ОСНОВНИ ПОДАТОЦИ ЗА СЕЛАТА ВО ОПШТИНАТА БАНИЦА - Part 03

Членовите на Окружниот комитет по веста за аскерот ја раз-гледале ситуацијата и донесле одлука сите комитски сили да се повлечат по поројот во правец на Тумбата кон полето, каде што турската војска не го очекувала повлекувањето. Бабунски го про-бил обрачот кон север и го заобиколил непријателот од западната страна со што им дал можност на другите чети да се извлечат. Во борбите, кои траеле повеќе од четири часа, загинале војводата Ѓор-ѓи Папанчев и уште девет комити. Ранети биле дванаесет комити и војводите Наце Катин, Sone Ѓерѓев, Ило Которкин и Мице Јанев- Мискарот. Турците имале многу повеќе загинати и ранети војници.

Блокадата на селото траела до следниот ден. Кога во утрин-ските часови аскерот влегол во селото, имало наредба во селото да се собере целото население. Војниците извршиле општ претрес на селото, а бидејќи не нашле скриени комити и оружје, турскиот војсководец се разлутил и наредил целото население да се убие, а селото да се запали. Меѓутоа, за борбата во Баница биле известени Езет-паша и Синан-бег кои случајно биле во Лерин, бидејќи нив-ното седиште било во Битола, а селаните биле нивни чифлигари.

Знаејќи што ги чека селото и населението од турската војска, уште во утринските часови пристигнале во Баница и по нивна интервен-ција биле спасени селото и населението. Турската војска не била задоволна од интервенцијата на овие угледни личности, зеле девет угледни селани како заложници, предупредувајќи ги за во иднина да не им укажуваат гостопримство на комитските чети. Селаните што ги зеле биле: Циле Јанин, Крсте Боглев, Кице Попдинев, Перо Попов, Стате Ташев, Кире Алушев, Минде Дајков, Дело Хрисафов и Дине Малинов, и ги испратиле во Дијарбекир во Анадолија во прогон-ство -- сургун. Таму останале до Младотурската револуција во јули 1908 година кога ги ослободиле и тие се вратиле во селото.

Војводите Наце Катин, Sore Ѓерѓев и Леко Џорлев ги откри-ле кодошите. Тоа биле членови на ВМРО кои паднале под влијание на грчките андарти. На сослушувањето, предавниците го признале своето дело барајќи милост. Револуционерниот воен суд ги осудил на смрт: Вангел (Геле) Киро Ничев - дотогашен претседател на Месни-от комитет на ВМРО, Кире К. Кочев и Трајко Куртов - членови на Месниот комитет, а бил сомнителен и Дине Малинов, но во истра-гата бил ослободен од обвинението. Пресудата ја извршил војводата Леко Џорлев, три дена пред Илинденското востание. Биле стрелани во близина на селото Горничево, на падините на Кајмакчалан.

Војводата Наце Бабунски, како член на Окружниот коми-тет на ВМРО, бил учесник на Смилевскиот конгрес и бил против одлуката за кревањето на Илинденското востание. Сепак, со сво-јата комитска чета учествувал во Илинденското востание, во бор-бите за ослободување на градот Невеска. Неколку дена се виорело Македонското црвено знаме пред градот повторно да падне во рацете на турскиот аскер.

Во почетокот на јануари 1908 год. во селото Буф, Леринско, бил одржан состанок на Битолскиот револуционерен окружен ко-митет на кој присуствувале сите војводи од Битолскиот вилает и пошироко. Имало присутни членови и на Централниот комитет на ВМРО.

Оган иламен на Балканош Озан пламен на Балканот Tam се бијат командири Командири ем војводи Прв војвода бил Наце Kaitiun Наце Каин, страшен војвода Тој застрашил цел Балканот Што засттрашил цело Леринско Наце Кашин баничанчето И по неѓо Тане Кланџов ѓорничевчето И по nezo Леко Џорлев баничанчешо Попривикал Наце Каин Наце Каин страшен војвода Ypa, ypa, наши браќа, Наша борба е за Македонија Наце Кашин на коњ качен На коњ качен со бајракот Со бајракот на pug се искачил Бајракот на ридоги ѓо закачил На бајракот со златни букви пишува Со златни букви пишува „,Смр или слобода“ Смрш или слобода за Македонија.

(народна песна)

Песната е посветена на околискиот војвода Наце Sone Катин, наречен Наце Бабунски, роден во 1872 год. во Баница, Леринско, кој загина на 7 март 1908 год. во с. П"п"жани, Леринско. Песната ce пеела Војводата Наце Sone Каин виз Битолскиот вилает, меѓутоа по смртта на Наце Катин војводата, боле Ѓерѓев војводата ја забранил да се пее како од комитите, така и од населението. Песната ја запиша внукот на Наце Катин војвода-та, Атанас Катиновски во Торонто, во февруари 1984 год. од старата Олга Катина, сваа од внук од брат на војводата Наце Karun, која живееше во Торонто до длабока старост.

На состанокот била извршена анализа на вое-но-политичката ситуација и положба на комитските чети и секој војвода под-нел извештај за својата ра-бота и постигнатитет ре-зултати, како и за појаве-ни слабости во борбата против надворешните не-пријатели и влијанија на теренот. Се развила дис- кусија за поднесените из-вештаи од војводите, а нај-многу поплаки и жалби имало на сметка на лерин-скиот војвода Sone Ѓерѓев од градот Лерин и околните села.

На крајот биле утврдени задачите и мерките што треба да се преземат од ВМРО, борбата против врховистите и нивните чети, грчките андарти и др. Биле донесени и одлуки за кадровски помес- тувања. Околискиот војвода Наце Катин-Бабунски, кој дотогаш бил во реонот на Пп жани, бил назначен за околиски војвода во реонот на селото Баница. И други војводи биле разместени по други реони.

Сменетиот војвода 5оле Ѓерѓев, од лични причини и повре-дена суета, одлучил да го ликвидира војводата Наце Катин - Бабун-ски, затоа што само така би ја задржал функцијата.

Го наклеветил Бабунски дека е соработник на андартите и дека е откриено писмо со кое се потврдува тоа. Војводата Ѓерѓев со оваа клевета излегол пред месниот револуционерен комитет од Баница во чиј состав биле претседателот Ристо Поп Јачев и члено-вите: Коле Јанин, Дине Малинов, Стате Ташев и Типе Дајков.

Кога го побарале писмото од Sone Ѓерѓев, тој им одговорил дека како доказ, веднаш го испратил во Софија, кај Централниот комитет на ВМРО, по Богле Ташев, со цел да се преземат итни мерки за предавството.

Членовите на Месниот комитет му поверувале, бидејќи сите му биле блиски луѓе и донесле пресуда: Војводата Наце Катив-Ба-бунски се прогласува за предавник и се осудува на смрт. Пресуда-та веднаш стапува Ha сила.

Војводата 50Ле Ѓерѓев не чекал, веднаш го повикал својот телохранител, комитата Ило Которкин, и комитата Мицо Сариев, двајцата од Баница, за да ја извршат пресудата, да го убијат Бабун- ски. Комитата Сариев побарал објаснување и Ѓерѓев му ја раска- жал истата приказна, а по барањето на писмото како доказ, војвода-та му рекол дека ќе го даде на увид по извршувањето на задачата, Ha 7 март 1908 година во утринските часови во село Пп жа-ви, Деринско, каде што престојувал Бабунски, пристигнале Илои Мице и се поврзале со Кире Качоров, комита од обезбедувањето на Катиц, го запознале со целта на доаѓањето, па тој ги однел во ку-ќата каде што престојувал војводата Бабунски кој срдечно ги примил и ги нагостил. На испраќање, на прагот од вратата, коми-тата Ило Которкин, од зад грб, со пиштол со еден куршум од непо-средна близина пукал во главата на Наце Катин кој паднал смртно погоден пред нозете на комитата Мице Сариев. Веднаш побегнале додека не преземе нешто обезбедувањето бидејќи и Кире Качоров заминал со нив.

Војводата Ѓерѓев ги ликвидирал и извршителите на пресу-дата (грозниот чин) над војводата Бабунски, бидејќи немал голема доверба во нив. Останал жив само Ило Которкин во кого имал до- верба. Комитата Ило Которкин не е виновен по ова обвинение, одговорен е Soe Ѓерѓев. Телохранителите на војводата Катин ја расветлиле вистината за неговата смрт - убиство, за убиството на омилениот војвода и деец кој 16 години се борел за слобода Ha не-зависна автономна Македонија. Таков бил мојот дедо, војводата Наце Karin, кој зад себе ја оставил жената Мара со три сина; Стој-че, Дазо и Славе, сите малолетни. Стојче умрел 1910 година во Со- лун, добил гангрена по повреда на ногата работејќи на пругата Битола-Солун. Бил женет, но немал деца.

Синот Лазо ro прогонувале грчките андарти и за да го заш-титат, неговите чичковци го испратиле во Франција на работа во 1918 година, каде што останал до 1920 година. Кога се вратил во Баница се оженил со Марија Малинова. Добил покана за војска, но служел 8 месеци бидејќи бил хранител на семејството. Кога се вра-тил од војска се вработил како селски чувар заедно со Тренде Ма- линов. Му се родиле два сина Богле и Наце -- Атанас и една ќерка Хрисанда. Во 1928 година заминал за Канада. Во 1947 година ги повлекува жената и ќерката заедно со жената на постариот син Богле кој во тоа време бил интерниран на Ксиромско од монархо-фашистичката власт, а по ослободувањето во 1951 година и тој за-минал за Канада. Синот Атанас - Наце е учесник и организатор на НОБ од 1941 година и се префрли во Југославија заедно со парти-занските единици што влегоа во Првата македонска народно-ослободителна ударна егејска бригада, а по нивното расформира-ње во ЈНА, останува да живее во Македонија.

Славе најмалиот син имал само 6 месеци Kora бил убиен не-говиот татко, војводата Наде Катин. Поради големиот терор од страна на грчката власт, братот Јазо го повлекува во Канада во 1948 година. Во 1950 година си ја повлекува целата фамилија во Канада.

Славе загинал на мистериозен начин во сообраќајна несреќа во Торонто 1975 година.

Посмртните останки на Наце Катин и жена му Мара, која умрела во 1942 година, од с. П"пежани каде што биле погребани, со нови почести во 1947 год. синовите од САД, повторно ги зако-пале на селските гробишта во Баница.

Sone Стојче Ѓерѓев е роден во Банида 1872 година. Потек-нува од сиромашна работничка фамилија. Основно црковно учи-лиште завршил во Баница, а учител му бил Димитар Марков од Би- тола. Кога пораснал бил селски чувар -- полјак. Кога во селото дошол инструкторот на организацијата ВМРО, војводата Марков (Ѓорче Петров) во 1896 година, Sone меѓу првите се приклучил BO движе- њето. 5оле Ѓерѓев во 1897 година формирал своја комитска чета и станал војвода во баничкиот реон и околните седа. Во 1905 година бил избран за околиски војвода во реонот Лерин - Кајлари и при-мен за член во окружниот револуционерен комитет во битолски вилает. Сите чети во овој реон биле под негова команда. Sone Гер- гев на прекар го викале Атен-паша и бил страв и трепет за Турците, Грците, Бугарите и сите нивни јатаци и соработници во Леринско.

Соработката и дејствувањето на сите војводи во Битолски-от вилает и пошироко биле добро организирани и сите поголеми акции ги изведувале заедно. Најблизок соработник и пријател му бил војводата Наце 5олев Катин. Може слободно да се каже дека војводата Sone Ѓерѓев учествувал во сите борби и акции кои се спомнати во активноста на војводата Наце Катин.

Убиен е во Лерин, Bo меаната на Петре Драмно кој бил член на ВМРО. Застрелан бил од Панде Геле Пичов од селото Баница, поради крвна освета за неговиот татко Геле Ничов кој од ВМРО бил осуден на смрт за предавство. На Цанде му помагал еден тур-ски платеник Сатаритин, полјак од с. Воштгарани - Леринско. Двај-цата испукале по еден куршум од прозоред. Акцијата ја исплани-рал генералниот штаб на грчките андарти во Атина. Веста за ова подмолно убиство на војводата SOE Ѓерѓев била пренесена BO гра-дот и Леринскиот округ, до неговата најблиска фамилија во родното село Баница, жената и двата сина Тане и Славе Ѓерѓев.

ITocMpTHHTE останки на војводата 50ле Ѓерѓев со сите по-чести биле погребани во црквата „Св. Ѓорѓија“. Тој беше борец за социјална и економска правда и независна самостојна и слободна Македонија. Неговите злосторници останаа неказнети. Негова грешка беше една - Бабунски.

Војводата Гиче Џорлев е роден 1870 година во село Бацица, Леринско, во земјоделско семејство.

Леко Џорлев, како член на организацијата ВМРО, во 1898 година собрал своја комитска чета од баничани и станал војвода.

Негов терен на дејствување биле Бошарчани, Крушоради, Сетина и Миокази. Соработувал со другите војводи од Леринско и од Би-толскиот вилает, особено со војводата Наце Катин и Sone Ѓерѓев.

Тие се почесто дејствувале заедно и воделе борби и други акции против турската власт и против грчките андарди и бугарските врхо- вистички контрачети.

Пролетта 1903 година во село Долно Врбени, Леко ro зароби-ла турската војска која го осудила на доживотна робија во Дијар-бекир - Мала Азија. По победата на Младотурската раволуција --Уриетот, летото 1908 година го пуштиле од затвор. Кога се вратил, на железничката станица во село Баница го пречекале со сите вое-ни почести војводите Sone Ѓергев, Тане Канчев и други војводи со своите комитски чети.

Најверојатно во Дијарбекир, Мала Азија, Леко Џорлев се запознал со врховистите и потпаднал под нивно влијание заради што пропагирал соработка со Бугарија. Според истражувањето на стариот револуционер Стате Борлев од Баница, војводата Леко Џорлев почнал да го поткопува движењето во интерес на врхови- стите. Заминал од Баница и никогаш повгќе He се вратил во род- ниот крај. На мистериозен начин бил најден задавен во својот стан во Софија.

Развојот на движењето и организацијата на ВМРО во периодот 1900-1903 година Во 1900 година ВМРО во седо Баница имала широки раз-мери и биле опфатени сите машки лица, што значи дека била ма-совно прифатена од населението. Баничките војводи, покрај горе-споменатите и војводата Леко Џорлев, практично го имале пого-лемиот дел од Битолскиот вилает во своето дејствување. Тие биле први организатори на движењето на организацијата ВМРО и први вооружени комитски чети во Битолскиот вилает.

Во селото Баница постоел Месен револуционерен комитет на ВМРО во состав:

- претседател : Вангел (Геле) К. Ничов

- членови : Кире К. Кочев, Трајко Куртев, Дине Малинов и Коле Јанин, одговорен за безбедноста.

Сите споменати лица биле со авторитет и углед, со голема совест и со Бубов ги извршувале поставените задачи од организа- цијата. Овие лица го ширеле движењето во околните села и фор- мирале организации на ВМРО и вооружени комитски чети. Во Горничево се формирала чета на чело со војската на Таве Канчев-Грозниот кој бил страв и трепет за Турците и другите непријатели на македонскиот народ.

Во 1903 година е одржан Смилевскиот конгрес на кој учес-твувал околискиот војвода Наце Катин.

По враќањето од Смилевскиот конгрес, војводата Наце Ка-тин дошол во своето родно село, одржал состанок со Месниот комитет и ги запознал членовите со одлуката и другите заклучоци за организираното востание.

На 20 јули (2 август по старо) 1903 година на самиот ден Илин-ден избувнало Илинденското востание. Сите чети во Леринскиот округ иво Битолскиот вилает активно учествувале во Илинден- ско-то востание. Наполно биле уништени сите турски села и војската стационирана по селата. Сите чети се упатиле кон градот Невеска и по неколкудневна борба, турската војска го предала градот.

За време на Илинденското востание во реонот на село Ба-ница дејствувал војводата Панде Клашов. Според искажувањата на покојниот илинденед Ило Дајков и стариот револуционер Ста-те Боглев, четата на војводата Цандо Клашев го чувала крстопа-тот Лерин-Кожани, Лерин-Солун и Баничко-Церовска клисура за да го спречи доаѓањето на Турците од правецот Koxanu-burona и Солув-Битола.

Четата на Тане Канџов-Грозниот ја запоседнала Бигла кај Горничево за да го спречи доаѓањето на Турците од правецот Со- лун-Битола. Меѓутоа, иако овие чети одиграле голема улога во обезбедувањето на овие главни воени стратегиски правци, се сме-та дека овие единици немале активно учество во Илинденското востание. !

Ha овие комитски чети подоцна им забележале дека He го дигнале месното население и не ги активитрале резервните комит-ски чети што биле формирани во Баница и Горничево за да учест-вуваат во востанието.

Положбата во редовите на ВМРО по Илинден 1903 година По задушувањето на Илинденското востание почнале теш-ки денови, како за населението така и за комитските чети. Црет-стоел период на консолидација во редовите на организацијата на ВМРО, подигнување на политичкиот и психолошкиот морал на населението, обнова и изградба на запалените села И куќи. За сето тоа морала да води сметка организацијата ца ВМРО и раководи-телите во селата и градовите. Гребало да се зголеми военоцо-литичкиот морал на комитите и да продолжи комитското воју-вање, да бидат постојано во готовност и да напаѓаат таму каде што не се надева непријателот, да му се нанесат што поголеми штети, човечки и материјални. Тоа значи постојано да се во движење.

Револуционерната активност да продолжи со борба до конечна победа и ослободување на Македонија од турското.ропство и соз-давање Ha независна самостојна македонска држава.

Селото Баница не било уништено во Илиндендското вос-тание, ВМРО и новоизбраниот Месен револуционерен комитет во кој, покрај Коле Јанин и Дине Малинов од стариот состав, влегоа Ристо. Поп Товчев за претседател, Crate Стојан Ташев и Тине Дај- ков за членови, веднаш ја продолжиле својата револуционерна активност и борба за слобода.

Борбата против врховистите и грчките андарти За македонското население дошле уште потешки денови.

Бугарите испратиле свои вооружени чети во Македонија наводно да им помогнат за консолидација на организацијата, да го подиг-нат моралот на населението и да водат борба против активните грчки андарти кои во овој период започнале голема политичка и воена активност BO Леринскиот округ.

Македонските комитски чети воделе успешна борба на сите страни, против турскиот аскер, бугарските контрачети и грчките вооружени евзони - андарти.

Во периодот меѓу Илинденското востание и Младотурската револуција - Уриетот, активноста на баничките комитски чети би-ла голема. На овие чети им се препишува блокирањето на селата Врталом и Неговац, од страна на војводите Наце Катин и Sone Ѓ ер-ѓев заедно со другите војводи и околу 300 комити, кои ги палеле куќите на јатаците и ги убивале затекнатите андарти во селата.

Им се заканувале на андартите од селото Петерско дека ќе го запалат селото доколку продолжат со својата активност, а селаните што ги помагаат андартите ќе ги убијат.

Во тој период овне чети воделе борби со турските аскери во селата Долно BpOeuu, Борешница, Плишејца, Клештина, Арме-норо, П"п"жани, bys, Котори, Горничево, Баница, Џерово и други места.

Во почетокот на пролетта 1907 година се зголемила актив-носта на андартското движење и влијанието на Патријаршијата и грчката црква. Андартското движење врбувало членови на оддел-ни македонски домаќинства, од сите села, a ВМРО и комитетските чети ги казнувале со смрт предавниците.

Во село Баница 1903 годица поради предавство биле убиени:

Вангел (Геле) Ничов, Кире Кочев и Трајко Куртов.

Во сомнителните лица за соработка со грчките анцдарти бил и Ставре Дафо Кочев роден во село Баница. Тој бил во прковниот иницијативен одбор за изградба на црквата „Св. Петка“. 3a да ги избегне последиците и одговорноста, бидејќи дотогаш бил акти-вен член на организацијата ВМРО, во 1905 година заминал за Америка. Се утврдило дека соработувал и со грчките андарти.

Воениот суд на комитите донесол одлука да биде ликвидиран и пратил извршители дури во САД, но не го нашле, само потврдиле дека и во туѓива работи за андартското движење.

Во овој период Грчката патријаршија и Бугарската егзар-хија вршеле и друга активности. Тие настојувале да ги придобијат учителите и свештените лица во селата за ширење на грцизмот, односно бугарштината. Меѓутоа, во периодот до 1907 година нема-ле успех во село Баница иако тука имало повеќе учители и свеш-тени лица. Така се спомнуваат учителите Дине Џоргов од село Баница, Димитар Марков од Битола и други. Од свештените лица се спомнуваат Дине Поп Динев, Цоп Петре Перов, Поп Филип Го-нев, Цоп Јоан Дајков, сите од село Баница, Поп Дине Станболиев од Скопје и други.

Од Цатријаршијата -- грчката црква во 1907 год. бил врбуван учителот Дине Џогов кој отворил училиште на грчки јазик, а го посетувале 3-10 учевици. [Ton Дине Стамболиев бил врбуван од егзархистите и во 1908 год. отворил училиште на бугарски јазик кое го посетувале 20-30 ученици. Значи, во овој период работеле паралелно 3 училишта, а најмасовно било посетувано училиштето на црковниот словенски јазик. Грчкото училиште го затвориле, а книгите биле јавно изгорени на 24 јуни 1907 година. Повторно со дозвола од турските власти било отворено во 1909 година.

Со цел да го заплашат македонското население, во декем-ври 1907 година грчките андарти го запалиле македонското село Лубетина - Соровичко, кое било едно од најреволуционерните села. Целото население било организирано и членувало во BMPO, значи било комитско село. Покрај изгорените куќи, загинале доста жени и деца, а мажите давал вооружен отпор на андартите овозмо-жувајќи да се повлече од обрачот поголем дел од населението и да го спаси голиот живот. Во оваа акција, според тврдењето на оче-видци, учествувал и предавникот Гоне Колеров.

На селото Баница и на баничани андартите не можеле да им направат ништо бидејќи тука постоеле три комитски чети со око-лиските војводи Катин, Ѓерѓев и Џорлев. Меѓутоа, тие се служеле со други методи и се почесто го следеле движењето на баничките комитски чети известувајќи ја турската војска. Таа, пак, веднаш праќала потера која го блокирала селото, вршела претрес по куќи и бидејќи не наоѓала никој, го малтретирала населението и врше- ла многу зулуми.

Во септември 1907 година четата на војвода 5оле Ѓерѓев се суд-рила со турската војска во близина на село Баница во месноста He- резите. Во борбата се затекнал и бил убиен Наце Куртов, стар илин- денец, учесник на движењето и член на Месциот револуционерен комитет во с Баница. Во пролетта 1908 година андартите го запали-ле селото Јесковец-Леринско. Населението дало вооружен отпор, меѓутоа непријателот бил понадмоќен и успеал да го запали селото.

За жал, мораме да кажеме дека андартското движење има-ло продолжена рака и меѓу емиграцијата, a дел од нашите луѓе потлаѓале на нивното влијание и се враќале за да им се приклучат.

Еден од ниве Деко Колеров кој во април 1908 година се врати: од Америка (синот на Грифун Колеров, кого комитите го убиле за предавство во 1907 година) како доброволец со цел да стапи во редовите на грчките андарти 1 да се одмазди. Со себе го донел и својот внук од сестра Стефо Кочев, млад интелектуалец. Меѓутоа, Леко Колеров во Солун на мистериозен начин умрел во хотелот.

Се смета дека бил отруен од wien па ВМРО или од некој комита кој патувал со нив на бродот. Според други, дека го фатила морска болест и од тоа умрел. Стефо Кочев се вратил во селото и почнал да се занимава со учителска дејност Ha грчки јазик, а во 1920 годи-на се запопил и станал свештено лице.

Во мај 1900 година, грчките андарти го нападнале селото Ек-шисо - Горно Врбени. Населението дало вооружен отпор и He доз- волило да влезат во селото. Навремено била известена турската војска која била во непосредна близина на селото. Тие во тој пери-ОД се бореле против андартите, штитејќи си ги освоените села. Ста-пиле во акција, ги нападнале грчките андарти и ги принудиле да отстапат и да се повлечат во Радошката Планина.

Младотурското движење - Ypueror 1908 година Во Јули 1908 година избила Младотурската револуција -Ури- етот. Тогаш се смириле сите завојувани страни во Отоманското Царство. Во Битолскиот вилает била склучена спогодба за при- мирје меѓу турскиот паша и Окружниот револуционерен комитет.

Во Битола се одржала голема воена парада во која, покрај регу-ларната турска војска, учествувале и сите комитски чети на чело со своите околиски војводи и војводи од Битолскиот вилает. Битол-скиот паша приредил голем прием и гозба за сите присутни на прославата која траела до вечерните часови.

Привидното примирје не траело долго време. Турската власт во соработка со штабовите на грчките андарти се нафрлила на македонското население и против неговите војсководци и рако-водни луѓе на ВМРО. Турците сакале да ги држат во покорност околиските и PEOHCKUTE војводи и нивните комитски чети бидејќи биле свесни дека се распаѓа Отоманското Царство. Грчките андар-ти со своите големогрчки освојувачки мегаломании сакале да го запустат македонското движење и во тоа наоѓале заедничка цел.

Карактеристично е тоа што во тој период ослабела активноста на бугарската пропаганда.