Macedonians Who Suffered in Greek Hands: Genocide Committed Against the Macedonian People
Front Matter - Part 01
Македонците кои страдаат во Грчки раце Геноцид извршен врз македонскиот народ Виктор Цветаноски
(Преведено од англиски на македонски од Ристо Стефов со помош на „Google Translate”)
Македонците кои страдаат во Грчки раце Геноцид извршен врз македонскиот народ Published by:
*** March 18, 2024
*** Содржина ИЗБОРНУВАЊЕ И ЕЛЕНИЗИРАЊЕ НА СЕ ШТО БЕШЕ МАКЕДОНСКО .......................................................................5 ГРЦИТЕ ИЗГОРЕА 160 МАКЕДОНСКИ СЕЛА................14 ДУРИ И МРТИТЕ МАКЕДОНЦИ БЕА ИСТЕРАНИ ........19 МАКЕДОНЦИТЕ БЕШЕ ТЕРАНИ ДА ПИЈАТ РИЦИН, АКО ЗБОРУВААТ НА МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК ................23 МАКЕДОНСКИТЕ БЕГАЛЦИ ВО ДАНТЕВИОТ ПЕКОЛ ..................................................................................................28 МНОГУ БЕГАЛЦИ ВО БУГАРИЈА СЕ СВРТУВААТ НА ПИСАЧЕЊЕ ...........................................................................32 ПЕТРОВСКИ СТАНА ПЕТРИДИС, ГУШЕВСКИ -ГУСИДИС...............................................................................38 „АБЕЦЕДАР“ – БУКВАР ОБЈАВЕН ЗА ДА ЈА ЗАЛАГА ЕВРОПА..................................................................................42 ГРЧКИ ВЕСНИК ГИ БРАНИ МАКЕДОНЦИТЕ................47 БРИТАНСКИ ОФЕЦЕРСКИ ПОТВРДИ дека МАКЕДОНЦИТЕ ЖИВЕАТ ВО ГРЦИЈА...........................52 ШЕТАЊЕ ПО МРАЗ И СНЕГ ВО НОЌТА .........................56 ДЕВОЈКИ ЈА ПЕЕА НАЈТАЖНАТА ПЕСНА....................61 ТЕРОР ОД ВОЈНАТА ГИ СЛЕДЕШЕ ДЕЦАТА ВО НИВНИТЕ ДЕСТИНАЦИИ ЗЕМЈИ.....................................66 ПОЛСКА СО СРЦЕ И ДУША ГИ ПРИФАТИ БЕГАЛЦИТЕ ..........................................................................71 Над 2.000 ДЕЦА БЕА ПРАТЕНИ НА ПРВЕНТА...............75 ИСПЛАШЕНИ МАЈКИ ГИ БАРАА СВОИТЕ ДЕЦА .......80 ЖЕНИТЕ МАСОВНО ВКЛУЧЕНИ ВО ВОЈНИОТ НАПОР ..................................................................................................85 ГРЧКАТА КРАЛИЦА ЕЛЕНИЗИРА 30.000 МАКЕДОНСКИ ДЕЦА .........................................................90 СЕСТРАТА ГО НАЈДЕ БРАТ ПО 54 ГОДИНИ .................95 ТИТО ИНТЕНЗЕН ПРИТИСОК ОД БРИТАНЦИТЕ.......100 ФРАНТИЧНИ ОБИДИ ЗА ПЛИВАЊЕ НИЗ ПРЕСПАНСКОТО ЕЗЕРО ..................................................105 КОМУНИСТИТЕ ПОСТОЈАНО ГО ПОДЕЛЕ МАКЕДОНСКИОТ НАРОД ...............................................109 ТАА ГО ЖРТВУВА СВОЈОТ БРАК ЗА ДА ПОСТАВУВА ДЕЦАТА НА ДРУГИТЕ......................................................114 ОШЕТЕЊЕ ПО МРАЗ НАД ПЛАНИНАТА СО БОСИ НОЗЕ .....................................................................................119 БЕГАЧКИОТ БРАН ГИ РАЗДЕЛИ СЕСТРИТЕ СОФИЈА И ЛЕНА.....................................................................................124 ЈА КИДНАПИРАА ДЕСЕТ ГОДИШНАТА КАЛА ЗА ДА ЈА ПОСВОЈАТ .....................................................................129 МАРКОС: ЈА СПАСИВ ГРЦИЈА ДА СТАНЕ СЛОВЕНСКА ЗЕМЈА..........................................................133 СТОЈА БЕШЕ МАЈКА НА СИТЕ ЕГЕЈСКИ ДЕЦА ........138 САМ НА ПЛАНИНА СО ГЛАДНИ ВОЛЦИ....................143 ДОЦА ГОГАРОВСКА НЕМА СИЛА ПОВТОРНО ДА ГО ПОСЕТИ СЕСТЕВО ............................................................147 ЕГЕЈСКИТЕ ДЕЦА КОРИСТЕНИ ЗА ПОЛИТИЧКИ ЦЕЛИ ВО ВРЕМЕ НА СТУДЕНАТА ВОЈНА ..................152 БЕЛГРАД ГЛУВ НА РЕАКЦИИТЕ ОД СКОПЈЕ ............156 МАКЕДОНЦИТЕ ПРОГНЕНИ НИЗ ЦЕЛ СВЕТ - ГРЦИЈА ИЗЈАВИ ДЕКА МАКЕДОНСКО МАЛЦИНСТВО НЕ ПОСТОИ ВО ГРЦИЈА.........................................................160 ГРЧКИ ПРОФЕСОР ОБВИНЕТ ДЕКА Е „СКОПСКИ“ АГЕНТ...................................................................................165 КАКО ПАСКАЛИНА МАКЕДОНКА СТАНА ГРЧКА ...169 ТАА ЈА ИСКРШИ СИТЕ РАМКИ НА ПАРЧИЊА И ПОБЕГА НИЗ ОКЕАНОТ ...................................................173 ЧУВАРОТ ЗАСТАНЕ НА БЕГАЛСКАТА СТРАНА.......178 ПРЕГЛЕД..............................................................................184 ИЗБОРНУВАЊЕ И ЕЛЕНИЗИРАЊЕ НА СЕ ШТО БЕШЕ МАКЕДОНСКО Со невиден терор и омраза Грција искорени се што беше македонско во егејскиот дел на Македонија Педесет и четири години подоцна Александра Цветаноска го нашла својот брат Ѓорги во Австралија. Дека има брат дознала откако детството и помладите години ги поминала во студентски домови во Полска, каде што заедно со другите деца бегалци од Штрково ги оставиле кога имала само две и пол години.
Доца Гогаревска од Сестево никогаш повеќе не ја видела својата мајка откако го напуштила селото. По масовната програма за евакуација на децата од егејскиот дел на Македонија во 1948 година, нејзината мајка починала од загриженост. Неколку години подоцна грчката војска ги зеде таткото на Доца и двете постари сестри и ги затвори на грчките острови. Нејзините две сестри сега живеат во Грција, нејзиниот постар брат живее во Чешка, а помалата сестра е со неа во Полска.
„Пред осум години првпат ги запознав моите родители по евакуацијата. Кога ги видов, не се чувствував како да ми се мајка и татко, ниту брат ми се чувствуваше како да ми е брат.
Растејќи се во домовите за деца го изгубив тоа чувство“, рече Васка Петровска.
Кога на Софија Ристовска и рекле дека треба да оди да живее со родителите во Полска, таа посакала да остане во домот за деца бегалци во Романија. Фана Мартинова, Лена Милиова, Милка Дамовска и Ксантипа Кирова беа десетгодишници од Поздивишта, Костурско. Пред да го напуштат своето село во пролетта 1948 година, тие се искачија на покривот на селската црква и ја пееја песната „Збогум мајко, татко, збогум драги роднини, заминувам во далечно место“. Тие никогаш не се вратија. По поминати години во студентските домови во Романија и Полска, тие отидоа на различни места во светот.
Лена отиде во Торонто, Канада, Ксантипа се омажи за Полјак и остана во Полска, Милка отиде во Ташкент каде што беше татко и, а Фана замина во Македонија. Тие се виделе дури четириесет години подоцна. Јане Бендевски отишол да го посети Орово, неговото родно место, но неговото село го нашол целосно уништено. Неговата куќа била уништена до темел.
Некој што добро го познавал селото морал да му скицира мапа за да може да ја најде.
Ова се само неколку епизоди од огромната драма што ја доживеаја децата бегалци и нивните родители за време на Граѓанската војна во Грција во Егејска Македонија од 1946 до 1949 година. Искуство кое трае до денес... Минатата година беше 60-та година од оваа се случуваше огромна балканска драма и беше колективно запаметена. Оттогаш, има многу истражувања направени за да се откријат драматичните судбини на оние деца кои биле одземени и причините што го предизвикале овој огромен егзодус. Оваа книга, објавена како серија на написи во дневниот весник „Утрински“ опфаќа некои детали кои можеби изгледаат како заедничка приказна, но искуството на секој човек е посебна трауматична приказна.
Македонскиот народ ја плати највисоката цена во Граѓанската војна во Грција. Се проценува дека меѓу 25.000 и 30.000 деца од егејскиот дел на Македонија биле одвоени од нивните родители и однесени во таканаречените демократски источноевропски земји во комунистичкиот блок. Сите тие деца немаа нормално детство; ги поминаа најубавите години од својот живот во детските домови, без љубовта на нивните родители. Меѓу нив имало и Македонци и Грци, но огромното мнозинство биле Македонци. Додека беа далеку нивните татковци и мајки, а браќата и сестрите останаа да се борат во однапред одредена изгубена војна. Околу ист број деца, околу 30.000, главно од егејскиот дел на Македонија беа насилно одвоени од нивните мајки од страна на грчката владина армија и грчката полиција и со поддршка на грчката кралица Фредерика беа однесени во детските домови во Грција и хеленизирани.
Кога Комунистичката партија на Грција (КПГ) го организираше и спроведе собирањето и егзодусот на овие деца на возраст од две до четиринаесет години, им кажа на родителите дека евакуацијата ќе биде привремена и дека децата ќе бидат вратени веднаш штом нивната страна ќе победи во војната. Но, војната не се доби и децата не се вратија, ниту по една година, ниту по десет години, ниту по шеесет години. Само грчките деца се вратија... но не и Македонците затоа што не беа Грци.
Немаше обезбеден превоз за нив, па повеќето од децата мораа да одат пешки од нивното село до југословенската граница, некои боси, по планини и нерамен и замрзнат терен. Додека ја преминале границата, нозете им биле замрзнати и крвареле.
Повеќе од половина век на овие деца не им беше дозволено да ги видат местата на раѓање, ниту за кратка посета. Како резултат на тоа, тие го поминаа своето детство и возрасен живот шетајќи низ светот. Сите обиди за влез во Грција беа забранети на грчката граница каде што беа спречени од грчките власти. Но, пред неколку години грчката влада привремено ги отвори границите и им дозволи на некои да влезат, но само на оние кои имаат пасоши со грчки имиња и грчко родно место.
Оние кои имаа македонски имиња и македонско родно место не смееја да влезат. Оние на кои им беше забранет влезот тагуваа за родното место и чекаа грчките власти да им дозволат да ги посетат гробовите на нивните родители и баби и дедовци. За жал, повеќето не живееја доволно долго за повторно да се вратат во домовите каде што се родени.
Според податоците на КПГ, по загубата на Граѓанската војна во Грција, од родното место биле протерани околу 50.000 бегалци, и Грци и Македонци, но главно Македонци. Околу 30.000 завршија во Југославија, а останатите завршија во другите источноевропски земји. Околу 4.000 биле испратени во Романија, 3.800 во Чехословачка, 5.479 во Полска, 3.299 во Унгарија, околу 3.000 во Советскиот Сојуз и 380 во Бугарија.
Но, се сомневаме дека бројката е поголема од 50.000. Според полски извори, околу 12.000 бегалци биле префрлени само во Полска.
Подоцна, кога се подобрија односите меѓу СССР и Југославија, најголем дел од македонските бегалци од земјите од Источниот блок заминаа во Македонија, помал број останаа во поранешните комунистички земји, а дел заминаа во Канада, Австралија и САД. Тие мораа да ги напуштат обидите да се вратат дома во нивните родни места, кои станаа пусти бидејќи Грција одби да им дозволи да се вратат.
Околу 40 македонски села паднаа од картата за време на пописот по Граѓанската војна во Грција. Со други зборови, 40 македонски села беа избришани од картата затоа што на сите жители не им беше дозволено да се вратат и да си ги вратат домовите.
Децата бегалци, како што насекаде ги нарекуваа надлежните, не се препознаа под тоа име. Многумина тврдеа дека не се бегалци затоа што не заминале, биле изведени под лажни изговори; со ветување дека ќе бидат вратени. Тие беа благодарни на земјите-домаќини што се грижат за нив и им дадоа добро образование, но одбија да бидат наречени „Деца бегалци“. Посоодветен опис би бил „Протерани деца“. Тие беа „жртви“ не само од Граѓанската војна во Грција, туку и од „Информбирото“ кога Тито и Сталин имаа свои несогласувања и од „Студената војна“ разделени со „Железната завеса“. Нивниот случај беше изнесен во Обединетите нации, каде беа донесени неколку резолуции за нивно враќање во нивните домови во Грција, но тоа не се случи, не за време на нивното детство, а за повеќето никогаш.
Постојат неколку причини за разгледување зошто овие деца беа евакуирани. Еден, од хуманитарни причини; да ги спасат да не бидат убиени од бомбите на грчката влада фрлени врз нив, и две, етничко чистење на македонското население од Егејска Македонија. Според македонското раководство кое го регрутирало македонското население да се бори во Граѓанската војна во Грција, „Македонците се бореле за своите национални права; а оние кои активно учествуваа во убедувањето на родителите да им дозволат да им ги дадат децата, велат дека тоа било хуманитарна акција за да се спасат од бомбардирање. Но, неодамна, по падот на комунистите во Југославија, се појавија нови и погласни гласови кои се расправаа поинаку. Велат дека грчките комунисти биле нечесни; го лажеа македонскиот народ, а зад оваа хуманитарна акција се криеја нивните националистички намери за етничко чистење на сите места каде што живееја Македонци.
Многумина беа „Македонците кои страдаа во грчки раце“ кога нивното големо страдање остави трајни траги врз нив. Посебно на оние кои на овој или оној начин беа директно вклучени во оваа војна, но најмногу на душите на нежните деца кои беа трајно одвоени од своите родители. Луѓето кои ги слушнале нивните приказни и ги отвориле своите срца разбираат зошто сè уште имаат отворени рани и зошто сè уште страдаат. Особено оние кои тогаш беа мали деца, а сега остареа и имаат свои внуци.
Многумина беа „Македонците кои страдаа во грчки раце“ кои чувствуваа болка додека нивните деца растеа во туѓи домови зад затворената железна завеса и не чувствуваа ништо за своите родители кога ги сретнаа за прв пат. Тие не чувствуваа ништо друго освен болка гледајќи ги како странци, не можејќи да ги препознаат ниту сопствените мајки. Таа болка не помина.
Наместо тоа, се прошири како инфекција која потоа се пренесе на нивните деца и внуци кои исто така мораа да ја доживеат огромната егејска драма. Нивната болка мора да се разбере, да се признае и никогаш да не се заборави.
Меѓутоа, македонското страдање во грчки раце не започна со Граѓанската војна во Грција; датира од Балканските војни во 1912, 1913 година и инвазијата, окупацијата и поделбата на Македонија од страна на Грција, Србија и Бугарија. Со невиден терор, убиства и насилство Грција истера околу 120.000 Македонци од делот на Македонија што го окупираа; и никогаш не им дозволиле да се вратат доколку не се изјаснат како Грци. Оние кои останаа во Грција беа систематски асимилирани и претворени во инстант Грци. Грчката цел беше да се уништи се што е македонско, вклучително и македонската култура и јазик, бришејќи ги сите траги од македонскиот национален идентитет. И покрај тоа што Грција беше притисната од Обединетите нации да го признае македонскиот народ што живее во Грција и дури откако Грција објави македонски елементарен учебник за македонските деца да научат да зборуваат и читаат на својот мајчин македонски јазик, Грција никогаш не ги исполни своите ветувања. Наместо тоа, Грција продолжи да го угнетува македонскиот народ и сите други малцинства кои не беа грчки. И денес Грција не сака да ја прифати реалноста дека во Грција живеат не-Грци и е решена да продолжи да ги спроведува истите политики на „Голема Грција“ (Мегали Идеа). Грција до ден-денес одбива да го признае домородниот македонски идентитет кој живее на македонските територии на предците кои Грција ги нападна, окупираше и анектираше во 1912, 1913 година за време на Балканските војни.
Грција одбива да признае дека македонскиот народ живеел на тие македонски земји пред Грција да ги анектира, вклучувајќи ги и големите Македонци како Гоце Делчев и Крсте Петков Мисирков кои се родени и го поминале своето детство таму.
Грција одбива да ги признае Дамјан Груев, Христо Татарчев и нивните пријатели кои ја создадоа македонската револуционерна организација ТМОРО (ВМОРО) или солунските атентатори кои се жртвуваа за да и покажат на Европа дека во Македонија живеат Македонци кои не се слободни и кои се борат за својата слобода. Грција одбива да признае дека македонскиот народ масовно се крена за време на Илинденското востание во 1903 година и се бореше да се ослободи од Османлиите и да ја ослободи Македонија, нивната земја; земја и народ кои Атина до ден денес систематски ги хеленизира.
Според Иван Катарџиев, познат историски аналитичар кој го истражувал овој период од минатото на Македонија, „Грција покажа голема омраза кон македонскиот народ и сè што е македонско, особено за време на Втората балканска војна и Првата светска војна. Со своите асимилаторски и денационализациони практики Грција со голема горчина се вклучи во уништување и одземање на сето она што македонскиот народ го наследи од целото свое минато.
Според Катарџиев: „Долго време Грција се обидуваше да ја зголеми својата копнена база и да создаде „Голема Грција“ на сите можни средства, вклучително и пречекорување на основните малцински права на сите луѓе кои не се чувствуваа како Грци. Но, за да се добие вистинска и објективна слика за политиките на Грција во однос на правата на малцинствата во таа земја, без оглед на нејзиното однесување во одредени ситуации и без оглед на декларациите што таа ги дава на органите на ОН од време на време, треба да останеме во имајте предвид дека главната формулација на грчката надворешна политика, која беше систематска и постојана, без разлика на политичкиот режим на власт, без разлика дали е монархистички, републикански, либерално-демократски, авторитарен и така натаму, отсекогаш била создавање на „големогрчка“ држава во регионот. со хомогено грчко население“.
Повторно според Катарџиев, вака вели грчкиот устав кога бил напишан во 1882 година: „Сите жители на Грција кои веруваат во Исус Христос се Хелени (Грци) што е јасна и прецизна дефиниција на идеологијата „Голема Грција“ која имала доби општ национален консензус во таа земја“.
Според Далибор Јовановски, кој ги истражувал политиките на Грција во однос на Балканот во периодот од 1881 до 1883 година, „Од своето основање Грција сметала дека Македонија треба да биде грчка бидејќи постоечкото мало грчко кралство од тоа време немало доволно економски ресурси за своето постоење. Со други зборови, требаше повеќе простор за живеење што можеше да се најде само во Македонија која имаше најголеми производни полиња. Нејзиното територијално стекнување сепак мораше да биде оправдано. Токму во овој момент грчките политичари и грчката јавност воопшто, почнаа да смислуваат начини да покажат дека Македонија е историски грчка“.
На крајот на Балканските војни, Македонија беше поделена меѓу Грција, Србија и Бугарија. На Грција и е дадено најголемото парче, 51% од Македонија. Србија доби 39%, а Бугарија 10%. Пред да се подели Македонија имала население од околу 2.000.000 жители. Грција примила мнозинство од нив,
1.163.477 луѓе.
Геноцидната политика на Грција најдобро може да се илустрира со факти и бројки дадени од Тодор Христов Симовски во неговата книга „Населени места во Егејска Македонија“.
Според Симовски, „Непосредно пред да се подели Македонија, населението на територијата што ја стекнала Грција беше претежно македонско со 326.000 православни христијани и 41.000 муслимански Македонци. Имаше и околу 295.000 Турци, 234.000 Грци, околу 60.000 Евреи, 50.000 Власи, 30.000 Романци, 9.000 Албанци и така натаму“.
Според Симовски, пред да пристигнат Османлиите во Егејска Македонија, населението било претежно македонско. И покрај тоа што се случија многу војни и редовно пустошење, принудувајќи ги луѓето да се преселат, населението сепак остана претежно македонско. Првиот пат кога македонското население беше избркано масовно беше за време на Втората балканска војна кога окупаторската грчка армија ја покажа својата суровост со палење градови и села и неселективно убивање луѓе.
Грчката политика на „Голема Грција“ за протерување на Македонците и другите малцинства од територијата на Грција беше санкционирана од Големите сили. Поддржана од Големите сили Грција потпиша две конвенции за размена на население, едната со Бугарија на 27 ноември 1919 година по сопствена иницијатива, а втората со Турција откако Грција ја загуби Грчко-турската војна од 1919 до 1922 година. За време на Парискиот мир На Конференцијата кога се наметна прашањето за потпишување мировен договор со Бугарија, Грција достави Меморандум во кој прашува дали може да го разменат населението „словенско говорно“ во Егејскиот дел на Македонија и Тракија со гркофонското население во Бугарија.
Тоа значеше, индиректно, дека Грција сака да го отстрани македонското население од родното место.
Според Катарџиев, „Грција сакаше трајно да го отстрани големото македонско население од својата татковина, јасно разбирајќи дека тие луѓе нема да си заминат доброволно.
Настрана од тактиките за терор и репресалиите што се користат за нивно отстранување, на Грција и требаше меѓународен легитимитет и правни норми, со кои би можела да ја прикрие својата политика на етнички геноцид.
По потпишувањето на двете конвенции за размена на населението, етничката карта на Егејска Македонија драстично се промени. Повеќе од 32.000 православни христијани и 40.000 муслимански Македонци биле насилно протерани во Бугарија и Турција, а 640.000 турски христијански колонисти и доселеници од Мала Азија биле населени во Егејска Македонија.
Размената на населението, сепак, не го прекина македонското страдање во грчки раце. Продолжија принудните протерувања, присилните асимилации, репресиите, затворањето, тепањето и убиствата. Како резултат на тоа, илјадници Македонци ја напуштија својата татковина и емигрираа во прекуокеанските земји меѓу двете светски војни. Потоа, по завршувањето на Граѓанската војна во Грција 1946-1949 година со пораз на ДАГ на чија страна се бореле Македонците, околу 60.000 мажи, жени и деца кои ја напуштиле воената зона и ја преминале грчката граница, биле трајно прогонети. Подоцна уште 40.000 Македонци се доселиле во странство. Како резултат, планот на Атина да се „ослободи“ од околу 120.000 Македонци беше реализиран. Според Тодор Христов Симовски, „И покрај сите војни и систематските геноцидни политики на Атина, околу 250.000 Македонци сè уште живеат во Егејска Македонија“.
ГРЦИТЕ ИЗГОРЕА 160 МАКЕДОНСКИ СЕЛА Вознемирувачки сведоштва опишани од Карнегиевата комисија за суровоста извршена од грчката армија врз македонското население
„Тој пукаше во мене со пиштолот, но ме промаши. Паднав и легнав на земја преправајќи се дека сум мртов. Потоа ја застрела мајка ми и ја удри по градите. Го слушнав нејзиниот шепот „Мито, дали си жив?“ додека падна на земја до мене. Тоа беа нејзините последни зборови. Друго момче дошло, но побегнало кога видело што се случило. Еден војник го јавна својот коњ по него и пукаше во него. Потоа го извадил мечот и го убил додека сè уште јавал на својот коњ. После тоа видов една девојка, ја познавав, се викаше Ката Гошева. Таа беше скриена во провалија пред нас. Војникот тргнал кон неа, но не знам дали ја убил. Малку подоцна налетав на друг војник. Го извади пиштолот и пукаше во мене. Куршумот ми ја прободе облеката, но не ме повреди. Повторно паднав на земја и се преправав дека сум мртов. Повторно пукаше во мене и овој пат куршумот ме погоди во грб и ми излезе од градите. Сè уште јавајќи го својот коњ, тој потоа замавна со мечот над мене и ме удри со рака. Ми го повреди прстот“. Вака изјави Мито Колев, четиринаесетгодишно момче од селото Гавалијанци, лоцирано кај Кукуш. Тоа беше застрашувачка приказна која тој ја раскажа за еден од членовите на Карнеги комисијата.
Ситуацијата беше толку лоша што Фондацијата Карнеги мораше да испрати Комисија во мисија за откривање факти за да открие што се случило откако светот дозна каков вид на терор доживеа македонското цивилно население за време на Балканските војни.
Мито, исто така, рече: „Лежејќи неподвижен и крвавејќи грчкиот војник сфатив дека сум мртов, но не бев. Сепак, бев сериозно повреден. Се скрив во блиското поле со пченка и гледав како моето село го палат. Подоцна налетав на двајца од моето село и едниот ме качи во својот вагон и ме однесе во Дојран. Таму налетавме на неговиот татко. Не одведе двајцата во Бугарија и ме смести во болница во Софија“.
Откако ја потврди приказната на Мито со други сведоци, Комисијата за финансирање Карнеги ја најде веродостојна и ја објави во својот извештај. Овој извештај е доказ дека грчките коњски војници неселективно убивале жени и деца. Трагичното искуство на Мито е само една од многуте епизоди на драмата што ја доживеа македонското население за време на Втората балканска војна. Тука Грција изврши етничко чистење во регионите на Македонија, кои ѝ беа доделени да ги спроведува со добра волја. Вака рече Карнегиевата комисија „Списокот на бугарските (значи македонските) села изгорени од грчката армија ја покажа, до одреден степен, суровоста на катастрофата... Систематски и ладнокрвно Грците запалија едно сто и шеесет бугарски (значи македонски) села и уништени најмалку 16.000 бугарски (значи македонски) домови. Нема потреба да се коментираат бројките…“ Откако нејзината ќерка избегала, Анастасија Павлова, вдовица, останала зад себе и била сведок на злосторствата што ги извршиле грчките војници во Гевгелија. Ова е она што таа го кажа на Комисијата за донации на Карнеги: „Откако Бугарите заминаа, дојдоа Грците. Од моментот кога дојдоа почнаа да убиваат луѓе на улиците. Пред мене беше убиено едно лице по име Антон Бакарџи. Видов и една Гркинка по име Хелена како го убива Хаџи Тано, богат Македонец. Во градот владеела голема паника додека луѓето се обидувале да побегнат. Надвор од градот сретнав неколку грчки војници кои држеа шеснаесет девојки кои ги уапсија. Сите девојки плачеа, некои беа целосно голи и облеани во крв. Војниците беа преокупирани со девојките додека ние се лизнавме покрај нив за да избегаме.
Кога го преминавме мостот Вардар видовме мали деца напуштени. Едното беше мало девојче. Таа лежеше на земја мртва. Коњските војници брзо доаѓаа зад нас и немаше време да им помогнеме на децата. Во далечината се водеше битка.
Utilisez les flèches gauche et droite pour tourner la page.
Imprimé depuis https://macedonianhistory.ca/fr/narrative/macedonians-who-suffered-in-greek-hands-mac/1 le 29 octobre 2026