ТЕЛЕГРАМА НА КРАЛ КОНСТАНТИН - Part 02

Нивните имиња се Иван Михаилов, Ангел Дуров, Павло Живантиков, Илио Пилиув, Пениу Пенев, Пениу Христев, Атанас Белцов, Тодор Канџилов, Гафио Деметрев. Во моментот избегав велејќи дека сум Грк, кога војниците прашаа: „Какви суштества се овие? Можам да зборувам малку грчки. Во самракот успеав да побегнам. Пукаа, но ме пропуштија. Не знам ништо што се случи со мојата сопруга, но моите деца се спасени. (страници 305, 306)

ВИДЕНА ЖЕНА ОД ИЏИЛАР, кај Кукуш, во Солун. Името е потиснато.

Сè во нашето село беше ограбено и запалено, вклучително и училиштето и црквата. Сето тоа го правеле грчки војници на редовната армија. Жителите главно исчезнале. Војниците постојано испраќаа селани да ги снабдуваат со овци. Четворица одеа и никогаш не се враќаа, и така на кратки интервали додека ретко кој остана. „Што да правам сега? Не ми останува ништо друго освен облеката што ја носам“. (страница 306)

АНТОН МИХАИЛОВ И ДЕМЕТРИ ГЕОРГИЕВ, Германец, кај Демир-Хисар.

На 5 јули (сабота) отидовме на пазар во Демир-Хисар. Во моментов настанала паника. Сите велеа дека доаѓа грчката коњаница. Се качивме на висина од која се гледаше рамнината.

Не можевме да видиме коњаница, туку многу бегалци кои доаѓаат од другата насока, од Баракли Џумаја. Германските Грци, кога градот бил расчистен, почнале да ги ограбуваат бугарските дуќани. Тие [Грците] се вооружија и им поделија оружје на Турците. Во градината на доктор Христотелес ги најдовме телата на двајца бугарски војници. Сите бегалци кои ги сретнавме од земјата рекоа дека Грците насекаде убиваат и палат; па се вративме во нашето село кое сè уште беше недопрено, ги собравме работите и побегнавме.

Некои од селаните, сепак, останале на германски јазик. Неколку дена откако тргнавме, Грците и Турците пристигнаа заедно и почнаа да ограбуваат, палат и убиваат. Веруваме дека биле убиени 180 мажи, жени и деца. Герман имаше 100 куќи, а остана околу половина од населението. Слушнавме за судбината на другите од еден млад човек по име Демитри Георгиев [да не се меша со нашиот истоимеен сведок], кој ни кажа дека народот бил собран од Грците и Турците, мажите во црквата и жените во куќата на Папа Георги. Некои од мажите се обиделе да побегнат од црквата, но сите биле застрелани одеднаш. Ова беше сигнал за масакрот. Мажите прво биле претресени и ограбени, а потоа убиени. Младиот Деметри скокна од прозорецот на црквата и имаше добра смисла да легне како мртов кога беше пукано во него. Ни кажа дека од Атина пристигнале некои востаници (андарти) кои организирале се. Има само уште еден преживеан од масакрот, имено, Папа Георги.

ЗАБЕЛЕШКА. Направивме еднообразно правило за одбивање да им дозволиме на сведоците да ни даваат какви било информации од втора рака, но во овој случај, бидејќи наводниот масакр беше толку целосен, околностите изгледаа исклучителни. (страница 306)

АНТОН СОТИРОВ, свештеник од селото Календра кај Серес, изјавил дека грчките редовни и Турците дошле и ги запалиле бугарските [македонските припадници на Егзархиската црква] куќи во нивното село и убиле еден старец, единствениот од жителите што останал. зад себе. Ова го виде од малку далечина.

(страница 307)

ГЕОРГИ ДИМИТРИЕВ, од Дреново кај Серес, изјави дека неговото село било запалено од грчката пешадија во вторник околу пладне. Тој видел една старица по име Хелена Темелкова, на возраст од околу 80 години, застрелана, а потоа обезглавена од грчки војник. Тој бил скриен зад некои камења на издигната земја и набргу потоа успеал да побегне. Го видел селото запалено од Грците. (страница 307)

Г-дин. V. Видено во Солун. Името е потиснато. Бил заробен од Грците во Панчерово. Добро зборува грчки и се преправал дека е Грк и бил пуштен. Тој видел убиени тројца мажи од селото, најверојатно од мотиви за грабеж. Нивните имиња беа Ангел Михаил, Атанас Батето и синот на вториот. Атанас имал 21 фунта. Селаните од ова село излегле да ги пречекаат војниците со бело знаме. Ова се случи на 23 јули. Единаесет затвореници, кои беа фатени во исто време со него, беа убиени на ридот во преминот Кресна. Тоа беа вооружени луѓе. (страница 307)

НИКОЛА ТЕМЕЛКОВ, Мелник, порано учител, сега трговец.

Помеѓу 11 јули и 16 јули минатата година, сите Бугари [македонски припадници на Егзархиската црква] жители на Мелничкиот округ побегнаа во Стара Бугарија, а тој отиде со нив, но неодамна го посети Мелник. Во селото Склава, додека поминувал низ него, сите жени биле собрани од грчките војници во куќата на Мито Константинов, а жените биле поделени на триесет војници. Една девојка од осумнаесет години по име Маца Антон Манчева остро се спротивставила и понудила пари во износ од 60 фунти. Грците и ги одзеле парите и сепак се обиделе да ја навредат. Таа дала отпор и била убиена.

Мелник не е опожарен, со исклучок на офицерскиот клуб, хотелот и поштата. Грчките куќи [македонските припаѓаат на Патријаршијата] се празни, а мебелот го нема. Татко му и мајка му останале во градот и му ја раскажале својата приказна.

Грците им рекоа: „Не сакаме да живеат мечки во нашата земја.

Ние сакаме мажи“. Под „мечки“ мислеа на Бугарите.

Полицајците одзеле се што му припаѓа на сведокот со изговор дека побегнал. Побарале производи што му припаѓале на неговиот татко во износ од 18 наполеони. Потоа го изнесоа на неговата фарма во Орман-Чифлик и му се заканија со смрт. Тој платил £ 180 за својот живот и бил вратен во Мелник. Сето тоа го правеа службениците. Тие земале количества пченица, ориз и јачмен од фармата на неговиот татко, а исто така и биволите.

Дадена е наредба се и секого да се исчистат од Мелник и да се оди во Демир-Хисар, а владата за ова патување на грчките жители им ставила на располагање и автомобили и вагони. Тие што не сакаа да одат беа тепани. Ова му го поврза татко му.

Неговиот татко, старец, оттогаш починал од исцрпеност и ментална грижа.

ЗАБЕЛЕШКА: Во писмата што следат, многу војници пишуваат за „Бугарите“ во Македонија. Само сакам да го потсетам читателот дека во Македонија во 1913 година немало цивилни Бугари (надвор од бугарските владини функционери).

Секој што не знаеше да зборува грчки или турски се претпоставуваше дека е Бугарин.

Следниве се ИЗВАДОЦИ ОД ПИСМАТА НА ГРЧКИТЕ ВОЈНИЦИ пронајдени во поштата на деветнаесеттиот полк на грчката седма дивизија, заробен од Бугарите [Македонците поврзани со Егзархиската црква] во регионот на Разлог.

Писмо 1 РОДОП, 11 јули 1913 година.

Оваа војна беше многу болна. Ги запаливме сите села напуштени од Бугарите [Македонците поврзани со Егзархиската црква]. Тие ги палат грчките села [македонските села поврзани со Патријаршиската црква] а ние бугарските [македонските села поврзани со егзархиската црква]. Тие масакрираат, ние масакрираме и против сите оние од тој нечесен народ, кои паднаа во нашите раце, пушката Манлихер си ја заврши работата. Од 1.200 затвореници што ги зедовме во Нигрита, само четириесет и еден останаа во затворите, а секаде каде што бевме не оставивме ниту еден корен од оваа раса.

Те прегрнувам нежно, исто така брат ти и жена ти, СПИЛИОТОПУЛОС ФИЛИПОС.

Писмо 2 Г-дин Панаги Левенти, Доктор Аливерион Евбеја.

Во прилог го приложувам и писмото со честитка од мојот командант г-дин Контогири во кое ја пофалува мојата ескадрила која по повод краткиот престој од неколку дена на нашата дивизија доби наредба во пет часот да маршира. северно од Серес. За време на маршот се тепавме со бугарските комити (македонски револуционери) кои ги растеравме, откако халата уби најголемиот дел. Ги запаливме двете села Дутлии и Баница [Баница], домовите на застрашувачките комитаџии и поминавме сè низ огнот, поштедувајќи ги само жените, децата, старците и црквите. Сето тоа беше направено без сожалување и милост, погубено со сурово срце и со уште посурова осуда.

Мерокостеница, 12 јули 1913 година.

Станиците на Армијата.

Љубов кон тебе и кон другите.

(потписот не може да се чита)

Наредник.

Писмо 3 Г-дин Сотир Панајону, во селото Вициано, парохија lthicou Трикала де Тесалија.

Реката Несто, 12 јули 1913 година.

Овде во Вронду (Броди) зедов пет Бугари [Македонци поврзани со Егзархиската црква] и една девојка од Серес. Ги затворивме во затвор и ги задржавме таму. Девојката е убиена, а настрадале и Бугарите [Македонците поврзани со Егзархиската црква]. Им ги избравме очите додека се уште беа живи.

Со љубов:

КОСТИ.

Писмо 4 Бугарска граница, 11 јули 1913 година.