ДОЖИВОТНА ЈАМКА 83

ДОЖИВОТНА ЈАМКА 83

— Кукавица, ќе ти кажам кукавица, ако ме најдеш некој ден испружен пред врата!

- Тешко нанародот вакви како тебе ако го чуваат од разбој- НИЦИ.

Раде се навреди, но ништо не рече. Сакаше да и рече на мајка му да имјави на работниците денеска да одмараат, да си одат дома, но не се решаваше. Кој ќе ја трпи после. Цел ден има да му зборува.

Ќе се кара со него. Како-така, некако ќе издржи иденеска, па ќе ви- дишто понатаму.

--Стави нешто за јадење, -И рече на мајка му, со незадоволен глас. Потоа брзо се подготви, го зеде јадењето и излезе.

Мајка му Стефка долго гледаше по него. Ја загрижи целата оваа работа во врска со синот. Не е наспан - се обиде да се поуспо-кои ипочна да суредува во куќата.

Одејќи конградбата, Раде стануваше се понервозен... Смета-ше дека чичко му, можеби не со лоша намера, но за него ја беше од-брал најнеблагодарната работа. Како може да се остане здрав во паметот ако постојано се расправаш со луѓе кои излегле од нор-малното живеење. И по начинот на живеењето и по однесувањето кон се и секого. Кон здравјето на другиот, па и нивното сопствено.

Кон имотот на другиот. Кон најсветото - животот на другиот. И сопствениот. И сега тој, Раде, израстен во дом со чесни, хумани лу- ѓе, постојано се малтретира со сите тие отпадници на општеството.

Co нивните престапи. Со нивните трауми и рани. И, со нивните зло-сторства... На крајот, и со нивните закани по неговото здравје и по неговиот живот... Не беше сигурен уште колку ќе може сето тоа да го издржи... A да се жали, ja бара друга работа, ќе испадне неблаго-дарен... Незадоволен. Сега уште повеќе со куќата што ја гради, со кредитите што се обврза...

Вечерта, кога одеше на работа, на многу места ce обврнува-

84 Драгица Hajuecka ше наназад. My ce присторуваше дека некој со бесшумни чекори оди по него. Го следи. Во еден момент некој протрча крај него. Раде веднаш се фатиза пиштолот. Минувачот само си претрчувал преку улицата. Го здогледа на другиот крај на улицата.

..Што се случува тоа со него?

Му требаше доста време да се среди, откако влезе во својата канцеларија. Кога му го донесоа првиот затвореник на сослушува- ње, на милиционерот што го приведе му рече да остане во канцела- ријата. Тој малку зачудено го погледна. Но, остана да стои покрај вратата. Затвореникот не беше од агресивните, но што знаеш. За ниту еден од нив не си сигурен кога може да те изненади. За сите што ги испрашуваше вечерта бараше придружбата да остане, а за еден од нив побара зајакнување.

Тоа се повторуваше и следните денови. Кога остануваше со-сем сам BO канцеларијата, пиштолот го држеше до себе, Ha помош-ната масичка, кај што стоеше телефонот. Toa не остана незабеле- жано. Еден од колегите, кога наврати, му рече иронично:

- Штотитреба оваа будалштина! -и покажа кон пиштолот.

- Неетвојаработа! -грубо му одговори Раде.

На крајот од месецот го повика началникот. Раде отиде кај него пред да замине на градбата. Беше многу вознемирен. Што са-ка од него... Како што беше известен, треба да биде кај него пред да почне попладневната смена.

Влезе кај началникот. Тој извесно време изгледаше дека ба-ра зборови како да го почне разговорот. Раде му помогна.

--Сте ме барале. - рече.

— Да,ништо посебно. Па и не сме се виделе...

- Занекој конкретен случај да He се интересирате?

Во моментот кога го рече тоа, Раде сфати дека згреши. Да не го потсети самиот тој за Милана, ако Грајан My го споменал.

— Немаништопосебно. Туку, си мислев од поодамна, ова твое ДОЖИВОТНА ЈАМКА 85 работење само BO ноќните смени да HE TH дојде пренапорно...

Здравјето на никого од нас не е од челик, - зборуваше полека, спо- којно, началникот.

- Принуден сум натоа, - рече Раде и воздивна.

- Позната ми е целата твоја ситуација, но да бараше некое друго решение. Кога си на работа претпладне - на градбата некој друг да те замени. Инаку, вака ако продолжиш, ако си го нарушиш здравјето, не само тука што не ќе можеш да си ја вршиш работата туку икуќата нема да можеш да ja Ддоправиш. Mu делуваш претера- HO изморен.

Раде се збуни. Се уплаши некој од колегите да не зборувал против него пред началникот.

- Дане имате забелешки BO врска co работата? --брзо праша.

- Не, немам. Повеќе се грижам за твоето здравје, —300pyBa- ше сталожено началникот, но на Раде тоа не му звучеше уверливо.

Началникот стана. Тоа беше знак за Раде дека разговорот е завршен. Се поздрави и излезе. Дали некој го наклеветил или сам началникот дошол до некој својзаклучок, Раде не знаеше. Ho нека-ко, како во целиот овој разговор да се крие незадоволство кај не-го... Не му се веруваше дека толку е загрижен за неговото здравје.

Како и да е, Раде се чувствуваше непријатно. Не се уплаши за ра-ботното место. Барем се додека чичко му е на оние позиции. Но, не би сакал ништо негативно да дојде до ушите на чичко му воврска со неговата работа. Пред да влезе во својата канцеларија, се сретна со Трајан.

Уште тој ми е кусо - си помисли. Но, како и обично, Грајан одвај се поздрави и брзо си влезе во својата канцеларија.

Можеби е од него некое масло. Не можеш да знаеш кој ти мисли добро, а за лошо - сите со ред. Кој знае колку му завидуваат за куќата што ја гради и каде, на кое место ја гради. Таа куќа му го загорчи животот. Taka извесно време се мачеше со разни претпо- ставки. Изнервиран, со брзи чекори повторно се упати кон канце-

86 Драгица Hajuecka ларијата Ha началникот. Пред да слушне одобрување дали да влезе кај него, нагло ја отвори вратата. Се сретна лице в лице со изнена-дениот началник. Тој направи неколку чекори кон работната маса.

И Раде истотака неколку KOH него.

- Повели, Раде, - збунето рече началникот, малку отсечно, дури како солутина вогласот.

Тоа уште повеќе го изнервира Раде.

- Јас не сум навикнат со мене да се разговара со затворени карти! -рече тој.

По тонот на гласот и по изразот на лицето на Раде, начални-кот сфати дека мора да разговара смирено со него. Му делуваше толку надвор од контрола, што можеше се да се очекува.

- Навистина мие кривоако погрешно ме разбра. Ајде седни тука да се напиеме по едно кафе. Ти си ми овде најсигурниот човек на кого можам да се потпрам...

Раде kako 1a не знаеше што да прави. Дали да се откаже од Ha-мерата да се расправа со началникот?! Но, тој му се приближи, го прегрна и речиси сосила го седна на столот до масата. Веднаш се ја-ви по телефон да донесат кафе и рече:

- Ајде сега пофали се нешто. Најдена ли е невестата што ќе седи со тебе во новата куќа? Пази, сега со таква куќа не ќе можеш лесно да се одбраниш од момите.

- Далеку е дотогаш, дури да стаса куќата за живеење, ќе по- мине време.

- И roa Ke биде. Греба малку повеќе трпение. Кога ќе имаш потреба, земи слободни денови. Имаш одобрување од мене. Коле-ги сме. Да си помогнеме едни на други.

- Тоа со куќата е моја приватна работа. Нема зошто да биде на штета на службата. Таквите работи отсекогаш сум ги осудувал!

- рече строго Раде.

- Добро, ама еднаш BO животот се прави куќа. Јас мислам, 3a тоа треба сите да имаме разбирање.