ТЕЛЕГРАМА НА КРАЛ КОНСТАНТИН - Part 01

ТЕЛЕГРАМА НА КРАЛ КОНСТАНТИН

12 јули 1913 година.

Генералот што командуваше со Шестата дивизија ме информира дека бугарските војници под команда на капетан жандарми се собрале во дворот на училишната куќа во Демир- Хисар над сто славни од градот, архиепископот и двајца свештеници и ги масакрирале сите. Персоналот на штабот нареди ексхумација на телата, со што кривичното дело е утврдено. Понатаму, бугарските војници ги навредувале младите девојки и ги масакрирале оние што им се спротивставувале. Протестирам во мое име до претставниците на силите и до целиот цивилизиран свет против овие гнасотии и изјавувам дека на мое големо жалење ќе се најдам должен да преминам на репресалии, за да ги инспирирам нивните автори со спасоносен страв и ги натера да размислуваат пред да извршат слични ѕверства. Бугарите ги надминаа сите ужаси што ги правеа нивните варварски орди во минатото, со што докажаа дека немаат право да бидат класифицирани меѓу цивилизираните народи.

(Потпишан) КОНСТАНТИН, Крал. (страница 300)

Извештаите што ќе ги прочитате се на оние кои биле сведоци или самите ги доживеале грчките злосторства во Кукуш.

ДОКАЗ НА ОТЕЦ ЈОСИФ РАДАНОВ, од Кукуш.

На 2 јули тој можеше јасно да види од Кукуш дека горат околните села, меѓу другите и Саламанли. Нива со пченка и купишта жнеа пченка беа запалени дури и зад грчките позиции.

Освен тоа, Грците пукаа врз жетварите кои рано наутро отидоа на работа на нивните ниви. Бегалците од соседните села почнаа да пристигнуваат на височините наречени Кара-Бунар оддалечена околу една милја и таму беа бомбардирани од артилерија.

Следниот ден (3 јули) битката се приближила до градот, но Бугарите ја задржале својата позиција. Некаде на пладне Грците почнаа да го бомбардираат Кукуш, но кога излегов ниедна куќа не беше запалена. (страница 300)

ТАТКО ЖАН ЧИКИЧЕВ.

Најдов засолниште после пладне на 3 јули кај отец Мишел и сакав да останам со него. Видов како гранати паѓаат врз сиропиталиштето на сестрите. Ја видов болницата погодена од граната. Во тоа време во градот немаше бугарски војници, иако тие беа на своите позиции пред него. Градот бил неутврден. Се чинеше дека бомбардирањето беше систематско. Тоа не може да се објасни како грешка случајна со наоѓањето на опсегот.

Четириесет гранати паднале недалеку од сиропиталиштето, а три или можеби четири куќи биле опожарени. Во овој момент го напуштив градот и побегнав со бегалците. Следната ноќ изгледаше како целата рамнина да гори.

ЗАБЕЛЕШКА.-Двајцата горенаведени сведоци беа свештеници на Католичката унијатска црква. (страница 300)

Г-дин. Ц. [името можеби не е објавено] католик жител во селото Тодораки кај Кукуш, наведува дека на 6 јули пристигнал грчкиот командант на Кукуш придружуван од триесет пешадија и осумдесет вооружени Турци. Беше врзан и оставен на целосно сонце без храна и вода од 7 часот наутро до 15 часот. Куќата му била ограбена, а заедно со сиот личен имот одземени 200 франци. Откако бил ослободен, од селаните дознал дека изгубиле 300 фунти за време на грабежот. Двајца мажи биле претепани, а дванаесет биле врзани и испратени во затвор во Солун. Жените не биле малтретирани. (страница 301)

ПЕТЕР ШАПОВ, Зарово кај Лангаза, овчар.

Тој ги носеше своите овци и кози на патот за Демир-Хисар, кога грчката коњаница ги престигна бегалците на работ на градот и почна да ги сече со сабјите лево и десно. Тие зеле 600 кози кои му припаѓале на него и на неговите двајца браќа. Еден од неговите браќа бил ранет од коњаник, а потоа починал на бугарската граница. Бугарската војска беше на половина час пешачење. Во нивна близина немало бугарски војници.

(страница 301)

МАТЕ, сопруга на Петро од Богородица, во близина на Лангаза.

Ги видов грчките коњаници кога влегоа во нашето село.

Побегнав и набрзина бев должен да оставам бебе од осумнаесет месеци во селото за да побегнам со ова што го имам со мене, тригодишно дете. Го видов нашето село во пламен. Сакам мое дете. (страница 301)

ЕЛИСАВА, сопруга на Георги од Зарово, кај Лангаза.

Сите побегнавме кога почнаа да паѓаат гранати во нашето село и безбедно стигнавме до Демир-Хисар. Потоа слушнав како луѓето велат дека доаѓа грчката коњаница. Настана паника;

децата паѓале на земја и над нив се качиле коњаници. Ги изгубив децата, освен еден што можев да го носам. Мојот сопруг имаше уште двајца со него. Не знам што стана со него и не сум го видел од тој ден. (страница 301)

МИТО КОЛЕВ, четиринаесетгодишно момче од селото Гавалијанци, кај Кукуш.

Во средата, на 2 јули, по борбите кај Кукуш, селаните побегнаа од нашето село освен неколку старци. Побегнав со останатите и стигнав до Килиндир. Во четвртокот се вратив три часа пешачење до нашето село за да ги соберам нашите ѕверови и да ја најдам мајка ми. Ја најдов и одев по патот назад за Килиндир со други. Кога го напуштавме нашето село, видов грчки коњаник во униформа на коњ. Тој пукаше со пушката кон мене и промаши. Се фрлив на патот, преправајќи се дека сум мртов.

Потоа ја застрела мајка ми во градите и ја слушнав како вели додека падна покрај мене: „Мито, дали си жив? и тоа беше последниот збор што таа го кажа. Друго момче дошло и побегнало, кога видело што се случило. Војникот го гонел, пукал во него, а потоа го убил со меч без да се симне. Тогаш видов мало инвалидно девојче по име Ката Гошева, кое се криеше пред нас во провалија. Војникот тргнал по неа, но не знам дали ја убил. Потоа се врати, помина покрај нас и се сретна со други коњаници. Потоа дојде извесен мелничар од селото по име Калиу, кој знаеше и грчки и бугарски, и ме крена.

Мелничарот имал пушка Маузер. Се скри во клисурата кога виде дека двајцата војници брзаат да се вратат назад, а јас се сокрив во сено. Ги слушнав копитата на коњите како одат кон мелничарот. Разговараа и претпоставувам дека мора да се предаде. Потоа се врати таму каде што бев и мелничарот рече:

„Мито, Мито, излези или коњаницата ќе те убие“. Така излегов.

И двајцата отидовме во училишната куќа каде најдовме други грчки војници. Бев сосема сигурен дека се Грци бидејќи ја препознав униформата.

Понекогаш доаѓаа во нашето село пред да избие војната. Го испрашаа мелничарот на грчки и напишаа нешто и му го дадоа.

Мелничарот потоа рече: „Ајде да одиме во мелницата. Од селото е на петнаесетина минути“. Таму останавме еден час. Во меѓувреме, од друга насока излегоа уште тројца грчки војници.

Мелничарот отишол да ги пречека и им го покажал своето парче хартија. Мелничарот ми рече да соберам слама, а тој го направи истото. Војниците го запалиле за да ја изгорат воденицата.

[Во одговор на прашање, Мито објасни дека воденицата не била лична сопственост на мелничарот. Припаѓал на селската заедница, која го вработила.] Мелничарот му го одзел душекот на коњот, кој бил кај воденицата. Војниците потоа не оставија и отидоа во селото. Го следевме и мелничарот ми рече: „Подобро да побараме од нив уште едно парче хартија за да не пуштат да одиме во Солун“.

Тогаш некои чаури што беа оставени почнаа да експлодираат во мелницата. Ова доведе до галоп други војници. Тие пукаа врз нас. Мелничарот им рекол нешто на грчки, им ја покажал хартијата и тие разговарале. Ги видов како ме гледаат. Тогаш еден од нив го извадил револверот и пукал. Топката ми помина низ облеката без да ме повреди. Паднав, преправајќи се дека сум мртов. Повторно пукаше и овој пат топката влезе во мојот грб и излезе кај моите гради. Потоа, уште на коњ, ме удри со сабја по рамо и истиот удар ми го рани прстот.

[Мито легна и покажа како точно се случило. Тој сè уште ги имаше лузните од сите овие рани. Позицијата беше сосема можна.] Од мојата уста течеше крв. Се криев во пченката цел ден и видов дека селото се запали на три места. Коњаницата потоа се собра и потоа тргна. Имав болки, но успеав да заминам. На пат сретнав двајца соседи и едниот ме однесе во својата количка до Дојран. Таму го запознав татко ми и ми ги облекоа раните во воената болница. Побегнавме низ планините, а мене ме однесоа во болницата во Софија. (страници 301 и 302)

ВЛАДИМИР ГЕОРГИЕВ од Драгомирци, кај Кукуш.

Го напуштив селото кога почна војната и потоа се вратив да најдам дел од мојот имот. Ја видов грчката коњаница, можеби цел полк од нив. Во нашето село имаше десет со офицери.

Успеав да се сокријам во некои трски кај селото. Видов како Кавалијанци гори. Околу 2 часот поминале осум коњаници и ја запалиле воденицата. Потоа отишле во селото да го завршат горењето. Го видов и нашето село Драгомирци како гори, и слушнав два-три истрели. Кон 6 часот побегнав и на пат го сретнав Мито Ко1ев, кој беше ранет и едвај оди. Мито рече дека не може да вози, па нема корист да му го понудам мојот ѕвер. Го оставив и продолжив понатаму. (страница 302)

ХРИСТО АНДОНОВ, од Гавалијанци.

Бил претепан од грчките војници. Ја видел мајката на Мито Ко1ев во близина на грчките коњаници и претпоставува дека таа сигурно била убиена. Тој не виде што се случи многу јасно бидејќи беше на значително растојание. Тој го видел момчето по име Георги Тасев убиено со удар на сабја од војник кој бил еден од петтемина. Некаде подалеку Ката Гошева, куцата девојка, беше убиена со меч. Ова тој го виде сосема јасно. Тој во тоа време бил скриен во клисурата.

ЗАБЕЛЕШКА.-Овие двајца сведоци беа во толпа бегалци кај Самаков. Поминувајќи низ пазарот, се распрашавме дали има некој од селото Гавалијанци. Тие излегоа напред и ги раскажаа горенаведените приказни кога беа прашани да објаснат што се случило со нив по битката кај Кукуш. (страница 302)

Земја на тагата

15 декември 1915 година Сè е во пепел и урнатини, сè е опустошено. Зачувани се само малите бели црквички, заедно со малите воденици на бреговите на потоците: тие лесно се гледаат од врвовите на ридовите.

Грчките војски маршираа овде, уништувајќи сè на патот. Не знам што правеле во другите делови на Македонија други народи кои ја освојувале еден по друг: Турци, Бугари, Срби.

Веројатно истото, но овде, во регионот на Кукуш, тоа го направија Грците. Можеш да поминеш од село до село без да сретнеш жива душа, освен овчарите и нивните стада. Можеби тоа е село таму во далечината? Не, сето тоа е залудно! Тоа не е ништо друго освен урнатини. Мизерните колиби се срушени.

Ништо не се гледа освен поцрнетите ѕидови обраснати со плевел. Ништо. Никој. Само одвреме-навреме некој зајак трча низ полето, брз како молња во пустината; едвај птица мафта со крилјата додека го започнува својот лет, а потоа сè е повторно тивко и неподвижно, под ведрото сонце во блескавата сина светлина на декември. Водата е толку чиста што коњите тешко можат да престанат да пијат од неа. Тие пијат жедни од секој мал поток покрај кој поминуваме. Околу нас се протегаат полиња што може да се обработат, но на повидок нема бразди.

Оние што го одгледувале се или убиени или протерани.

Македонија може да биде житница на Балканот. Ова е заклучокот што треба да се донесе откако ќе се видат тие многубројни воденици и богати црквички.

Поручник В. Лебедев, En Macedoine avec l’armee Francaise.

Impressions d’un officier Russe. Traduit du Russe par Paul Trogan Le Correspondant, 88 anee, 10 Septembre 1916, Paris, 1916, p.p.

842-849.

Г-дин. Г., католички жител на Кукуш, интервјуиран во Солун, ја даде следната изјава:

„Откако избегав од Кукуш, пристигнав во Акангели со неколку илјади бегалци од сите околни села. Блиску е до станицата Дојран. Помеѓу два и три попладне. во неделата попладне (6 јули) пристигна грчката коњаница, веројатно 300 од нив, со офицери. Жителите излегоа да ги пречекаат со бели знамиња и свештеникот на чело. На околу 120 луѓе од селото им било кажано да се грижат за коњичките коњи. Овие луѓе исчезнаа и следниот ден не можеше да се најде трага од нив. Таа вечер жените, и староседелците и бегалците, беа сите навредувани, често постојано. Војниците ограбувале и убивале, но би поштедиле човечки живот за околу пет пијасти. Веројатно се убиени педесет жители на Акангели. Јас и уште еден човек бевме врзани од коњаницата. Ми беа одземени шест пијасти и еден часовник и мојот живот беше поштеден, но мојот придружник беше убиен покрај мене. Жените и девојките ги соблекувале и барале да најдат пари. Јас самиот видов многу случаи на прекршување. Тоа се правеше повеќе или помалку јавно, понекогаш по куќите, но понекогаш на нивите и на патиштата. Го видов селото изгорено и бев сведок на уште еден случај на убиство на селанец“.

Како одговор на прашањата тој изјави дека ги видел телата на педесетте жители откако биле убиени. Некои беа застрелани, а некои беа со бајонет. Повторно, како одговор на прашање, тој бил сигурен дека нема конфликт во населбата и не се пукало, но на селаните им било кажано да ги соберат пушките и да ги предадат. Тие го направија тоа и еден случајно излета во рацете на полицаец кој го кршеше. Тој бил ранет, а војниците веднаш убиле момче кое стоело во близина. Турците се придружија со Грците во грабежот, а исто така и пешадијата, која пристигна следниот ден. (страница 303)

ГЕОРГИ ЧАРИСАНОВ, од Село-Сурлево.

Се засолнил во Акангели. Ескадрила од грчка коњаница пристигна во неделата попладне, ги собра бегалците и побара оружје, велејќи им да не се плашат. Потоа почнале да тепаат и ограбуваат. Во грабежот помогнале Турците кои ги следеле. Во понеделникот, грчката пешадија дојде и се придружи во опустошувањето на селото. Секој што даваше отпор беше убиен. Настана општа паника и побегнаа сите кои можеа. Во местото имаше бегалци од петнаесетина села. Војниците цело време ги навредувале жените, дури и малите деца. Војниците во неделата навечер кружеле од куќа до куќа и им наредиле на луѓето да ги отворат вратите. Со себе имаа родум од селото за да им дадат доверба на луѓето. Жените биле барани за пари.

Околу сто луѓе беа одведени да се грижат за коњите на коњаницата и тие исчезнаа. Во понеделникот селото било опожарено. Сосема доброволно се предадовме на коњаницата и ги дочекавме, и предадовме околу сто пушки. Немаше оправдување за она што го направија војниците. (страница 303)

МИТО ИЛИЕВ, месар на Акангели.

Бев таму кога грчката војска пристигна во неделата попладне кон четири часот. Пресметувајќи од денот на Свети Петар, тоа мора да било 6 јули. Селото било исполнето со бегалци од областа Кукуш, можеби вкупно 4.000. Луѓето излегоа да ја пречекаат коњаницата по секој од трите патишта. Ги имаше околу 400. Направивме бело знаме и ги покажавме грчките бои.

Сè одеше тивко на почетокот. Командантот го побарал градоначалникот и на турски се распрашал дали ќе се предаде и ќе се откаже од оружјето на селото. Ги зедовме нашите пушки (обично стари Мартини) и ги натрупавме на количка. Војниците повикаа леб и сирење кои беа изнесени. Потоа рекоа: „Кој е овде месарот, да ни убие овци“. Бев избран и војниците отидоа со мене да донесат и да убијат триесет овци. Во меѓувреме војниците почнаа да бараат пари од сите. Видов млад човек, бегалец од друго село, чие име не го знам, убиен со меч бидејќи немал ништо. Ми кажаа дека едно момче од петнаесет години било убиено околу ова време, но не го видело. Народот сега беше собран на плоштадот во селото и беше кажано да седнат.

На ова бев сведок. Дојде грчката команда и праша: „Од каде доаѓаат сите овие луѓе? Потоа ги одделил Акангелите од останатите на бројката од околу шеесет и ги испратил во едно дрво наречено Чулак. Ништо повеќе не се слушна за нив.

Продолжив да ги готвам овците. Тогаш војниците почнаа да ги прекршуваат сите жени. Слушнав плач што траеше цела ноќ, особено околу 11 часот. Војниците не биле пијани, а со себе имале и офицери. Останав цела блиску до мојата рерна и ги видов двете снаи на Стован Поповали како пред мене се прекршуваат од тројца војници на неколку чекори. Следното утро, кога разговаравме во селото, слушнав за многу други прекршоци. Во понеделникот пристигна грчката пешадија, ме фати и ми рече да ги водам до Дурбали. Ги одведов таму и како што тргнав од Акангели почна да пламнува. Слушнав плач и истрели од пушка на сите раце. Кога стигнав до Дурбали побегнав во Атли, оддалечен половина час, и се сокрив во куќата на мојот партнер Садук, Турчин. Го испратив Садук да види што е со мојата сопруга и семејството. Се врати и рече дека сите ги убиваат во селото, дека видел многу трупови, дека мојата куќа не е изгорена, туку пред неа има три мртви тела.

Садук ме советуваше да бегам, и јас го направив тоа. Турците во нашето село (Акангели) добро се однесуваа, но странци од други турски села дојдоа и се придружија во грабежот.

Како одговор на прашањата, сведокот изјави дека службеник бил случајно ранет во раката додека го прегледал еден од револверите што биле предадени. Ова го видел лично, но негираше дека го објаснува убиството на младиот човек кој прв бил убиен со меч. Тоа се случи на некое растојание. (страница

303, 304)

СТОЈАН СТОЈЕВ, 18 години, од Акангели.

Овој сведок, во Дубница, како одговор на прашање упатено до групата бегалци, дали некој од присутните дошол од ова село или поминал низ него во текот на летот, накратко ја раскажал речиси истата приказна како и последниот сведок, вклучително и деталите за разговорот меѓу командантот и градоначалникот.

Грабежот, како што рече, започнал додека се собирале рацете.

Случајно пукнала пушка, а еден офицер бил ранет додека грчкиот војник ја празнел. Ова го виде од далечина од околу четириесет метри. Тогаш коњаницата ги извади мечовите и загинаа некои луѓе, секако двајца млади. Во овој момент тој се сокри и виде малку повеќе. Од негов пријател, младинец, кој истрчал излезе од куќата на Дине Попов, слушнал дека неговата сопруга ја навредуваат. Потоа побегнал во турско село.

(страница 304)

АНАСТАСИЈА ПАВЛОВА, вдовица од Гевгелија.

Непосредно пред избувнувањето на втората [балканска] војна, престојував со ќерка ми, учителка во селото Боиница. Дојде една грчка госпоѓа од Солун и им подели пари и униформи на Турците од тоа место шест-осум дена пред избувнувањето на втората војна. Таа ги повикала и Бугарите [македонските парохијани на Егзархиската црква] од селото и им рекла дека не смеат да замислуваат дека ова село ќе и припадне на Бугарија.

Таа го повикала бугарскиот свештеник [егзархиски свештеник] и го прашала дали ќе стане Грк. Тој одговори „сите сме Бугари [Македонци кои припаѓаат на Егзархиската црква] и Бугари [Македонци кои припаѓаат на Егзархиската црква] ќе останеме“. Имаше некои грчки офицери со оваа госпоѓа кои го фатија свештеникот за брада. Тогаш на луѓето што стоеја, околу педесет, им ги врзаа рацете зад грб и беа тепани од војниците.

Им било кажано дека мора да потпишат писмена изјава дека ќе станат Грци. Кога одбија да го направат тоа, сите беа однесени во Солун. Кога ги немаше мажите, војниците почнаа да ги навредуваат жените од местото, тројца војници обично на една девојка. [Таа именуваше неколку случаи на кои била сведок.] Војниците навреме дојдоа во мојата куќа и ме прашаа каде е ќерка ми. Реков дека е болна и дека мора да оди во Гевгели. Тие инсистираа да ја донесам кај нив. Грчкиот учител од селото, Христо Попаров, кој бил со војниците, бил најнавредлив од сите.

Ми се заканија дека ќе ме убијат ако не ја произведувам.

Војниците потоа влегоа во собата и ме претепаа со кундаците од пушките и јас паднав. „Сега“, рекоа тие, „тие им припаѓаш на Грците, твојата куќа и се што е во неа“, и тие ја ограбија куќата. Потоа дојдоа шеснаесет војници и повторно ја повикаа ќерка ми, а бидејќи не ја најдоа, ме искористија мене. Бев затворен во сопствената куќа и никогаш не останав сам. Четири дена пред војната ми дозволија со двајца војници да одам со железница во Гевгели за да ја донесам ќерка ми. Таа навистина беше во селото Џавато. Во Гевгели, војниците ми дадоа дозвола да одам сам во селото да ја донесам. Надвор од селото сретнав пет грчки војници, кои ме поздравија цивилизирано и побараа веста. Одеднаш пукаа со пушка и викнаа: „Застани, старица“.

Потоа испукаа шест куршуми за да ме исплашат. Побрзав и влегов во селото непосредно пред војниците. Ми ги врзаа рацете, почнаа да ме тепаат, ме соблекоа и ме фрлија на земја.

Некои српски војници беа во селото и се мешаа со Грците и ми го спасија животот. Ќерка ми беше скриена во селото и виде што се случува со мене и излезе да истрча да се откаже, за да ја спаси мајка си. Таа одржа говор пред војниците и рече: „Браќа, кога работевме толку долго заедно како сојузници, зошто ја убивате мајка ми? Војниците само одговориле дека и неа ќе ја убијат. Потоа им го покажав пасошот што ми беше даден во Боиница. Не можам да читам грчки и не знаев што има на него.

Се чини дека она што беше напишано таму беше „Ова е мајка која треба да оди да ја најде својата ќерка и да ни ја врати назад кај нас“. Грчките војници тогаш видоа дека се бараше мојата ќерка, а не јас, а ќерка ми извика: „Сега се изгубив“. Војниците ми понудија избор да останам во селото или да одам со ќерка ми во Гевгели. Се молев да не остават сами заедно каде што бевме до сабајле и на тоа се согласија. Ноќта побегнав со ќерка ми, која се маскираше во машка облека, на место оддалечено два часа, кое беше окупирано од бугарски војници. Потоа отидов сам во Гевгели и веднаш потоа избувна втората војна.

Бугарите го зазеле градот и потоа се повлекле од него, а Грците влегле во него. Во моментот кога влегоа, почнаа да убиваат луѓе неселективно на улица. Еден човек по име Антон Бахарџи беше убиен пред мои очи. Видов и една Гркинка по име Хелена како уби богат Бугарин [Македонец кој припаѓа на Егзархиската црква] по име Хаџи Тано со својот револвер.

Друг, чие име не знам, бил ранет од војник. Следеше паника во градот и општ лет. Надвор од градот сретнав голем број грчки војници кои со себе имаа шеснаесет бугарски [македонски припадници на Егзархиската црква] девојки како свои затвореници. Сите плачеа, неколку беа соблечени, а некои беа облеани во крв. Војниците беа толку многу зафатени со овие девојки што не ни се мешаа и ни дозволија да избегаме покрај нив. Кога го преминавме мостот на Вардар, видовме оставени мали деца и едно девојче кое лежи како мртво на земја.

Коњаницата доаѓаше зад нас. Немаше време да се помогне. Се водеше долга битка и можевме да го слушнеме топот, но никој не пукаше врз нас. Осум дена бегавме во Бугарија и многумина загинаа по пат. Бугарските војници ни дадоа леб. Ја најдов ќерка ми кај Самаков. Утеха ми е што и ја спасив честа.

(страници 304, 305)

АТАНАС ИВАНОВ, од Киртчево, кај Демир-Хисар.

Нашето село е чисто бугарско [македонското припаѓање на Егзархиската црква] и се состои од 190 куќи. Јас сум овчар и ги чувам овците од селото. Кога се приближи грчката војска, повеќето од другите селани побегнаа, но јас задоцнив и останав да видам дека моето семејство безбедно избегало. На 16 јули, додека жена ми ги собираше своите работи, пристигнаа грчките војници. Некои од нив рекоа на една млада жена, наша роднина, која беше пред куќата, да оди да им најде леб. Нејзиниот сопруг веќе бил запленет. Отидов да ја барам. Најдов чувар со фиксиран бајонет пред нејзината куќа. Побрзав покрај него и открив дека штотуку ја навредил војник, додека друг стоел над неа со својот бајонет, а потоа и вториот војник ја навредувал.

Таа имаше бебе [родила] пред само три дена. Потоа се сретнав со Пениу Пенев, кој ми рече: „Можеш да зборуваш грчки. Сите наши сопруги се прекршуваат; дојди и разговарај со војниците“.

Влегов во дворот на една куќа и видов три жени на земја кои ги малтретираа. Еден е ранет во ногата, а друг во раката. [Ги зедовме имињата, но не гледаме предмет во нивното објавување.] Ова беше околу три часот по полноќ. Многу други жени беа таму и плачеа. Потоа излегов во страв и кога отидов малку, видов дека селото гори. Запознав жена која се обидуваше да го изгаси огнот со вода. Војниците дојдоа и ја прекршија. Видов шест војници како се обидуваат да навредат млада девојка. Уште еден војник протестираше, но тие му се заканија со бајонети. Тогаш еден наредник му рече на овој човек да престане да се меша и му нареди да ме уапси и да ме одведе кај полицајците, кои беа на половина час оддалеченост од селото. [Во одговор на прашањата, сведокот изјави дека двајца офицери на коњаница биле во селото, но не биле во дворот, каде што се случувале повеќето прекршоци. Меѓутоа, меѓу пешадијата во селото имаше и подофицери.] Кога стигнав во логорот и ме изведоа пред офицерите, офицерите рекоа:

„Однесете го и фрлете го во пламенот“. На враќање кон селото сретнав уште девет селани и ги видов сите убиени со бајонетот.