години подоцна. Таа дојде кај мене во Скопје на одмор.

Пред неговата смрт, татко ми ѝ кажа дека треба да го најдеме Ѓорѓи...“ Не знаеме зошто Цвета, мајката на Сандра, го напуштила својот сопруг во тој тежок период. Таа никогаш никому не ја кажа вистината, ниту Васил, таткото на Сандра. Немаме објаснување зошто се разделиле. Исто така, не знаеме зошто Цвета ги напуштила своите ќерки и никогаш повеќе не ги побарала.

Постојат неколку различни објаснувања, но тие се само шпекулации. Лидија, ќерката на Сандра, верува дека најверодостојното објаснување е она што го слушнала во Австралија. Вториот сопруг на Цвета ги напуштил своите четири деца. Најверојатно и двајцата решиле да заборават на своите претходни деца и да не зборуваат за нив никому.

Трогателната приказна на Сандра и Ѓорѓи за средбата по 54 години разделени беше емитувана на македонското радио во Мелбурн и слушана низ цела Австралија, Македонија и светот.

Нивната приказна беше емитувана и на австралиската национална телевизија Канал 7. Според Лидија, нејзиниот вујко и новинарот Ицо Наидовски најмногу помогнале во пронаоѓањето на братот на Сандра, Џорџи. Ицо Наидовски обезбеди и гаранции за Сандра и Лидија да ги добијат австралиските визи за нивната посета.

ТИТО ИНТЕНЗЕН ПРИТИСОК ОД БРИТАНЦИТЕ За време на Информбирото, Британците го принудија маршалот Тито од Југославија да престане да ја поддржува ДАГ Тито тајно му ветил на својот пријател Сер Фицрој Меклин, шеф на британската мисија во Југославија за време на Втората светска војна, дека ќе престане да ги поддржува демократските сили (ДАГ) за време на Граѓанската војна во Грција. Ова ветување беше чувано во тајност и никој не смееше да зборува за тоа бидејќи можеше да му наштети на угледот на Тито. Оваа тајна подоцна беше откриена кога британските документи кои се однесуваат на македонските и југословенско-грчките односи беа објавени од Федералниот архив на Република Македонија.

Вака пишува Чарлс Пик, британскиот амбасадор во Белград, во телеграма до Форин офис: „Во почетокот на мај 1949 година, Меклин го посети Белград и разговараше со Тито, по што Тито престана да им помага на востаниците во Грција. Во исто време тој рече дека нема да одбие азил на политичките бегалци кои веќе се во Југославија. Тито, исто така, ветил дека во иднина нема да дозволи востаниците кои влегле во Југославија да се вратат во Грција и да се борат, ниту пак ќе им се пружи каква било друга помош. Во исто време Тито побара неговото ветување да се чува во тајност по секоја цена, бидејќи доколку се открие тоа би предизвикало голем број проблеми...“ Пик продолжи: „Меклин ме увери дека ветувањето на Тито звучело искрено и искрено. За него беше најважно востаниците да не се прегрупираат и да не влезат во Југославија. Можеме да претпоставиме дека Тито, најверојатно, му ја кажал вистината на својот стар пријател Меклин и многу е пожелно тоа да го задржиме за себе. Поради тоа, бараме оваа добра вест да се третира како многу доверлива и лична…“ Во периодот кога Тито постојано му кажуваше „не“ на Сталин, Југославија беше блокирана од сите страни. Економските тешкотии на Југославија можеа да се надминат само со помош од Западот. Но, за да и помогнат на Југославија, САД и Велика Британија поставија некои услови. Еден од тие услови беше Југославија да ја затвори границата со Грција.

Ова го напиша Сер Џефри Арнолд Валингер, шеф на Министерството за надворешни работи во Амбасадата на Соединетите Држави во Лондон: „Решението на проблемот поврзан со Грција, претпоставувам, зависи само од Тито. Ако сака да види како „ситуацијата“ во Грција се смирува, има неколку чекори што треба да ги преземе во таа насока - еве ги истите примери: може да ја исклучи радиостаницата што ја користи Маркос, а која се наоѓа на југословенска територија.

Децата бегалци кои сега се во Југославија може да ги врати во Грција со преговарање преку дипломатски канали. Тој може да ги спречи грчките регрути од востанието да бидат обучени на југословенска територија. Тој може повторно да ги отвори комуникациите меѓу Скопје и Солун (Солун). Може да ја затвори грчко-југословенската граница што ја отвори за бунтовниците. Тито може да ја докаже својата чесност и уверувања со преземање на која било од овие дејствија!“ Набргу потоа Тито почнал да ги исполнува ветувањата што им ги дал на Британците. На 10 јули 1949 година, Тито го одржа својот познат говор во Пула во кој ја нападна грчката влада дека им дозволува на „монархофашистите“ да создаваат постојани инциденти на југословенско-грчката граница. За време на истиот говор Тито ја критикуваше и Демократската армија на Грција дека си дозволила да се вклучи во настани кои најверојатно ќе имаат фатални последици за грчкото ослободително движење…

Во исто време Тито нагласи дека Југославија ќе мора целосно да ја затвори границата за да ги заштити животите на работниците во тој регион. Ова е она што Тито додаде: „Ние секако не треба да покажуваме никаков вид жалење или каква било слабост, туку сила затоа што ја браниме нашата сопствена земја и мораме да го заштитиме мирното градење на социјализмот во нашата земја и ќе го браниме тоа. од сите…“ Според Лилјана Пановска и Тодор Чепреганов кои ги анализирале документите од Националниот архив на Велика Британија, „Британците биле подготвени економски да го поддржат Тито за возврат Тито да повлече дел од поддршката за грчките востаници. Со други зборови, како што предложи еден дипломатски претставник од Форин Офисот, „...ако (Тито)

сè уште сака да ја добие нашата економска поддршка, во негов интерес ќе биде да ни даде некаква поддршка за возврат...

Најлесното нешто што тој може да направи за нас, без да ја изгуби својата репутација во неговата земја, е незабележливо да ја повлече својата поддршка за грчките бунтовници...“ Според Пановска и Чепреганов, Југославија ги користела сите можни средства за да ги убеди своите западни сојузници да ја променат својата политика кон грчко-југословенските односи, така што „... Тито не само што можел да го направи она што му го ветил на Меклин, туку и да ги исполни ветувањата. му порача на американскиот амбасадор преку Кардели...“ нагласувајќи дека „...сега е поинаку. ...немаме пријатели таму (меѓу бунтовниците)“. Со таа изјава Тито ги увери Британците дека нема дилеми дека „македонското прашање засега е замрзнато...“ По поразот на Демократската армија на Грција, Велика Британија започна дипломатска офанзива за нормализирање на односите меѓу Грција и Југославија. Според Пановска и Чепреганов, „Во процесот беа вклучени многу политичари од сите заинтересирани страни. Многу прашања и проблеми беа ставени на маса и почнаа да се водат долги непријатни дискусии. Меѓу нив беше и македонското прашање за Македонците од Егејскиот дел на Македонија како и за децата бегалци. И како и обично, на масата на која се разговараше и се носеа одлуки за нив, немаше ниту еден Македонци. Така, на крајот, тоа беше „земи или остави“ за Македонците. Исто така, како и обично, Македонците беа неми набљудувачи и беа принудени да го прифатат она што за нив беше одлучено од таканаречените повисоки власти. Со други зборови, федералните интереси на Југославија беа поважни и имаа поголем приоритет пред судбината на Македонците во Грција.

Македонците во Грција беа „жртвувани“ за нормализирање на односите меѓу Југославија и Грција…“ Постојат неколку британски документи кои покажуваат дека Тито ги „продал“ Македонците во Грција за да ги нормализира односите со Грција. Еве што пишуваше во една од нив:

„Југословенската влада, рече Тито, нема претензии кон Грција и нема интерес да се меша во внатрешните работи на Грција.

Тито не мисли дека прашањето за македонското малцинство во Грција ќе биде на патот Грција и Југославија да ги обноват добрите односи меѓу нив; ниту пак мисли дека прашањето со грчките деца ќе претставува пречка. Југословенската влада е подготвена да направи се што е во нејзина моќ за да го реши проблемот со децата; што е покомплицирано отколку што изгледа...“ Британците преку нивните дипломатски канали постојано вршеа притисок врз Тито и Едвард Кардели, неговиот министер за надворешни работи. Тие дури инсистираа на нивните дискусии да не присуствуваат промакедонски ориентирани лица. И, како што е забележано во еден од документите, имало скандал предизвикан од Светозар Вукманович-Темпо и Владимир Дедиер, двајца југословенски политичари. Ова беше на 19 август 1959 година кога Чарлс Пик, тогашниот амбасадор на Велика Британија, го информираше Форин Офисот дека има средба помеѓу Ернест Дејвис, федерален заменик-секретар на парламентот и Едвард Кардели, но нивните дискусии завршија неуспешно бидејќи Темпо и Дедиер покажаа нагоре.

Преговорите беа прекинати бидејќи тие двајца пристигнаа и останаа на вечера. И кога тие рекоа нешто во корист на Македонците во Грција, британскиот амбасадор престана да зборува и стана вознемирен и недоверлив кон Кардели.

Во друга телеграма, што ја испрати следниот ден, Чарлс Пик го дава своето мислење за Темпо и Дедиер, нагласувајќи дека бил непријатно изненаден од појавувањето на Темпо и Дедиер. Еве што напиша Пик: „Не се сомневам дека Кардели има право да ги избира присутните луѓе за овие дискусии, но неговиот сегашен избор, искрено, беше непожелен. Темпо е македонски фанатик и се верува дека Дедиер, нели или не, е силно антибритански ориентиран...“ Во своја одбрана по скандалот, Кардели рече дека не сака Темпо и Дедиер да учествуваат во дискусиите и дека тој само ги покани на вечера. Истовремено, тој предложи дискусиите да продолжат во Блед, во поинтимна атмосфера.

ФРАНТИЧНИ ОБИДИ ЗА ПЛИВАЊЕ НИЗ ПРЕСПАНСКОТО ЕЗЕРО Партизанката Лефка Иванова, иако не знаеше да плива, се гулаб во длабоката вода за да избега од војната и да се спаси во Република Македонија.

Во конфузијата за време на повлекувањето по поразот на Демократската армија на Грција (ДАГ) во Граѓанската војна во Грција, Лефка Иванова, партизанка на ДАГ, се обиде да остане во чекор со останатите борци кои бегаат. За жал, поради повреда на стапалото која не оздравела, таа заостанала. До зори, таа беше одвоена од нејзината единица, но продолжи да бега сама, упатувајќи се на запад кон границата. Збунета, сама и исплашена решила да се обиде да доплива до југословенската граница, која можела да ја види од другата страна на Преспанското Езеро. Имаше семејство во Југославија, двајца чичковци; браќата на нејзината мајка. Тоа беше чуден и очајнички потег од нејзина страна бидејќи езерото беше длабоко и таа не можеше да плива. Кога скокнала во водата, непријателски војник кој се криел во трските пукал со автоматот кон неа и ја удрил во десната рака. Куршумот и ја скршил коската и ѝ ја оставил раката обесена и бескорисна.