ПЕТРОВСКИ СТАНА ПЕТРИДИС, ГУШЕВСКИ - Part 01

ПЕТРОВСКИ СТАНА ПЕТРИДИС, ГУШЕВСКИ

- ГУСИДИС За период од една година грчката влада ги смени имињата на речиси 1.000 градови, градови и села од македонски во грчки Грчкото Министерство за внатрешни работи донесе декрет за елинизирање на цела Егејска Македонија уште пред да биде потпишан Парискиот мировен договор од 1919 година. Со оваа уредба Грција ги елиминираше сите македонски имиња на градови, градови и села. Намерата на Грција беше да отстрани сè „што го труе и сквернави изгледот на нејзината прекрасна татковина и да ги отстрани сите сомнежи за „автентичноста“ на грчката нација…“ Според Тодор Христов Симовски, по нејзиното формирање како држава во 1832 година, Грција се нашла во многу непријатна ситуација поради многуте негрчки и словенски имиња кои се наоѓаат на нејзината територија. Многу странски научници и историчари дошле до заклучок дека современите Грци немаат никаква врска со античките Грци. Современите Грци биле сосема друга раса. Всушност, на современите Грци се гледало како на мешавина од различни раси и бројни популации кои живеат во овие региони. Не само во Македонија, туку и во јужна Грција, вклучувајќи го и Пелопонез, каде што беше откриено дека постојат словенски топоними пред Грција да ги промени.

За тоа пишува Симовски во својата книга „Населени места во Егејска Македонија“, „Покрај бројните историски факти што веќе постоеја, странските научници почнаа да ги истражуваат и топонимите во грчките региони што предизвика да се развијат сериозни аргументи...“ Според Ташко Георгиевски, ова прецизно, јасно и сеопфатно истражување покажало дека мнозинството од луѓето кои живееле во географска Македонија пред да бидат протерани биле Македонци.

Во 1909 година, уште пред Македонија да биде нападната, окупирана и поделена, грчкиот крал Џорџ I подготви посебен извештај во кој ја истакна потребата од формирање на посебна итна комисија за подготовка на план за промена на сите имиња на населени места и сите други топоними кои не биле со грчко потекло. Проблемот со имињата стана уште покомплексен за официјална Атина по завршувањето на Балканските војни.

Утврдено е дека во новогрчките окупирани територии во Македонија Грците биле малцинство. Поголемиот дел од населението беше претежно македонско со некои Турци.

Топонимите каде што живееле Македонци биле македонски, а оние каде што живееле Турците биле турски. Според Симовски, „Јасно беше дека териториите што ги анектираше Грција не се етнички или географски или историски грчки...“ Според истражувањето на Георгиевски, населението во Егејска Македонија во времето кога Грција ја анектираше било само 10 проценти грчко.

Плановите на грчката влада за промена на топонимите на македонските територии започнаа веднаш по потпишувањето на Букурешкиот договор во 1913 година, кој ја подели Македонија меѓу Грција, Србија и Бугарија. Грција го спроведе својот прв попис во 1919 година и објави прирачник за тоа како да се сменат имињата на местата. Сепак, тој процес беше забавен за време на војната меѓу Грција и Турција од 1919 до 1922 година. Како резултат на тоа до 1925 година биле сменети само 76 имиња на места. Потоа, во септември 1926 година, грчката влада издаде нов декрет според кој, како што беше предложено од Комисијата за промена на имињата, на Грција и беше дозволено да ги промени сите „странски и непријатни имиња на градови, градови и села…“. Една година по издавањето на уредбата, во Егејскиот дел на Македонија се сменети 945 имиња на места.

Според Симовски, указот за промена на имињата на местата не кажува ништо за населението што ги користи старите имиња.

Грчките власти не кажаа ништо за тоа дека грчката држава воведува санкции за оние кои сè уште ги користеле старите имиња. Како резултат на тоа, на 13 ноември 1927 година беше донесен нов закон со кој им се забранува на луѓето да ги користат старите имиња, а оние што ќе го прекршат законот ќе бидат казнети. Грчките власти поставија табли со новите имиња и со порака дека секој што го користи старото име ќе казнува.

Згора на тоа, секој казнет за користење на старите имиња не смеел да се жали на казната или да се жали на тоа. Според член 5 од наредбата, „Секој што ја доведувал во прашање судската наредба и го користел старото име за местото каде што живее или за местото каде што се родени, било да е тоа град, град или село, чие име веќе било променето. , судијата има право да ги казни и да им изрече парична казна“.

Според Симовски, Комисијата одговорна за промена на имињата особено се погрижила да користи „древни имиња“. На пример, „Постол“, родното место на Крсте Петков Мисирков, беше преименувано во „Пела“. Имињата „Барбес“ и „Кутлеш“ во Берско беа преименувани во „Вергина“.

Вака напиша Симовски, „Не можеме да заборавиме дека овие промени на местата се наметнати на народот, по што дојде до насилно менување на македонските презимиња и имиња.

Македонскиот народ беше лишен од својата индивидуалност и не можеше да се препознае еден со друг. Некои добивале само грчки наставки како „ос“, „ис“ „оу“ „пулос“ итн., но оние луѓе кои имале имиња од словенско потекло биле целосно променети. Како резултат на тоа, Божиновски стана Мпозинис, Петровски стана Петридис, Гушевски стана Гусидис, Богдановски стана Мпогданис, Желков стана Залкас итн.

Според Симовски, „Покрај хеленизирањето на Македонија, грчките власти имаа и други планови за македонскиот народ и за светот... Сакаа на македонскиот народ да му ја одземат индивидуалноста и посебниот македонски етнички карактер и да му покажат на светот дека Македонија секогаш била и сè уште е грчка провинција“.

Тврдењата на Симовски ги потврди Анастасија Каракасиду, грчка професорка по антропологија, која предавала на американски колеџ.

Каракасиду направи обемно истражување во минатото на малото место наречено Гувезна, преименувано во Асирос од Грците. Гувезна се наоѓа во близина на Солун, Егејска Македонија. Ова го напиша Каракасиду во нејзината книга

„Полиња со пченица, ридови од крв“. „Според наставникот од Гувезна кој го предава грчкиот јазик, „дојдениот“ по име Гаруфалдис, името „Гувезна“ било сменето во „Асирос“ бидејќи на локалното население му било кажано дека „Асирос“, според античката грчка историја, е античко име. што треба да ги потсетува на Александар Македонски и на грчката цивилизација во Македонија... Всушност, од 1920-тите, многу имиња на места низ грчка Македонија претрпеа промени на имињата. Овој тренд стана познат, па дури и процедурален за време на диктатурата на Метаксас во 1930-тите, кога беа спроведени заеднички напори да се избришат сите отомански симболи, целата словенска култура и се што не беше грчко во регионот. Дури и семејствата мораа да си ги променат имињата.

Презимињата од словенско потекло во Асирос, кои сè уште постоеле во стариот семеен регистар од 1918 година во Гувезна, повеќе не биле присутни во регистарот од 1950 година.

Дури и личните женски имиња како „Велика“ и „Дона“ беа сменети во грчки имиња. Во овој процес активна улога имаа и локалните богаташи. Како кумови за време на крштевките на новородените деца им давале грчки имиња. Поради своето богатство имаа влијание врз сиромашните луѓе, особено врз оние што работеа за нив. Богатите ги спонзорираа и националните празници и локални фестивали. Тие учествуваа во црковни ритуали и церемонии и го набљудуваа грчкото образование на учениците. Со други зборови, богатите од Асирос се погрижија локалните граѓани да разберат дека Македонија и припаѓа на Грција“.

Поради она што го напиша во својата книга, Каракасиду беше прогласена за „предавник“ на грчката кауза и за агент на „Скопје“ од страна на Грците во регионите каде што таа го истражуваше.

„АБЕЦЕДАР“ – БУКВАР ОБЈАВЕН ЗА ДА ЈА ЗАЛАГА ЕВРОПА Букварот од 1925 година напишан за македонските деца никогаш не стигна во училиштата Во 1925 година, под притисок на Друштвото на народите, Атина официјално го призна македонскиот идентитет што живее во Грција. Како резултат на тоа, Грците го објавија познатиот „Абецедар“ буквар за учење на македонските деца на нивниот мајчин јазик. За жал, Атина немаше намера да ја пушти оваа книга во училиштата. Подоцна стана очигледно дека ова е само трик и една од многуте валкани игри што ги играше Атина со цел да ја доведе во заблуда меѓународната организација дека Грција ги почитува правата на своите етнички малцинства, обврска која Грција ја презеде во 1920 година со потпишувањето на Севр. Договор во Франција.

Да ја следиме хронологијата како првиот македонски буквар бил замислен и потоа повторно објавен пред две години од Македонците во Егејска Македонија и промовиран во Солун.

Како што раскажува приказната, во 1924 година, за време на официјалната конференција на ОН одржана во Женева, се одржа состанок помеѓу Христо Калфов, бугарскиот министер за надворешни работи и Николаос Политис, грчкиот министер за надворешни работи. На оваа средба беше постигнат и потпишан договор со кој се бара од Грција и Бугарија да обезбедат еднакви права на нивните малцинства. Со други зборови, договорот бараше Грција да го третира „бугарското“ (значи македонското) малцинство кое живее во Грција еднакво како што Бугарија се однесуваше кон грчкото малцинство во Бугарија. Тоа беше направено иако Софија немаше право да зборува за македонското малцинство што живее во Грција и да го штити во меѓународните договори. Овој договор сепак беше оценет како важен од Лигата на народите. Бугарскиот парламент веднаш го ратификуваше, но Грција не. Грчкиот парламент одби да го потврди.

Во февруари 1925 година, за време на состанок, член на британскиот парламент - Долниот дом, кој веруваше дека е извршена голема неправда врз малцинствата во Грција, праша дали британската влада ќе преземе некаква мерка во Друштвото на народите за да поттикне Грција да го ратификува договорот со Бугарија. Еден месец подоцна, британскиот министер Остин Чембрлен поднесе барање до Советот на Лигата на народите да ја праша Грција каков е статусот на договорот со Бугарија во однос на задоволувањето на правата на словенскиот народ (тој го нарече македонското малцинство словенско) и каков потребните мерки што Грција требаше да ги преземе кон образованието и верата на тоа малцинство.

Како што беше побарано, министерот Чембрлен го постави прашањето до Советот и Грција се најде под голем притисок да дејствува, барем на хартија. Мораше да направи нешто за правата на македонскиот народ. На конференцијата на Советот на Лигата на народите во јуни 1925 година, грчкиот претставник известил дека „мерките веќе биле преземени и ќе бидат преземени од страна на грчката влада веднаш штом, најпрвин, ќе бидат доделени пари од федералниот буџет за поддршка на училиштата за словенските малцинство. Второ, според член 9 од Договорот за заштита на малцинствата, грчката влада ќе подготви посебна програма за отворање нови државни училишта за словенското малцинство. Трето, грчката влада ќе го избере и ангажира потребниот персонал за пишување и објавување на училишните книги и ќе плати за нив.

И четврто, грчката влада ќе му дозволи на народот да избере свои учители и свештеници“.

Сакајќи да ѝ покаже на Европа дека Грција има „чесни намери“, атинската влада објави македонски буквар наречен „Абецедар“ со латински букви и го засноваше на леринско-билолскиот дијалект. Неколку копии беа испратени до седиштето на Лигата на народите во Женева. И, како што се испостави, се заврши со тоа. Грција не направи ништо за да го исполни она што и го вети на меѓународната заедница. Настрана од грчкото лицемерие во однос на букварот, самата книга ја долови употребата на македонскиот јазик во секојдневниот живот, дома, на пазар, на улица итн. Но, тоа не беше ништо ново.

Според Иван Катарџиев, македонскиот јазик и претходно бил во употреба во Грција. Со употреба на грчки букви се напишани многу приказни на македонски јазик пред објавувањето на „абецедарот“. Ова го вклучуваше речник на Џанели кој датира од 16 век и Даниловиот Цетиријазицнтк (Речник на четири јазици на Данилов) напишан во 19 век.

Македонскиот јазик се користел и во судските документи“.

По објавувањето на букварот, Друштвото на народите често испраќаше претставници во Грција за да го проверат нејзиниот напредок, но Атина секогаш наоѓаше различни итри и лукави начини да ги измами и секој пат успеваше да ги убеди дека словенското малцинство работи добро и ги ужива своите права.

. Пападопулос, наставник кој беше задолжен да ги прими претставниците на Меѓународната комисија во Воден, рече дека е тешко да ги убеди и дека мора да употреби „големи вештини“ за да им докаже дека малцинствата во Егејска Македонија „уживаат“ во нивните права. Еден ден, тој рече дека кога требало да организира презентација за гостинскиот интернационалец во едно од училиштата, ги излажал учениците. Им рекол дека грчкиот министер за образование ќе помине низ Воден и дека сите треба да држат грчко знаме во рака и да пеат грчки патриотски песни. Вака рече: „Им предложив на студентите ако ги прашаат на улица или на железничката станица дали знаат друг јазик освен грчкиот, да кажат „не“. Ова беше доказ за Меѓународната комисија дека сите во Воден зборуваат само грчки и дека нема потреба училишниот систем да ги учи учениците на друг јазик. Ова беше исто така голем успех за Грција…“ Ова се правеше секогаш кога Меѓународната комисија ја посетуваше Грција;

било да е тоа формално или прикриено. Имаше и случаи кога овие претставници се однесуваа како да не ја забележуваат „проѕирната итрина“ на нивните домаќини.

Според Катарџиев, „Грција како и обично користеше двојни стандарди кога требаше да го исполни она што го вети. Таа секогаш ги избегнуваше своите обврски кога испорачуваше права за македонскиот народ што живее на нејзина територија.

Прескокнувајќи ја својата меѓународна обврска, Грција направи се што беше во нејзина моќ да го забрза процесот на елинизација и асимилација на македонскиот народ. Грција имаше два планови, внатрешен план кој обезбедуваше средства и слобода на нејзините федерални органи, како и на секоја организација одговорна за хеленизирање и асимилирање на македонскиот народ. И надворешен план преку кој постојано инсистираше секогаш да ги исполнува сите свои малцински обврски“.

Откако Грција го презеде предлогот за потпишување на договорот со Бугарија и откако го убеди светот дека ги исполнила своите ветувања за правата на малцинствата врз основа на грчко-бугарската конвенција што ја потпиша за доброволна размена на населението, Грција изјави дека нема повеќе „ Словени“ (Македонци) заминале и дека сите се доселиле во Бугарија. Грција тврдеше дека 101.000 Словени ја напуштиле нејзината територија и отишле во Бугарија, а 52.881 Грци се преселиле во Грција од Бугарија, што не е точно бидејќи бројот на Македонците прогонети во Бугарија бил три пати помал. Вистинскиот број беше 32.232.

И покрај тоа што букварот „Абецедар“ никогаш не стигна до македонските деца, сепак предизвика бурни реакции во соседните земји, особено во Софија. Вака рече Лиубомир Милетик, бугарски професор, „Поради некоја политичка причина грчката влада одлучи да ги нарекува Бугарите во Македонија „Словени“, а не Бугари, со нивното вистинско име.

Од каде дојдоа овие „Словени“? Грчката влада го употреби тоа име за Грција да ги третира тамошните Бугари како некоја нова, недефинирана националност, без литературен јазик и без литературна традиција“.

Според професорот Иван Симанов букварот „Абецедар“ со својот јазик и пишан збор бил обид на Грција да го оддалечи словенското население во Македонија од бугарската опасност.

Тој ја обвинува грчката влада за објавувањето на букварот дека букварот ќе се врати во Грција како бумеранг. „Грција сака да создаде нов, посебен литературен јазик, за да ги оддалечи своите словенски поданици од бугарското влијание, ризикувајќи да го нахрани македонскиот сепаратизам внатре во нејзините граници, што ќе биде многу поопасно за Грција...“ Владата на Кралска Југославија реагираше на сличен начин, што беше видливо од телеграмата што ја поседуваше италијански амбасадор. Амбасадорот се сретнал со своите соработници во Рим и им рекол дека штотуку добил вознемирувачки информации од владата на кралската Југославија за тоа како грчките власти се однесуваат кон Македонците. Според амбасадорот, владата на кралската Југославија била вознемирена бидејќи грчките власти лошо се однесувале кон Македонците. Според телеграмата, „Македонците во Грција зборуваат на српски јазик и својата етничка припадност ја изразуваат како Срби. Кралската југословенска влада ќе истражи слични мерки што може да се употребат кон граѓаните во Кралската Југославија кои зборуваат грчки јазик“.

ГРЧКИ ВЕСНИК ГИ БРАНИ МАКЕДОНЦИТЕ Тие што не го виделе пченкарниот леб и црвените пиперки што ги јадат Македонците, не знаат колку страдаат овие поробени луѓе

„Колку повеќе нашиот автомобил патуваше по полињата, толку повеќе беше потисната Западна Македонија. Беше деморализирано и закржлавено... Плачливите гласови внатре во селата не следеа во текот на целото наше патување...

Руинираните куќи не потсетуваа на мизерниот живот што го живееја овие луѓе.

Тие што не го виделе пченкарниот леб и црвените пиперки што ги јадат овие Македонци... Тие што не ги виделе своите деца како умираат од маларија... Тие што не го слушнале платениот учител, зависник националист, како зборува со таков презир кон народот беше даден да подучува... Тие што не ги виделе претепаните Македонци врзани за дрвја и крваат... тепани за да откријат каде се револуционерите... Тие што не забележале како грчките полицајци тепаат жени и деца со суровоста на канибал... Тие луѓе не знаат ништо за тоа колку овие поробени луѓе страдаат“.

Овие застрашувачки извадоци се земени од репортажата напишана не од Македонец, туку од грчки новинар Кондос, кој работел за весникот „Ризоспастис“. Неговиот извештај, повеќе од сè, открива во каков пекол живеел македонскиот народ, додека грчките власти правеле се што е во нивна моќ да го елинизираат или да ги натераат да ги напуштат своите домови.

„Ризоспастис“ беше грчки комунистички весник кој на моменти пишуваше приказни за македонскиот народ. Понекогаш нејзините новинари немаа дилема да откријат дека во Грција постои македонски национален идентитет. (Истински или не), барем за еден известувач Македонците не биле Грци, Бугари или Срби. Во еден од неговите извештаи Кондос, репортерот на

„Ризоспастис“ кој ги посети Леринско и Костурско, напиша дека грешат оние што тврдат дека луѓето што живеат во Егејска Македонија се Грци, а оние што живеат во Пиринска Македонија се Бугари. Ова е она што Кондос го напиша: „Не е вистина. Грци, Срби или Бугари не постојат во Македонија под Грција, Србија и Бугарија. Само Македонци постојат. Сè што треба да направите е да ги посетите планинските села во Македонија (Костур, Леринско) и ќе го откриете тоа. Никој не треба да ти каже, ќе знаеш и самиот од нивните обичаи и нивната природа, кои тотално не се грчки или српски... Ние во Македонија немаме работа со Грци, ни Срби или Бугари, си имаме работа со Македонци, со Македонци. луѓе кои настрана од сите удари, настрана од сета тиранија, сè уште го задржуваат своето економско и национално постоење како единствена култура“.

Едно време „Ризоспастис“ напиша приказна за тројца Македонци кои убиле грчки националист (Гркоман) шпион во нивното село кој постојано ги малтретирал жените. Како резултат на тоа, сите тројца беа осудени на смрт. Кога беше прочитана пресудата за еден од нив, судијата рече дека тој е од Леринско, но не е Грк бидејќи е роден во Софија. На тоа човекот гласно одговорил: „Да, јас сум роден во Софија, но не сум Бугарин или Грк, јас сум Македонец!

„Ризоспастис“ понекогаш пишуваше приказни за „невидената експлоатација“ што ја доживеа македонскиот народ. Во 1931 година во Костурско, на пример, 13 македонски деца биле затворени затоа што продале дрва што ги собрале од шумата.

Како резултат на тоа, обвинителот ги обвини дека „го продале дрвата за прескапа цена“. Не му беше грижа што децата немаат чевли и мораа да јадат пченкарен леб и пиперки. Според обвинителот, им било добро и не им требале пари за тоа.

„Ризоспастис“ напиша и приказна за грчките националистички организации кои „продаваат“ Македонки како да се пазарни производи. Пример за тоа беше продажбата на македонско девојче од Рупишта, продадено во Леринско за 3.000 драхми.

Купувачот му дал на продавачот 1.000 драхми во готово, а остатокот во обврзници. На потврдата пишувало дека купувачот купил овца.

Според „Ризоспастис“ имало единици на грчка армија кои дејствувале околу селата во Леринско, стационирани таму за да се борат против бандитите, но наместо тоа, тие го тероризирале македонското цивилно население. Пријавено е дека грчка воена единица составена од 40 војници го опколила селото Горничево за кое време фатила само еден бандит. Беше вмровец од бендот на Ванчо Михајлов. Но, во потера по разбојникот, единицата го казни невиното цивилно население. Војниците тепале и мачеле луѓе за да извлечат информации од нив. Исто така, беше објавено дека овие грчки воени единици ги нападнале и ограбиле селата Сетина, Забрдени и Крушоради. Згора на тоа, доколку некој од овие села протестираше, грчките власти им дозволија на единиците да ги погубат. Според „Ризоспастис“ четворица Македонци од селото Врбен биле одведени во Лерин и без причина биле претепани до лудило. Очигледно тие биле претепани затоа што властите нашле бомба на железничката станица. Подоцна беше потврдено дека бомбата била оставена таму од Првата светска војна.

Најстрашни за македонското население беа деновите околу националните избори. За тоа време беше вршен дополнителен притисок врз народот од страна на националистичките партии.

Овие партии го тероризираа народот да гласа за нив. Тие се заканија дека ќе им ги запалат куќите ако не гласаат за нив. Во времето на Венизелос беше подготвен список за иселување за иселување на 800 македонски семејства. Откако луѓето одбија да го напуштат нивното иселување беше одложено за по изборите. По изборите уште 200 семејства беа додадени на списокот и вкупно 1.000 македонски семејства беа принудени да излезат бидејќи наводно биле членови на Обединета македонска организација.

Поради тешките економски услови, повеќето млади Македонци го напуштија својот дом и заминаа во странство. Според „Ризоспастис“, „Илјадници млади момчиња од Леринско се иселиле... Сите тие сега живеат и работат во Австралија, Северна и Јужна Америка, Австралија, па дури и Нов Зеланд.

Звучат оптимистички во писмата што ги испраќаат дома, но во исто време се носталгични за Македонија, копнеат по своите родни места и велат дека ќе се вратат и ќе се борат да ги ослободат...“ Во исто време „Ризоспастис“ даде и неколку примери за тоа како македонското население било принудено да мигрира. Во еден случај, едно лице со сабја ја окупирало единствената пумпа за вода во селото и одби да им обезбеди вода на сиромашните луѓе. Богатото семејство во Пателе испрати стотици селани во затворите на напуштените грчки острови. Човекот наречен Парцинас носел пиштол и секојдневно го тероризирал сиромашното население во Горничево...

Според една статија „Ризоспастис“ објавена во септември 1934 година, грчките власти интернирале двајца Македонци во затвор на Крит. Мажите биле од Лесница, село во Серескиот регион. Причината за нивната интернација; имаа испеано македонска песна на свадба. Исто така, според „Ризоспастис“ македонските регрути во грчката армија биле изложени на голем терор бидејќи зборувале македонски. Тие биле ужасно мачени за време на вежбите и биле принудени да работат. Тие исто така беа затворени и затворени за најмали прекршоци.

„Ризоспастис“ објави неколку писма напишани од Македонци во кои се опишува нивната тортура во рацете на грчките власти.

Еден човек кој го напуштил својот дом и отишол да работи во странство, напишал дека некаде во Леринско има „црна книга“ со илјадници имиња на Македонци. Грчките власти нема да дозволат овие луѓе да се вратат дома иако легално ја напуштиле татковината и легално заминале да работат во странство и на други места. Вака пишува „Ризоспастис“ за тоа „На повеќето Македонци кои легално ја напуштиле Грција и отишле да работат надвор од Грција не им било дозволено да се вратат.