Canadian Macedonian Heritage Society Canadian Macedonian Heritage Society Become a member!

America's Role in Macedonia's Troubled Journey to International Recognition (1991-2013), Second Edition

УЛОГАТА НА САД ВО МАКЕДОНСКИТЕ ГОЛГОТИ

By Ристо Никовски · Part 1 of 27 · About 9 minutes

Read in English

УЛОГАТА НА САД ВО МАКЕДОНСКИТЕ ГОЛГОТИ

(1991-2013)

ВТОРО, ДОПОЛНЕТО ИЗДАНИЕ Ристо Никовски УЛОГАТА НА САД ВО МАКЕДОНСКИТЕ ГОЛГОТИ

(1991-2013)

ВТОРО, ДОПОЛНЕТО ИЗДАНИЕ Published by:

Risto Stefov Publications rstefov@hotmail.com Toronto, Canada All rights reserved. No part of this book may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording or by any information storage and retrieval system without written consent from the author, except for the inclusion of brief and documented quotations in a review.

2013 Лицем светци, Срцем волци.

Григор Прличев На Ицо Попе Баба Ката Сека и Киро Волга и Бојан СОДРЖИНА ВТОРОТО ИЗДАНИЕ КАКО ПОВОД..................................... 5 ВОВЕДНИ ЗАБЕЛЕШКИ........................................................ 10 I - РАСПАДОТ НА ЈУГОСЛАВИЈА И СОСТОЈБИТЕ ВО МАКЕДОНИЈА......................................................................... 16 II - САД ВЕДНАШ ГИ ПРИЗНАА СИТЕ НОВИ ДРЖАВИ, ОСВЕН МАКЕДОНИЈА .......................................................... 25 III - САД НИ ГО ОСПОРИЈА ИМЕТО ВО ООН И НИ ЈА НАМЕТНАА РЕФЕРЕНЦИЈАТА, А НЕ ГРЦИЈА. ТИЕ ГО МЕНАЏИРААТ И ПОСРЕДУВАЊЕТО НА НИМИЦ ......... 37 А. ПРИЕМОТ ВО ООН........................................................ 37 Б. ПРОЦЕС НА ПОСРЕДУВАЊЕ ...................................... 46 В. ВО ЊУЈОРК НЕ СЕ ПРЕГОВАРА................................. 49 Г. ДОГОВОР СО ГРЦИЈА НЕ САМО ШТО НЕ Е МОЖЕН ТУКУ Е И АПСОЛУТНО – НЕПОТРЕБЕН ...................... 52 Д. МОЖЕШЕ ЛИ ПРОБЛЕМОТ СО ИМЕТО ДА СЕ РЕШИ ВО РАНИТЕ 1990?................................................... 58 IV - ПРЕКРСТУВАЊЕТО НА МАКЕДОНИЈА И РЕШАВАЊЕТО НА „АЛБАНСКОТО НАЦИОНАЛНО ПРАШАЊЕ” СЕ ДВА ПАРАЛЕЛНИ ПРОЦЕСИ КООРДИНИРАНИ ОД ВАШИНГТОН – ИЛИ - ИМЕТО, КОСОВО И ВОЈНАТА ОД 2001 СЕ ДЕЛ ОД ИСТО СЦЕНАРИО............................................................................... 64 V - 2001-та – КЛУЧЕН КАМЕН ВО МОЗАИКОТ НА АМЕРИКАНСКАТА ПОЛИТИКА КОН МАКЕДОНИЈА – или - И ЗА КОСОВО, И ЗА МАКЕДОНИЈА – „ХУМАНИТАРНИ” ВОЈНИ! .................................................. 81 А. САД И ВОЈНАТА ОД 2001 – АЛБАНЦИТЕ ОД МАКЕДОНИЈА, НАДВОР ОД ПРОЕКТОТ ...................... 82 Б. КАКО ТЕРОРИСТИТЕ СТАНАА „ХУМАНИТАРЦИ”?

................................................................................................ 91 В. ДРАГОЦЕНИ СВЕДОШТВА НА ГЕНЕРАЛ ПАНДЕ ПЕТРОВСКИ......................................................................... 96 Г. УЛОГАТА НА САД ВО ПОТПИШУВАЊЕТО НА ОХРИДСКИОТ РАМКОВЕН ДОГОВОР ........................ 108 Д. НАСТАНИ СО ШИРОКИ И ДОЛГОРОЧНИ ПОСЛЕДИЦИ ..................................................................... 122 VI - АНАЛИЗИТЕ НА ЧОСУДОВСКИ ............................... 129 VII - ЗОШТО САД ГО ПРИФАТИЈА НАШЕТО УСТАВНО ИМЕ ВО 2004? ........................................................................ 133 VIII - ПРИВРЕМЕНАТА СПОГОДБА, САМИТОТ НА НАТО ВО БУКУРЕШТ И ХАШКАТА ПРЕСУДА............. 137 А. ПРИВРЕМЕНАТА СПОГОДБА .................................. 137 Б. САМИТОТ НА НАТО ВО БУКУРЕШТ ...................... 145 В. ЗОШТО ПОДДРШКАТА ОД ПРЕТСЕДАТЕЛОТ БУШ НЕ БЕШЕ ДОВОЛНА? ...................................................... 150 Г. ХАШКАТА ПРЕСУДА.................................................. 152 Д. ШТО ПОНАТАМУ СО ПРИВРЕМЕНАТА СПОГОДБА И МЕДИЈАЦИЈАТА НА НИМИЦ? .................................. 159 Ѓ. ЗАМЕНАТА НА РЕФЕРЕНЦИЈАТА, СО ИМЕ ЗА НАДВОРЕШНА УПОТРЕБА, Е ПОГУБНО РЕШЕНИЕ ЗА МАКЕДОНИЈА................................................................... 166 Е. САД И: БУКУРЕШТ 2008, ХАГ 2011.......................... 170 Ж. КОЈ ЈА ПОПРЕЧУВА МАКЕДОНИЈА ДА ВЛЕЗЕ ВО НАТО? САД ИЛИ ГРЦИЈА? ............................................. 173 З. ДАЛИ ЧЛЕНСТВОТО ВО НАТО НИ НОСИ НОВИ БЕЗБЕДНОСНИ КВАЛИТЕТИ? ....................................... 175 IX - УЛОГАТА НА ВАШИНГТОН ВО ОДНОСИТЕ МЕЃУ СКОПЈЕ И СОФИЈА .............................................................. 180 X - ИЗЈАВИ ............................................................................. 187 XI - ЗАКЛУЧНИ СОГЛЕДБИ ............................................... 204 ВТОРОТО ИЗДАНИЕ КАКО ПОВОД Откако излезе првото издание, се случи настан кој заслужува наше нагласено внимание.

На 24 октомври 2013 година, грчкото Министерство за надворешни работи излезе со официјално соопштение под наслов – „Проблемот со името”, користејќи ја, како и обично, навредливата и бесмислена кратенка. Документот е исклучително интересен. Преполн е со лаги, подметнувања и измислени обвинувања на нашата сметка. Покрај другото, се реафирмира и тврдењето дека сме „креација” на Тито. Се спомнува и хашката пресуда, ама во маргинален контекст, премолчувајќи ја осудата на Грција, а се набројуваат бројни наши „прекршувања” на Привремената спогодба...

Сепак, клучен дел во овој документ, кој треба да ја оправда грчката политика кон Македонија, е цитатот кој гласи:

‘Телеграма на Стејт департментот, од декември 1944 година, испратена до американските надлежни институции, потпишана од тогашниот државен секретар (министер), Стетиниус, покрај другите работи, нотираше дека – „Брборењата околу македонска ‘нација’, македонска ‘татковина’, или македонска ‘национална свест’, оваа американска Влада ги смета за неоснована демагогија која не претставува етничка или политичка реалност, и во нивното сегашно оживување гледа возможна маска за агресивни намери против Грција”’!

1. 1. Арно ама, како и обично, овој грчки документ, кој е, секако, дистрибуиран низ цел свет, кај нас не наиде на поширок соодветен третман, освен што беше спомнат на Канал 5 телевизија. Иако нашето МНР морало најостро да реагира со сите аргументи кои ни се на маса, такво нешто, се разбира, не се случи. Нашите дипломати, веројатно, се позагрижени за глобалното затоплување...

1. 2. Ако ние веќе не реагиравме, мораше тоа да го стори Стејт департментот и да се изјасни – дали останува на истата политика кон Македонија, од 1944 година, или има промени?

Ако е второто во прашање, би требало да значи дека се работи за тешка политичка злоупотреба од страна на Грција!

Во таков случај, Вашингтон мораше тоа да и` го стави на знаење на Атина. Колку што знаеме, и тоа не се случило.

1. 3. Американското молчење, секако, има своја тежина, која не смееме да ја потценуваме. Меѓутоа, не треба да забораваме дека во меѓународната дипломатија работите се меѓусебно испреплетени: зошто Вашингтон да се „залетува” ако ние молчиме? Со други зборови, ние требаше да бараме објаснување од САД – дали грчкото повикување на нивната политика од 1944 година е издржано или е чиста манипулација?

Вака...

Сè уште не е доцна да го отвориме ова прашање.

2. Неспорно е задоволството кога книгата доживува второ издание, без оглед колкав бил првиот тираж. За секоја книга, најважното е да стигне до читателот. На времето, во Америка, некој анонимус напишал книга и, како и во случајов, сам ја издал. Арно ама, не се продавала. Во потрага по решение, авторот дал оглас во „Њујорк тајмс” – барам жена за сопруга која е како Ана од книгата... Неговата!

Набргу следело и второ издание. Случајот е цитиран во повеќе учебници за маркетинг.

За оваа книга, не беа потребни такви трикови. Силен е впечатокот дека оцените изнесени во неа се примени со интерес. Да се надеваме дека и домашните политичари и, особено, меѓународниот фактор, пред сè САД, ќе им го обрнат потребното внимание. Тоа не е само интерес на Македонија туку на сите: од соседните држави сè до Вашингтон и Брисел. Не треба да се затвораат очите пред фактите: досегашните политики кон Македонија се покажаа целосно несоодветни. Не решија ништо, а направија големи штети. Така се случи бидејќи тие беа – нереални, непотребни, нецивилизациски... Грешките се секогаш неизбежни, но не смеат да се повторуваат.

3. Мозаикот, даден во книгава, сигурно има и недостатоци, и е нецелосен. Меѓутоа, недискутабилно е дека, во основата, сосема прецизно ја претставува генезата на проблемот наречен – името на (Република) Македонија. Суштината, која е констатирана, е неспорна. А, дали Вашингтон контролирал и менаџирал 95 или 85 проценти од нелегалниот процес на разнебитување на македонскиот народ и неговата држава – воопшто не е битно. Клучно е што државата и народот се оспоруваат, условуваат, блокираат, уценуваат, жестоко притискаат... сè со цел да прифатат непристојни и крајно неприфатливи предлози и решенија. Тоа се прави со максимална координација, на највисоко меѓународно ниво, со користење на сите расположливи средства, од кои најголемиот број се нелегални, недозволени и надвор од меѓународната практика.

4. И, за живо чудо, и покрај сите тие галиматијаси и премрежиња, еве, веќе преку 20 години, сите тие обиди, манипулации, злоупотреби, махинации, неприкриено белосветско силеџиство... не постигнаа никаков резултат.

Освен што ја истоштија и исцедија македонската држава и додатно го осиромашија народот.

Не им успеа ни воената агресија во 2001-та, која, за секој случај, и во согласност со околностите, беше ограничена и строго контролирана.

По којзнае кој пат се покажа дека Македонецот е неуништлив.

5. Сведоци сме, за жал, дека сите тие неуспеси не го поколебаа Вашингтон. САД упорно продолжуваат со истата јалова и средновековна политика кон Македонија. А Брисел, пак, безусловно и непоколебливо ги следи.

До кога, господа „демократи”, ќе користите сила над малите и сиромашните? До кога едно ќе ни кажувате, а друго ќе правите? Зар не ви е јасно дека со недемократски средства – нема демократски (и трајни!) решенија?

6. Декемврискиот Европски совет (2013) дефинитивно покажа дека Брисел нема никаква намера да ги менува блокадата, уцената и ултиматумот кон Македонија, сублимирани во политиката – прво името, потоа членство.

Така, сосема е евидентно дека евроатлантските перспективи на земјата се трајно затворени, сè додека народот не се обезличи.

6. 1. Од друга страна, факт е дека медијацијата на Нимиц не успеа и веќе се потроши. Изминатите 20 години покажаа дека посредувањето нема услови и можности да го реши случајот. Тоа треба отворено да го кажеме и да ги преземеме сите нужни мерки за излез од ќор-сокакот.

6. 2. На сето тоа мора да се додаде дека сме соочени и со апсолутна незаинтересираност на Атина за какво било решение, дури и со нивната ерга омнес. Причина не е само длабоката криза низ која поминуваат. Тоа е и генерален став, и политика. Со какво било решение, дури и максимално за нив, Атина само (нешто!) би загубила и ништо не би добила.

Во такви услови, никој нормален политичар не би се зафатил да бара излез. Впрочем, проблемот ним воопшто не им тежи и не им носи никакви последици, ниту ризици. Резилот, на кој беа изложени на почетокот, веќе го истрпија и проголтаа, и тој веќе не се активира. Единствен исклучок е пресудата од Хаг, која на сите им создава огромни тешкотии. Тоа е најдобар доказ дека повторно треба да одиме на суд и поради попречувањето на нашето членство во ЕУ. За НАТО имаме сертификат, а со тој од ЕУ ќе го триплицираме товарот кој се чувствува во Вашингтон и Брисел поради игнорирањето на пресудата, а со тоа и на меѓународниот правен поредок.

7. Горното објаснува сè! Изгубени се цели две децении во празни обиди за решение. Период, во кој Македонија претрпе немерливи штети од секој аспект. Денес (почеток на

2014) е сосема јасно дека ножот е дојден до коска. Крајно време е да се освестиме дека сме доведени и оставени сред тунел и дека излезот мораме сами да го бараме.

По пресвртот во политиката на НАТО кон Македонија, во Букурешт, во 2008, нашата позиција во спорот – слабее. До тогаш, преку масовното признавање на уставното име од бројни држави, таа зајакнуваше. Тоа е додатен аргумент дека мораме да тргнеме во одлучна акција ако сакаме да успееме.

8. Опциите се бројни, но ниту една не е безболна. Што и да се преземе, првата конфронтација ќе биде со – Вашингтон.

Менаџерот на спорот жестоко ќе се спротивстави на каков било обид да се модифицираат, камоли да се променат, неговите намери и планови кои се вклопени во сегашните процедури. Тоа мора да ни биде јасно. Слично како што реагираа и на нашата апликација во Меѓународниот суд за правдата, во Хаг. Значи, можеме да успееме само ако сме подготвени да се соочиме со главните светски фактори кои сакаат неконтролирано да ни ја кројат капата, по нивни ќеф, ама на наша трајна штета. Ако одговорните, и тоа во што покус рок, не соберат доволно храброст за одбрана на фундаменталните интереси на оваа земја – црно ни се пишува.

Ние сме на потег.

Да ни е вечна Македонија.