Canadian Macedonian Heritage Society Canadian Macedonian Heritage Society
Станете член!
Станете член!

Источен

Берово

Berovo

Грб на Берово
Жители · Попис 2021
5.850
Стари фотографии
9
Фотографии
20

Борови шуми, планински воздух и спокојот на Малешевијата

Берово лежи високо во Малешевската Котлина, близу источната граница на Северна Македонија, каде што младата Брегалница ги собира водите од шумовитите планини. На надморска височина од приближно 800–850 метри, воздухот е посвеж отколку во вардарските долини, летата се благи, зимите вистински снежни, а Беровското Езеро му дава на градот мирен планински хоризонт.

Преглед

Преглед на градот

Запознајте го Берово.

Јасен вовед во градот, неговиот предел, луѓето, историјата и пошироката општина.

Берово лежи високо во Малешевската Котлина, близу источната граница на Северна Македонија, каде што младата Брегалница ги собира водите од шумовитите планини. На надморска височина од приближно 800–850 метри, воздухот е посвеж отколку во вардарските долини, летата се благи, зимите вистински снежни, а Беровското Езеро му дава на градот мирен планински хоризонт.

Градот добил појасни облици во османлиските векови, развивајќи се околу земјоделството, сточарството, занаетчиството и верските установи што локалните семејства решително ги бранеле. Црквата „Св. Архангел Михаил“ од 1818 година и стариот женски манастир ја чуваат таа приказна, додека Разловечкото востание од 1876 година непосредно го поврзува Берово со борбата предводена од Димитар Попгеоргиев Беровски.

Пописот од 2021 година забележал 10.890 жители во општината и 5.850 во градот. Намалувањето на населението е реалност, но беровци и натаму му даваат широчина и топлина на местото преку манастирските слави, музиката, дрворезот и трпезата богата со малешевско сирење, мед, компири, сливи и преработки од шумски плодови.

Осум села ја заокружуваат општината, од поголемите Русиново, Двориште и Ратево до помалото Мачево. Бамбурци во Ратево, акумулациониот предел кај Ратево и земјоделските заедници долж Брегалница покажуваат дека Берово најдобро се разбира како центар на еден цел малешевски начин на живот.

Берово: млазови од фонтана што се издигаат од гранитен базен пред маси на кафуле и зелени чадори за сонце.

Накратко

Корисни податоци, на едно место.

Населението на градската населба и на целата општина е прикажано одделно секогаш кога изворите го дозволуваат тоа.

Општина
Општина Берово
Население во градот
5.850
Население во општината
10.890
Година на попис
2021
Површина на општината
595 км²
Надморска височина
800 м
Напомена за надморската височина
Просек за општината; градот вообичаено се сместува нешто повисоко.
Приближно патно растојание од Скопје
161 км
Поштенски број
2330
Клима
Свежа континентална клима на планинска котлина
Спортски клубови
ФК Малеш
Култура
  • Малешевското сирење, медот, компирите и преработките од шумски плодови се силни обележја на локалната кујна.
  • Маскираниот обичај Бамбурци во Ратево е една од најпрепознатливите живи традиции во општината.
  • Двата беровски манастири остануваат важни места за богослужба, семејни посети и локален идентитет.
Преглед на населението
Во пописот од 2021 година се евидентирани 5.850 жители во градот и 10.890 во општината; 5.040 жители живееле надвор од градската населба.

Препознатлив по

Потписот на градот.

Знаменитости, вкусови, предели и обичаи што му даваат препознатливост на Берово.

  1. Беровското Езеро и Малешевските Планини
  2. Боровите шуми, чистиот воздух и свежите планински лета
  3. Малешевското сирење, медот и јадењата од компир
  4. Манастирот „Св. Архангел Михаил“

Географија

Географија

Пределот го обликува градот.

Релјефот, водите, климата и патиштата објаснуваат зошто Берово израснал токму на ова место.

Берово се наоѓа високо во Малешевската Котлина, на крајниот исток на Северна Македонија, близу границата со Бугарија. На околу 850 метри надморска височина има посвежи лета и поснежни зими од пониските долини во земјата. Над градот се издигаат шумовити падини, а горниот тек на Брегалница и нејзините притоки одводнуваат предел со пасишта, овоштарници и мали земјоделски стопанства.

Берово езеро се наоѓа на околу седум километри од градот, во подножјето на Малешевските Планини. Иако е акумулација, а не природно езеро, неговиот брег, опкружен со борови шуми, стана најпознатото место за рекреација во областа. Берово останува практичен центар на пошироката малешевска околија, поврзан со планински патишта со Пехчево, Делчево, Кочани и Струмица.

Историја

Зачуваниот текст од старата страница

Отвори го преработениот текст од старата страница

Наследениот текст го опишува Берово како древна населба со траги што допираат до неолитот. Во него се вели дека археолошките наоди упатуваат на праисториска заедница и на крајезерски населби датирани околу 3000 година пр. н. е. Потоа, првата рибарска населба изградена на колци ја сместува на местото каде што Црн Дрим истекува од Охридското Езеро. Таа географија му припаѓа на Охрид, а не на Берово, па овој дел од наследениот текст изгледа дека бил преземен од профил на друг град и не треба да се зема како доказ за Берово без независна проверка. Понатаму се наведува дека, по ширењето на христијанството кон крајот на третиот век од н. е., древните храмови биле урнати, а на нивните места биле подигнати христијански базилики; се додава дека нивни остатоци и натаму се откриваат во околината на Берово и дека антиохискиот епископ Свети Еразмо бил првиот христијански мисионер во овој крај. Свети Еразмо и опишаната археолошка средина, исто така, се поврзуваат со Охрид, што дополнително укажува на мешање на наследени содржини.

Истиот наследен текст наведува дека Берово првпат се споменува во документ од единаесеттиот век. Се повикува и на документ од шеснаесеттиот век, наречен Калиманова грамота, во кој наводно било наредено приходите од градското риболовиште да му се предадат на Зографскиот манастир, како и на предание според кое Свети Климент Охридски основал училиште во Берово. Фрагментарно се споменуваат и земјиштето и картата со наслов „Турција во Европа“, на која било прикажано Берово. На крајот се цитира хроничарот Никола Поп Стефанов, чии „Хроники“ опишуваат како на 6 јуни 1808 година, со тешка кулучка работа, бил граден сарајот на Џеладин-бег во реката. Според текстот, сарајот стоел среде Дрим и бил привлечен објект за патописците што минувале низ Берово. Бидејќи Дрим не тече низ Берово, и овие завршни детали се географски неусогласени и треба да се проверат во изворните локални записи.

Извори за профилот (13)
  1. macedonia-timeless.com/eng/cities_and_regions/cities/berovo
  2. berovo.gov.mk
  3. en.wikipedia.org/wiki/Dimitar_Popgeorgiev
  4. stat.gov.mk/pdf/2022/2.1.22.10Popis-mk-en.pdf
  5. citypopulation.de/en/northmacedonia/istocen/301__berovo
  6. berovo.gov.mk/geografska-lokatsija-i-reljef
  7. ipard.gov.mk/wp-content/uploads/2019/03/Annex-2_List-of-Mountainous-areas.pdf
  8. berovo.gov.mk/wp-content/uploads/2020/12/Strategija-za-razvoj-na-turizam-vo-Opshtina-Berovo-2019.pdf
  9. en.wikipedia.org/wiki/Ilyo_Voyvoda
  10. en.wikipedia.org/wiki/List_of_people_from_Berovo
  11. en.wikipedia.org/wiki/Nikica_Klin%C4%8Darski
  12. en.wikipedia.org/wiki/Tim%C4%8Do_Mucunski
  13. makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/en/MakStat/MakStat__Popisi__Popis2021__NaselenieVkupno__PodatociNaselenie/T1501P21.px

Занимливости

Занимливости

Детали што вреди да се запомнат.

Локални знаменитости, обичаи, јадења и историски подробности што откриваат уште еден слој од Берово.

  1. Кај изворишните текови на Брегалница

    Берово го зафаќа високиот дел на Малешевската Котлина, каде што горниот тек на Брегалница и нејзините притоки го започнуваат патот низ источна Македонија.

  2. Општина во која преовладуваат планините

    Општината го опишува поголемиот дел од своите 595 квадратни километри како ридски или планински, додека порамното обработливо земјиште ја следи долината на Брегалница.

  3. Беровското Езеро е акумулација

    Езерото југозападно од градот, обрабено со борови, е вештачка планинска акумулација што станала главниот рекреативен предел на општината.

  4. Црквата „Св. Архангел Михаил“ била осветена во 1818 година

    Изградена во ограничувачките услови на османлискиот период, црквата станала средиште на женски манастир познат по богослужбата, образованието и ткаењето.

  5. Берово и Разловечкото востание

    Беровецот Димитар Попгеоргиев Беровски бил еден од главните организатори на востанието од 1876 година, кое започнало во Разловци и станало определувачки дел од малешевската меморија.

  6. Бамбурците сè уште го посетуваат Ратево

    Зимскиот маскиран обичај ги носи костимираните Бамбурци по селските улици на Ратево и зачувува впечатлив дел од нематеријалното наследство на Малешевијата.

  7. Помал град отколку пред две децении

    Пописните податоци бележат намалување на населението во Берово од 7.002 жители во 2002 на 5.850 во 2021 година, што го одразува поширокиот демографски притисок врз источните рурални општини.

Луѓе

Познати личности

Животи поврзани со градот.

Писатели, музичари, уметници, спортисти, јавни и историски личности со јасно наведена врска со Берово.

  • Позната личност Dimitar Pop Georgiev-Berovski Berovo-born teacher and revolutionary who helped lead the Razlovci Uprising of 1876.
  • Димитар Попгеоргиев Беровски Историја

    Роден во Берово во 1840 година и трајно поврзан со револуционерната историја на градот.

    Учител, револуционер и еден од главните водачи на Разловечкото востание од 1876 година.

    Извор
  • Иљо Војвода Историја

    Роден во Берово и во текот на целиот живот поврзан со малешевската револуционерна традиција.

    Револуционерен војвода од деветнаесеттиот век, широко запаметен како Дедо Иљо Малешевски.

    Извор
  • Атанас Раздолов Книжевност и историја

    Роден во Берово во 1872 година.

    Поет, писател, печатар и револуционерен деец од доцниот османлиски период и почетокот на дваесеттиот век.

    Извор
  • Гаврил Атанасов Ликовна уметност

    Роден во Берово и работел на икони поврзани со беровскиот женски манастир.

    Иконописец од деветнаесеттиот век, чие творештво припаѓа на религиозната уметност на источна Македонија.

    Извор
  • Никица Клинчарски Спорт

    Роден во Берово во 1957 година.

    Поранешен фудбалер кој ја претставувал Југославија на олимпискиот турнир во 1980 година.

    Извор
  • Тимчо Муцунски Јавен живот

    Роден во Берово во 1989 година.

    Професор по право и политичар кој бил градоначалник, пратеник и министер во Владата.

    Извор
  • Ванчо Шонтевски Јавен живот

    Роден во Берово и вброен меѓу познатите јавни личности од градот.

    Македонски политички и јавен деец од дваесеттиот век.

    Извор

Села и манастири

Села

Пошироката општина.

Сите потврдени села и рурални населби во сегашниот општински опфат, а потоа и познатите манастири во околниот културен простор.

Вклучени се 8 села и рурални населби.

  • Будинарци Село во пределот на горна Брегалница, северозападно од Берово. Извор
  • Владимирово Едно од поголемите земјоделски села во Малешевската Котлина. Извор
  • Двориште Оддалечено планинско и погранично село источно од Берово. Извор
  • Мачево Мала рурална населба во Општина Берово. Извор
  • Митрашинци Село во понискиот дел на општината, кон долината на Брегалница. Извор
  • Ратево Село близу Беровското Езеро, познато по маскираната традиција Бамбурци. Извор
  • Русиново Најголемото село во општината, тесно поврзано со Берово преку работата, училиштето и семејниот живот. Извор
  • Смојмирово Село непосредно северно од Берово, во Малешевската Котлина. Извор

Манастири во близина

Места на траење.

Проверени манастирски места во општината или во нејзиниот непосреден културен простор.

  • Манастир „Св. Архангел Михаил“

    Берово

    Историски женски манастирски комплекс со црква осветена во 1818 година, некогаш познат по бројното сестринство, образованието и ткаењето.

    Извор

  • Манастир „Пресвета Богородица — Источен Петок (Балаклија)“

    Во близина на Берово

    Понов машки манастирски комплекс, чија изградба започнала во 1970-тите и кој денес е истакнато духовно и посетителско место.

    Извор

Стари фотографии (9)

Стари фотографии

Ретката збирка.

Вклучена е секоја зачувана стара фотографија во целосна големина, па и оригиналите што случајно биле изоставени од старата страница. Семејно зачуваните датотеки остануваат недопрени.