Front Matter - Part 05

— Бидејќи не ве познавам и не знам дека сте претседател на Судот, ве молам да ми напишете писмена наредба, дека вие во недела рано претпладне, во неработен ден, во девет часот, сте дошле во својство на претседател на Судот, во дворот на мојата куќа, да ги бркате работниците и да им наредите да престанат да работат, а и мене ми забранувате да продолжам со градежните поправки на куќата. - И уште реков: - Бидејќи е незгодно да ве легитимирам, барам од вас да се потпишете со цело име и презиме и да го наведете бројот на вашата лична карта.

Уште пред тој да сфати што барам од него, брзо извадив од чантата голем бел лист хартија и пенкало и му ги подадов, повикувајќи го наредбата да ја пишува врз масата, што се наоѓаше на самата тераса.

Во тој момент тој им се обрати на нашите први соседи кои, дури тогаш забележав, стоеја близу до него, всушност зад него, со зборовите:

- Замислете, не верува дека сум претседателот на Судот, ама кажете и, ве молам!

Тие, во еден глас, правникот и неговата жена, се развикаа:

- Да, тој е претседателот, тој е! - и двајцата влегоа во дворот.

Тој како да доби сила од нивната поддршка, свика, обраќајќи ми се мене:

- Вие сте многу дрска! Како можете од мене, претседател на суд, да барате вакво нешто?!

Потоа тој налутено покажа на листот хартија и на пенкалото.

- Незнам на кого би требало да се однесува тоа - дрска. Ако сте вие претседател на Судот, претседател сте во самиот суд, а не по дворовите во неделен ден и по пижами да спречувате работници да работат!

Тој се зацрвене во лицето и како да сакаше да си оди, направи неколку чекори кон излезната врата на дворот. Веројатно, ЕЕ гоноИ нох и оШшечќоонпо 99 онЏи500БоО РЕЈ. о010И готоо рот енитоиичЕН ОХ “ЏојмопоНИ тоиИнжотРЛ | "ипипопооп ИНХРУ ОГИО ТРРИЗН РП ре “рони ИО РП ЧРЕЌТоЧо2ЗОП ил зр "е1ромку Телшкпен РЕГ ре ТоБопоо и теѓиии 99 РГ ин 2иоач И имГеарг он “РИАПШЕШПЕЕ ИЛ РГ И ОЈИПИНТООРД ехао ит ГП енБОоП онДи5о00с200П и ичвинпиоеноп оЈ1ШК ГО |, "гот Ра ОТИ 09 оро ине1о12АП 29 рмоП ЧеЕНШКИ2 РП ОЖРУ "ТОПепен Ен онрЕЌНУЕ ре ве нехичаоп ичхонофакол онпопливо “Аојмопони ножотеат 2 роП идоволеи оБдоРрН 90 “оВвЗЧОЕ ОНП2оЈКоНОоП и О2ЌХОП 21ШК рН ЛИТ ОИаАП “ем, р90 о1ШК 99 ИТ И ПИАХО ЕНИЈПШО ЕН ОТО“1о01Ќо ен ипинает оа ин идн отинороенехет то хозитиап новијораП нопиаон Гочо ношанре 2Шоо он рХОПОП ош “тодонп ој нрИа9 КК - “реп рНИА.) -оно ЕН ртепиаиач ипаф еГреп ре иџпоииеи О1 ТоО1Но КОИ ОН РОЈ, ХОП ЕН2ОЧ9 Но "ТОПКА? ПО 1 КР КИАП еп епехро ИЌОо он 2РГРЖоП РЕАПОИИЕИ РГ РНБОП И ГРЕНШКИО ОЈ 9Н РОЈ, емоп ичеапен 99 Гол. “РОПо ен грноИИЦ черооп о1он По и ТОЈ

"РНИКИЕОАП и РНИКИ Роб КИ РГ “РЕААШРИИЦЕЕ ИТ РП “ОЈИПИНТООРА РН рХРДОО 99 КИ еп онамодит енвоп Гол “ивоДооЕ оТиок грн динекина онаоо РП еоЧ готРЕКШЕШПРЕ

09 “оинодоОЧН и о1ижКУ оЧ ОН р “РУПРТООП РУОГЌО РНЕШИПОДП ноже 09 “еНЧОП2оп “олич“оП КО он тепоч ит олиипќо иводопо 91ИХоГ 2 рмоП дене Нине.Геал Гомоз рхоП чохоа Хи Ккон и тето, гИПИГоП2ОЦ иЈКаАП и инпе|идате ИОТ арии ох оТИПИНтТООРДд и зиа и ихГопио “етоова 09 912НЕ122ЏаП оп шенпова кеаќтоаен ив и ичооно неГеа 1, 2202 ТоОИиШЕев рН онрДро ОТ0Х51Ќо кепов 01 “Им о|Т БГИПАЗ и 23 ор --г:итедоо 99 ик Рото|Т “оно 2 имГедидонти “етооРа 09 тенижхоап РП ОТИПИНТООРА оп рхич РГ ЕНБОП 10 ОоЧП оч идохов о1Тинап по гаш “идојмо о1инШеЛоОТоГ рен ОЧ12ЌоИАП оа “она по онтоГодоч Не1ЧИОЕРЕ “ТОИНоП ТОТ "ов2аОЕ ОЧрУГоО02Г ОНПоОПАКЌоН ОУЗИН “опи оно ре ОГенеопон оЈќаП етокоп рподто охем “но Го, он “ОН "еГинезато о1 РП охем оди. “ичооос иок зиао ЕНШКИ2 ИЛ ОХРМТО На овој завршен дел на спектаклот, на оваа циркуска претстава, докрај беа присутни и соседот и неговата жена, претседателот на Судот, судијата. Откако работниците набрзина заминаа, вратата од куќата триумфално ја затвори градежни от инспектор. Тогаш сите заедно, претседателот на Судот, судијата и инспекторот презадоволни се ракуваа со соседот и неговата жена, гласно кркотејќи се од задоволство и ликувајќи, на очиглед на повеќе граѓани од Охрид, кои во меѓувреме се беа доближиле до куќата и кои беа вчудовидени од настанот. Некои се потсмеваа на актерите на оваа претходно режирана сцена, прашувајќи се која и каква ќе им биде наградата на овие „заштитници“ на поредокот и законитоста, ставајќи се во недолична улога дури и за еден просечен граѓанин? Мене ми беше Јасно дека се работи не само за злоупотреба на службената должност кај овие луѓе, туку и за самозаборавеност на овие локални моќници, задолжени да ги спроведуваат законите.

Зарем со вакво беззаконие?!

По неколку дена во вратата од куќата најдов потпикнат тенок нечист лист хартија, кој на се личеше освен на документ:

решение за запирање на градежните поправки на куќата, на кое немаше ни датум, ни печат, а потписот беше замачкан. Ми стана Јасно дека се свесни оти се прочитани во нивните намери да му удоволат на соседот. Од кои причини токму на ваков незаконит начин, само тие знаеја.

За целата оваа постапка на овие овластени лица од државата, да Ја бранат правдата и да постапуваат според законите, ги известив по писмен пат надлежните повисоки инстанци, кои за вера на вистината презедоа некои мерки. Претседателот на Судот мораше да ја напушти функцијата, градежниот инспектор беше преместен на друга работа. Само судијата остана на истото место.

Обидите од страна на соседот со притисоци да не натера да се откажеме од куќата и натаму продолжуваа. Останатите соседи се чудеа на неговото однесување и повеќепати Ја потврдија вистината, дека токму тој, соседот, имал можност да ја купи оваа куќа, но не сакал. Јасно беше дека се надевал да ја добие со SL гиаодоое ихопотеГИаАП и QHOW HOM иитешкиз 09 ‘BLedAN ен erelredro Ге/алоп eoHeLORErON 2 "ележтаттоп теераси ef ии err eermAnodir он гиипесипе(ипоцо и изаликмеф elumdaes wo от ипети гохедо erenfed]; "ин 09 донп тоитои он ррониж иох ининпод UMOUIrQ OLMHEHUH и NAA] "BHOX ртеао Тон И LOMUHARdI BH онриЌоОаНПО оОнеоиКПКАчо9о OL 04 хра рерачКаЈоопо 01 OH ипо902 иЈКаП о1ио odoxd ехо omog eadgoedx ow Ктони Ген orm drnLoged ПО ени

"BIRIAN 00 eroged вено И JIMBdARUIEE BYR | “BIreHIUL) ereluaedioed и orodaed ro dodaren rurreden ox orm [OL eH 9 romedy exon drurdaron отиз ‘OH ‘umdgee er OmoIr и eIroXXoNW elox elugednoed erreHnolr meiol “И готодоеа по топрам пипечеи ol отка. [ox rodegud rexud — j[ow 9 Гол.

‘edugeed 99 “и 1о19д0 ен нипечеси 01 и audorA 0d del v1d)) jorodacd он receH Hiedd 99 Гол ‘ULMAILION ол UL “ЃОН. ‘Ohd90Oh ‘OMEN BY — ‘deaAdr rofogd ен meds ronnogorA egedi ol AW er erudeH пена.

и — ‘ried LO[OW 9 eI WAD HOdA IMD ‘WedRHEOI иг HO LOTIOHOM И erenurel и ‘ody {MOTeY 01 UW elf ‘ol unler пеам Lolow deo] — лгехичси ‘0L0doed 0d Пееен IrBHIdQOI AW ОЈ 1oledd онотеф Irewu ol gol radi [ox rodegud ‘mero ‘monox wxddegud по поп и enurel РИИ BLBLOA 09 BOY JIrTHd LUD ‘1L0IddQ BH пипечеи OI BIOY праз Wo-0J eel oLou 1rugonk udegud enkda vieiou ПО HOWO “OH ипи dHedAdod ре ‘BHOY 11-UdULOR OT "010d 09 ПГрерн IrRAUITILLO BLRLOA 0d РПИПЕГ eLeHOREMRE 09 LORdY и LOMIOHON пгенижо 99 AW 1010dQ ен ипечеи 01 ell LOTUQO Ud OF "епих AMIFOMOH по педа питеф отоо 99 AW ртепипеГ eH UH YO HOY eH ‘HOY НОГА ‘H40dth охоноп оп 0L0dded eH 10190 eH ипипеГ 0d modi uHIE [WIAD 0 uoud гово nox “ипотеГиап ихоипо и LOOHMADE ‘AIA erledr Клои РУЕЌИО BHRUWOX BHITOHWEI OOH РНПО BH OHRMIID JMIOQ BIO OL)

"онедоп OIredARAID 29 01M BOL BE BARLOLOAI OWHRIOH ‘BLAM они у Bl BI0X ‘Ou "енпаКопе атоо ere(uneAin)) -orugedued el oul orm eredmadl ре WeH BILAL 29 ИН (999 logo оо ‘me1o |, ‘uden £39 “онрдиниќа OLOHIIIILION Во истото уличе, веднаш зад нив, живееше едно турско семејство, староседелци, родители со ќерка и син. Толку скромни луѓе, домаќини, што би рекол народот, и работливи.

Со напорен труд, работејќи во дуќаните во градот, заработуваа за својата живеачка. Во добри односи со сите соседи. При секое видување, со добар збор и искрена на смевка на лицето придобиваа уште од првите средби. Нивните деца беа растени заедно со ма кедонските деца, со кои се уште другаруваа. Со ништо не се разликува од нив, дури ни со јазикот на кој комуницираа, освен по верските традиции и обичаи. Односите на соседите со векови се негувале со пријателство и дружењубие. Се поздравуваа при секоја средба, a не пропуштаа да си ги чести аат едни на други верските посебни празници.

Кога се запознав со нивната мајка, по нејзиниот благороден лик сфатив дека таа, а и таткото, ги пренесле на нив тие карактерни особини и однесувања.

Кога еден од големите најлони, што привремено беше прикован на летвите од покривот на куќата, па мајсторите го беа извадиле и беше оставен на тротоарот, пред оградата на куќата, сама се обидував да го издиплам, што не ми одеше баш лесно, непознат човек ми се приближи и со негова помош најлонот беше здиплен. Му се заблагодарив. Дури подоцна разбрав дека тој е таткото на сестрата и братот од семејството за кое раскажував.

Во сите маки со водата, посебно водата за пиење, разбравме дека на крајот од уличето има куќа во чиј двор од голема цевка гргаше изворска вода, а водата течеше во тркалезен бунар, кристално чиста, што беше зидан со украсни камчиња. Во куќата живееја двајца браќа, кои беа женети и имаа по две деца.

Со нив живееше и нивната мајка Велика. Сите беа дружењубиви. Од водата од чешмата можеше да пие секој, па дури и да си наполни, а портата во дворот, мала, скоро провизорна, беше отворена деноноќно. На тој начин го исполнуваа и аманетот на нивниот прерано починат татко.

Целиот нивни двор беше посаден со многу цвеќиња и зелени растенија, прекрасно аранжирани и негувани со њубов и внимание, што откако ќе влезеш во него ќе посакаш што по долго да останеш, да се одмориш и физички и психички. Над влезната патека во дворот постоеше и природна настрешница од киви, што мамеа со своите надвиснати плодови. Таа, како и некои од дрвјата, држеа дебела сенка над масичките и сто лиците во дворот, наредени покрај водата што бликаше. Поради тоа и не беше чудно што туристите кои престојуваа секое лето кај нив, во нивната двокатна куќа, имаа желба да останат повеќе денови отколку што беа планирале, а и пак да дојдат следната година. Сите патеки во дворот послани со терацо и светлокафени парчиња од мермер. Секаде наоколу се гледаше смисла за разубавување на амбиентот. Сето тоа беше создадено од спретните раце на мајката, синовите и нивните семејства.

Посебно на помалиот брат. По крај чистиот воздух што деноноќно доаѓаше од езерските води, и оваа изворска вода што изминатите години редовно ја пиевме, благодарение на овие благородни луѓе, секако беше заслужна за зачувување на нашето здравје.

Само мала ограда од неколку зимзелени дрвја, пот кастрени секое со посебна форма, ги делеше од дворот на нивните соседи, кој беше исто така уреден со многу вкус и желба за убаво. Поплочан со така да се каже уметничка креација.

Најмногу ми правеа впечаток во него масите и клупите од дебело природно дрво, наместени во непосредна близина, едни до други, зелените најразлични украсни дрвја, во различни форми и големини. Дворот го красеа многу разнобојни цвеќиња. И во него живееја двајца браќа со семејствата. И во нивната двокатна куќа секоја година доаѓаа голем број туристи во неколкуте апартмани што ги имаа изградено со таквата намена. Привлечени од гостопримството и добрите услуги, иако не беа на самото езеро, но само на педесетина метра од него, на крајот на единственото уличе меѓу куќите.

Веднаш до дворот на куќата од каде што полневме вода имаше уште една двокатна куќа, и во неа живееше четиричлено семејство. Тие се издржуваа со еден од ретките но не лесни занаети, правењето и продавањето на свеќи. Ангажирани со работа, немаа многу време за дружење со останатите соседи, па изгледаше како да живеат затворен живот меѓу зидовите на куќата. Но затоа во поголемиот дел од денот беа надвор од дома, продавајќи го сработеното, за кое имаше не мал ин терес кај луѓето верници. Во тоа исто така им помагаа и нивните деца.

Стара, наизглед трошна, куќата залепена до нивната, како да се обидува да се потпре на неа, беше куќата на нашите пријатели Никола и Њубица. Тој беше мајстор во една од малкуте фабрики во градот, што можеше на прсти да ги изброиш. Доста слаб, со raBoJIECT израз на лицето, полн со хумор и изреки, кои како постојано да му беа на врвот на јазикот, тој беше добредојден во секоја средина. Најчесто досетките имаа и призвук на сатира, упатена до актуелната власт. Шега на сметка на некој минувач, понекогаш и турист. Не ретко правеше шеговита споредба на однесувањето на животните и птиците со однесувањето на луѓето. Со еден збор, полн со мудрост и итрина. Неговата жена, мојата пријателка вработена во Историскиот архив, беше посветена на домаќинството и домашните обврски. Ќерката мажена во Скопје, таму живееше со сопругот и децата. Синот во куќата, заедно со родителите.

Њубица, според законските одредби, наскоро мораше да се пензионира. Тоа го дочека со многу големо разочарување. Кога да се сретневме повторуваше дека не знае како ќе издржи без работа, што ќе прави по цел ден. Toa беше и периодот на растурање на фирмите и затворање на фабриките, со нивно претходно намерно обезвреднување од моќниците, кои планираа да ги заграбат по нај ниска цена и да ги претворат во нивна сопственост. Токму тогаш и нејзиниот маж и нејзиниот син, кои работеа во иста фабрика, останаа без работа. Одеднаш беа сите тројца дома.

Еден ден, кога седевме на камената ограда на брегот на езерото, наблизу до нашите куќи, рече:

- Дури сега обравме бостан. Не знам од што ќе се живее.

Знаев дека има извезено многу, и тоа големи гоблени.

Само и спомнав дека имам слушано оти иселениците Македонци, кога навраќале дома, во своите родни места, сакале да купат гоблени и плаќале доста пари. Таа тогаш се насмеа и рече:

— Тешко нам ако чекаме од нив.

Тогаш се сетив дека еднаш ми кажуваше колку многу сакала да оди во средно уметничко училиште, но дека нејзините не се согласиле. Без да ја прашаат ја запишале во средно економско.

- Што не земеш нешто да црташ аматерски, - и реков. - Онака од досада.

Таа се насмеа.

- Се шегуваш со мене, - рече.

По неколку дена ме викна да пиеме кафе. Потоа малку срамежливо ми покажа еден цртеж кој, како што рече, сама го нацртала. Рекичка и жална врба, надвисната над неа. Навистина ми се бендиса.

- Ете гледаш, - и реков, - ти навистина си талентирана.

Кога тргнав да си одам и предложив да и го купам цртежот и веднаш извадив пари, онака, ни многу ни малку. Taa уште повеќе се засмеа. Јас ги оставив парите на маса, го зедов цртежот и тргнав кон излезната врата. Таа потрча по мене и се обидуваше да ми ги стави парите во џебот, но јас си заминав.

Извесно време ја немав видено. Но кога се сретнавме кај езерото, ми се пофали дека нацртала повеќе работи.

Од некои соседи разбрав дека во нејзината куќа дошол да летува некој познат сликар. Афинитетот на ЈБубица за сликање како да се разбуди во неа. Од сите сликари, во месеците и годините што следеа, со кои непосредно контактираше, го учеше занаетот, па сликањето во изминатите следни години и стана секојдневна повеќечасовна работа. Наслика и продаде неколку стотини слики, по веќето од нив на платно. Ги урамуваа заедно со нејзиниот сопруг. Учествуваше и на повеќе изложби на сликари аматери. Успеа да ги прикаже своите слики и на самостојна изложба.

Нејзиниот сопруг беше многу често во уличето или на брегот на езерото. Ретко духовит, полн со народен хумор. Тој многу придонесе за афирмација на сликите на ЈБубица. Самиот беше син на уметници, иако занаетчија, многу ја ценеше уметноста.

Куќата им беше исполнета со многу уметнички слики од врвни мајстори и заедно со сликите на ЈБубица личеше на вистинска галерија.

Уличето се разубави со уште една модерна голема куќа, што беше изградена на местото на стара турска куќа што повеќе години стоеше заклучена, без жители. Се создаде уште еден простор за летување на туристи од најразлични земји од светот.

Сопствениците неуморно работеа, иако во средна возраст, да создадат добри услови за престој на гостите. Нивните деца, кои веќе имаа свои семејства, им помагаа колку што можеа.

Една од најзабележаните и најфотографираните од туристите градби, на самиот агол од уличето, беше некогашното повеќекатно Музичко училиште. Оваа зграда навистина делуваше импозантно со овалните прозорци, онакви какви што биле и во годините кога била градена, сите со поглед кон езерото. Уште повпечатливи беа цвеќињата кои како цветни провиснати завески, најчесто со цикламена боја, ги красеа многуте прозорци. Таа беше веќе во приватна сопственост на по богати семејства и во неа не летуваа туристи.

Не можам да не ги спомнам уште двајцата браќа од блиското соседство, едниот лекар, врвен специјалист, другиот познат заболекар, кои своето образование го беа стекнале во Белград.

Нивниот татко исто така бил лекар, кој граѓаните на Охрид го паметат како еден од најхуманите луѓе во нивниот град... И за нив припадноста на друга националност на луѓето не претставуваше пречка да другаруваат со сите, и со нивната хумана професија да им помагаат на сите луѓе. Куќата што тие двајца браќа ја изградија, на истото место каде што им беше и старата, во која претходно живееја со нивните семејства, се наоѓаше веднаш до зградата на старото Музичко училиште. Таа се протегаше до другиот агол, се до улицата што почнуваше од езерото и по која се одеше до голема раскрсница кон централниот дел од градот. И оваа нова зграда, што со право го доби називот „Вила“, беше со преубав изглед и прозорци со поглед кон езерото. Во неа летуваа голем број туристи. Секоја средба со нив ме исполнуваше со доверба во човекот, можеби Ја наоѓав во нивната блага насмевка и дружењубивиот поздрав.

Во сандачето за пошта, на адресата во Скопје, по изминати две-три недели од доаѓањето на претседателот на Судот од Охрид во дворот на мојата куќа, да ги брка работниците, до мене стигна сино плико, со судски печат од Судот во Охрид.

Внатре - тужба од соседот. Во неа барање да се утврди дека задниот зид од нашата куќа што ja купивме во Охрид е негов и тој си го бара, а кој беше паралелен со зидот на нивната куќа изградена пред дваесетина години. Влегувам дома со тужбата в раце и се смеам. Значи - куќата што ја купивме била со три 5ида, односно покривот стоел на три зида.

Беше поминало летото. Набрзо потоа добив и покана за судска расправа. Морав да заминам во судот во Охрид.

Уште на првото судење веднаш го препознав истиот судија, кој заедно со претседателот на Судот дојде во недела да ги брка работниците, кои работеа на поправки на куќата.

- Господине судија, - реков кога почна судењето. - Ова тужбено барање на соседот е апсурдно и требало да се отфрли уште пред да се закаже расправата. Како може четвртиот SUL од нашата куќа да не и припаѓа на куќата, значи таа е со три зида на кои стои покривот.

Но, судијата не реагираше, не ме ни слушаше. Јас уште еднаш сфатив дека мојот сосед, тужителот, му е пријател на судијата, или тој за нешто му е должен. Расправата се одвиваше трагикомично. Тужителот, соседот, тврдеше дека уште од време на османлиската држава тој 5ид бил преграден зид меѓу дворовите на нивната куќа и куќата на таткото на сопругот на Милена. И, дека сега сиго бара да му се врати. Тоа секако би значело дека треба да се турне нашата куќа! Каква бесмисла!

После оваа расправа, која се одложи, бидејќи тужителот предложи сведоци, следеа уште четириесет и седум расправи, на кои бев принудена да доаѓам и да отсуствувам од работа. Тие се закажуваа и одлагаа од најразлични причини. Или сведокот не дошол, но не јавил претходно дека нема да дојде, или тужителот имал работа во друг град, но не го известил судот. И така во бесконечност.

На едно од судењата тужителот обезбеди лажен вештак од катастар. Тој дојде со некаков голем тефтер - огромен свиок, и тврдеше дека спорниот зид е на соседот, тужителот, а не на новите сопственици, дека не припаѓа на нивната куќа, односно на куќата која тукушто ja купиле.

Судијата, како што можеше и да се очекува, пресуди во корист на соседот. Надвор од разумот.

Бесмислената пресуда ja обжалив до второстепениот суд. Ho, второстепените судови, ако видат не правилности во водењето на постапката, или не издржаност на тужбеното барање, го враќаат предметот на повторно судење кај првостепениот суд.

Така и се случи.

Тогаш јас побарав да се изземе тој судија. Беше за чудење, Судот не само што веднаш го направи тоа и определи друг, туку и самиот судија како да беше среќен што на крајот се ослободи од овој бес мислен предмет.

По првата расправа што ја закажа новиот судија, а соседот, тужителот, веднаш сфати дека неговото тужбено бесмислено барање ќе биде отфрлено, побара определениот нов судија да биде сменет. Судот определи пак нов судија - жена.

Маките продолжуваат - си помислив кога влегов во судницата и ja видов младата, убава, модерна жена, која барем на прв поглед оставаше добар впечаток. Се израдував. И јас, за првпат, имав обезбедено двајца сведоци. Едниот од нив присутен, а другиот со писмена изјава, спречен да дојде поради болест.

Но, кога почна расправата, бев многу изненадена. Судијката не му даваше слободно да зборува на мојот сведок, ниту пак мене.

Во исто време, соседот и неговите сведоци ги оставаше, колку што сакаат да зборуваат.

Кога се обидов да реагирам на тоа, судијката ми се закани дека ќе ме отстрани од судницата. Стануваше дури ризично да се реагира.

На крајот од расправата судијката закажа ново рочиште.

Всушност реши Судот да излезе на увид на лице место и таму да се одржи расправата.

Бев убедена дека се понатаму ќе биде обична пародија, но мораше да се издржи.

На закажаната расправа на лице место, на покана на судот дојде нов вештак, едно младо момче, кое најмалку оставаше место за доверба. Судијката дојде со чевли на тенки високи штикли, со вкусно одбрана облека и со раскошен скап ѓердан.

Судењето, ми беше соопштено по писмен пат, ќе се одржи кај соседот, бидејќи таму имаше поголем двор. Тогаш за првпат влегов во нивниот двор. Соседот и неговата жена беа таму и чекаа.

Судењето започна. Судијката, придружена од дактилографка, веднаш и диктираше на дактилографката записник. Прво го повика вештакот да го изнесе своето стручно мислење. Тој сосема убедливо, на лице место, констатира дека спорниот зид не можел да биде зид меѓу дворови, бидејќи на него има оџак, кој е очигледно стар колку и зидот, од ист материјал како и 5идот на куќата, и дека е тој единствениот нејзин оџак. Второ, тој изјави на записник дека дрвените греди, на кои се држат тулите се еднакви и на зидот за кој тужителот тврди дека е негов и на зидот кон малата улица, односно дека се поставени во исто време и од ист материјал и дека се поврзани една со друга. Всушност утврди дека материјалите од кои се изградени и двата зида се еднакви.

Тужителот и неговата жена како да не сфатија во прв момент што значи тоа. Вештакот исто така утврди дека и ќерамидите на покривот кој, се разбира, лежи на овие четири SHIA, се турски и многу стари и дека се наредени една до друга и не се помрднати стотина години.

Судот објави дека е ова последно рочиште.

Немав многу надеж дека пресудата ќе биде во моја полза. Но, што ќе биде, нека биде.

Не им верував на своите очи, кога видов дека пресудата што стигна по пошта, на мојата адреса на постојано живеење во Скопје, не само што бее во моја корист, туку и таква што по својата стручност и документираност не даваше дури ни можности тужителот да се жали. Тој сепак го направи тоа. Но пресудата беше потврдена од второстепениот суд. Конечно се спасивме од една перфидно смислена тортура...

Но, не за долго.

Стигна нова тужба. Во неа соседот навел дека при поправањето на покривот, со задниот негов дел сме навлегле во неговиот простор седумдесет и пет сантиметри. Од Судот се бараше да донесе решение да се пресече тој дел од покривот.

Документите што пристигнуваа од тужителот сосед, правникот, беа напишани како да ги составувал некој кој нема ни средно образование, а камоли завршено Правен факултет. Во неговата тужба стоеше моето име со мала буква, куќа со голема буква, ниту една точка, ни запирка... А да не зборувам за содржината...

Се наоѓаме во судницата на закажаната расправа. Нов судија.

- Господине судија, — велам, - не ми е Јасно кое е барањето Ha тужителот. Ако може да ми го прочитате.

- Како тоа, - вели судијата, - не разбирате, вие сте образувана жена.

— Сепак, ако можете... Гокму затоа што сум образувана. Сум прочитала стотици ракописи и од какви не полуписмени луѓе, но ете, оваа тужба не ја разбирам.

Судијата се обиде да чита. Но, бидејќи не се знаеше ни каде е точка, каде голема буква, односно не се разбираше каде почнува и каде завршува реченицата, читањето, иако судијата се воздржуваше, премина во смеење. Се смеам и jac. Во еден момент, судијата му се обрати на тужителот со зборовите:

- Е, овде ептен сија претерал, колега.

Јас истовремено сфатив дека судијата првпат ја чита тужбата.

Но тој, независно од оваа комична ситуација, си продолжи со расправата.

Јас велам:

— Тужбеното барање нема никаква основа, бидејќи нашите две куќи, па и крововите, се оддалечени една од друга само десетина сантиметри. Ако е така како што тврди соседот, ние значи, со седумдесетина сантиметри сме му влегле со нашиот покрив во неговата спална соба. Тоа е ирационално тврдење.